Sahih Muslim, hedîsa 2091
A'isha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji A'isha hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَامَ وَكَبَّرَ وَصَفَّ النَّاسُ وَرَاءَهُ فَاقْتَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِرَاءَةً طَوِيلَةً ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ " . ثُمَّ قَامَ فَاقْتَرَأَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً هِيَ أَدْنَى مِنَ الْقِرَاءَةِ الأُولَى ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً هُوَ أَدْنَى مِنَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ قَالَ " سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ " . ثُمَّ سَجَدَ - وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو الطَّاهِرِ ثُمَّ سَجَدَ - ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى اسْتَكْمَلَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ وَانْجَلَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَنْصَرِفَ ثُمَّ قَامَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَافْزَعُوا لِلصَّلاَةِ " . وَقَالَ أَيْضًا " فَصَلُّوا حَتَّى يُفَرِّجَ اللَّهُ عَنْكُمْ " . وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " رَأَيْتُ فِي مَقَامِي هَذَا كُلَّ شَىْءٍ وُعِدْتُمْ حَتَّى لَقَدْ رَأَيْتُنِي أُرِيدُ أَنْ آخُذَ قِطْفًا مِنَ الْجَنَّةِ حِينَ رَأَيْتُمُونِي جَعَلْتُ أُقَدِّمُ - وَقَالَ الْمُرَادِيُّ أَتَقَدَّمُ - وَلَقَدْ رَأَيْتُ جَهَنَّمَ يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَأَخَّرْتُ وَرَأَيْتُ فِيهَا ابْنَ لُحَىٍّ وَهُوَ الَّذِي سَيَّبَ السَّوَائِبَ " . وَانْتَهَى حَدِيثُ أَبِي الطَّاهِرِ عِنْدَ قَوْلِهِ " فَافْزَعُوا لِلصَّلاَةِ " . وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ .
Ayişe, hevjîna Pêxemberê Xwedê ﷺ ragihand: Di dema jiyana Pêxemberê Xwedê ﷺ de roj girt. Pêxemberê Xwedê ﷺ derket mizgeftê, sekinî û tekbîr anî û xelk li pişt wî bûn ref. Pêxemberê Xwedê ﷺ qiraeke dirêj xwend, paşê tekbîr anî û rûkûyeke dirêj kir. Paşê serê xwe bilind kir û got:
"Semi'allahu limen hemideh, Rabbena we lekel-hemd" (Xwedê yê ku pesnê Wî dide dibihîze; Ey Rebê me, hemd ji bo Te ye). Paşê dîsa sekinî û qiraeke dirêj xwend ku ji ya yekem kêmtir bû. Tekbîr anî û rûkûyeke dirêj kir ku ji ya yekem kêmtir bû. Dîsa got: "Semi'allahu limen hemideh, Rabbena we lekel-hemd." Paşê secde kir (Ebû Tahir behsa "paşê secde kir" nekir). Di rekata duyem de jî wiha kir heta ku çar rûkû û çar secde temam kirin û berî ku ew biqedîne roj vebû. Paşê rabû û ji xelkê re xutbe da, pesnê Xwedê da wekî ku şayanî Wî ye û paşê got: "Roj û heyv du nîşanên ji nîşanên Xwedê ne; ew ji ber mirin an jiyana kesekî nagirin. Loma dema hûn wan bibînin, bilezînin nimêjê." Her wiha got: "Heta Xwedê vê rewşê ji ser we rake, nimêj bikin." Pêxemberê Xwedê ﷺ her wiha got: "Min di cihê xwe de her tiştê ku soza wî hatibû dayîn dît. Heta min dît ku ez dixwazim desteyek ji Bihuştê biçînim dema ku we dît ez pêş ve diçim. Min Dojeh jî dît ku hinek beşên wê hinekên din dişikandin dema ku we dît ez paş ve diçim; û min tê de Îbn Luhey dît, ew kesê ku adetê 'Sewaib' (berdana deveyan) derxistibû holê." (Di riwayeta Ebû Tahir de tenê heta "bilezînin nimêjê" heye û tiştên piştî wê negotine.)
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema girtina Rojê de, Pêxember ﷺ nimêj kir û xurafetan red kir.
Girtina Rojê di dema jiyana Pêxember ﷺ de çêbû. Vegotinê sedemeke din a taybet a dîrokî nabêje.
Xwarê tewandina laşê di nimêjê de.
Sercemkirina ku di wê de enî digihîje erdê.
Deveyeke ku li gorî adetekê ya berî Îslamê berdidan û êdî nedikarî ji bo kar an serjêkirinê were bikaranîn.
Zanyar ji vê vegotinê derdixin ku girtina Rojê an Heyvê nîşaneyeke Allah e, ne pêşbîniya mirin an jidayikbûna kesekî. Pêxember ﷺ ferman da ku wê demê bi lez nimêj bikin û heta derbasbûna girtinê di nimêjê de bidomînin. Mezhebên fiqhê nimêja girtinê qebûl dikin, lê di hûrguliyên awayê wê de, di nav de hejmara ruku'yan di her rek'etê de, ji hev cuda ne. Di vê ravekirinê de du rek'et tên gotin û her yek ji wan du ruku' hene.
- Di dema girtina Rojê an Heyvê de nimêja girtinê bike û bi îbadetê xwe ber bi Allah ve bizivirîne.
- Girtinê bi mirin an jidayikbûna kesekî ve girê nede û ravekirinên xurafî yên wisa belav neke.
- Diyardeyên siruştî yên ne asayî wek derfeteke nimêjê, duakirinê û ramana li ser Axîretê bi kar bîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.