Sahih Muslim, hedîsa 2102
Jabir ibn Abdullah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Jabir ibn Abdullah hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ - وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ - قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّاسُ إِنَّمَا انْكَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ . فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ سِتَّ رَكَعَاتٍ بِأَرْبَعِ سَجَدَاتٍ بَدَأَ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَرَأَ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ فَقَرَأَ قِرَاءَةً دُونَ الْقِرَاءَةِ الأُولَى ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ فَقَرَأَ قِرَاءَةً دُونَ الْقِرَاءَةِ الثَّانِيَةِ ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ الرُّكُوعِ ثُمَّ انْحَدَرَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ أَيْضًا ثَلاَثَ رَكَعَاتٍ لَيْسَ فِيهَا رَكْعَةٌ إِلاَّ الَّتِي قَبْلَهَا أَطْوَلُ مِنَ الَّتِي بَعْدَهَا وَرُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ سُجُودِهِ ثُمَّ تَأَخَّرَ وَتَأَخَّرَتِ الصُّفُوفُ خَلْفَهُ حَتَّى انْتَهَيْنَا - وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى انْتَهَى إِلَى النِّسَاءِ - ثُمَّ تَقَدَّمَ وَتَقَدَّمَ النَّاسُ مَعَهُ حَتَّى قَامَ فِي مَقَامِهِ فَانْصَرَفَ حِينَ انْصَرَفَ وَقَدْ آضَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَإِنَّهُمَا لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ - وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِمَوْتِ بَشَرٍ - فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَصَلُّوا حَتَّى تَنْجَلِيَ مَا مِنْ شَىْءٍ تُوعَدُونَهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي صَلاَتِي هَذِهِ لَقَدْ جِيءَ بِالنَّارِ وَذَلِكُمْ حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَأَخَّرْتُ مَخَافَةَ أَنْ يُصِيبَنِي مِنْ لَفْحِهَا وَحَتَّى رَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَ الْمِحْجَنِ يَجُرُّ قُصْبَهُ فِي النَّارِ كَانَ يَسْرِقُ الْحَاجَّ بِمِحْجَنِهِ فَإِنْ فُطِنَ لَهُ قَالَ إِنَّمَا تَعَلَّقَ بِمِحْجَنِي . وَإِنْ غُفِلَ عَنْهُ ذَهَبَ بِهِ وَحَتَّى رَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَةَ الْهِرَّةِ الَّتِي رَبَطَتْهَا فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ جُوعًا ثُمَّ جِيءَ بِالْجَنَّةِ وَذَلِكُمْ حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَقَدَّمْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي مَقَامِي وَلَقَدْ مَدَدْتُ يَدِي وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَتَنَاوَلَ مِنْ ثَمَرِهَا لِتَنْظُرُوا إِلَيْهِ ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ لاَ أَفْعَلَ فَمَا مِنْ شَىْءٍ تُوعَدُونَهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي صَلاَتِي هَذِهِ " .
Cabir (r.a.) ragihand: Di dema Resûlullah ﷺ de, di roja ku kurê wî Îbrahîm wefat kir de, roj girt. Mirovan gotin:
"Roj tenê ji ber mirina Îbrahîm girtiye." Hingê Pêxember ﷺ rabû û bi mirovan re nimêja rojgirtinê kir; di vê nimêjê de şeş rûkû û çar secde hebûn. Wî bi tekbîrê dest pê kir, dûv re xwendin dirêj kir. Paşê qasî dema sekinînê rûkû kir. Piştî rûkûyê serê xwe bilind kir û ji xwendina yekem kêmtir xwend. Dîsa qasî dema sekinînê rûkû kir, serê xwe bilind kir û ji xwendina duyem kêmtir xwend. Careke din qasî dema sekinînê rûkû kir, serê xwe bilind kir û ket secdeyê û du secde kirin. Paşê rabû û sê rûkûyên din jî kir, lê her yek ji ya beriya xwe kintir bû; rûkûya wî jî nêzîkî secdeya wî bû. Paşê ew paş ve çû û refên li pişt wî jî paş ve çûn heta em gihîştin dawiyê (Ebû Bekr dibêje: heta gihîşt cem jinan). Paşê ew pêş ve hat û mirov jî bi wî re pêş ve hatin heta li cihê xwe sekinî. Dema ku nimêj qedand û vegeriya, roj ronahî bûbû. Wî ferman kir: "Ey mirov! Roj û heyv du nîşaneyên Allah in û ew ji ber mirina kesekî (Ebû Bekr dibêje: ji ber mirina beşerekî) nagirin. Loma dema hûn tiştekî wiha bibînin, heta ku ronahî bibe nimêj bikin. Tiştekî ku soza wê hatiye dayîn tune ye ku min di vê nimêja xwe de nedîtibe. Agir hat anîn; we dît ku ez ji tirsa germahiya wê paş ve çûm. Min di nav agir de xwediyê darê xwar dît ku rûviyên xwe di agir de dikşand; ew bi darê xwe yê xwar dizî ji heciyan dikir. Eger kesekî fêm bikira, digot 'bi tesadufî li darê min ket'; eger kesekî fêm nekiriba, ew dibir. Her wiha min di agir de ew jina ku pisîkek girêda bû û xwarin nedabûyê û nehîştibû ku ji mêş û morên erdê bixwe heta ji birçîna miribû, dît. Paşê Bihuşt hat anîn; we dît ku ez pêş ve çûm û li cihê xwe sekinîm. Min destê xwe dirêj kir ku ji fêkiyên wê bistînim da ku hûn bibînin, lê paşê min dev jê berda. Tiştekî ku soza wê hatiye dayîn tune ye ku min di vê nimêja xwe de nedîtibe."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Eklîps nîşanek ji Allah e, ne nîşana pêşîn a mirina kesekî.
Roja ku Îbrahîm, kurê Pêxember ﷺ, mir, rojê tarî bû. Mirovan tarîbûna rojê bi mirina wî ve girêdan; Pêxember ﷺ vê şiroveyê red kir û nimêja eklîpsê pêşengî kir.
Nimêjek taybet e ku dema Roj an Heyv tarî dibe tê kirin.
Çemebûna di nimêzê de.
Secdeya ku tê de enî li erdê dikeve.
Zanyar derdixin ku eklîps bi jidayikbûn an mirina mirovekî re têkildar nîne û pêşbîniyeke xurafî nîne. Pêxember ﷺ dema eklîpsek çêdibû, heta ku ew diyarî derbas dibû, bang li nimêjê dikir. Rîwayet nimêjek bi çend rukûyan vedibêje; fuqeha di derbarê awayê rast û hejmara rukûyan de cihê nêrînê hene. Çar mezhebên sunî nimêja eklîpsê qebûl dikin, lê di nirxandina wê ya hiqûqî û hin hûrguliyên pêkanînê de cuda ne.
- Dema tu eklîpsek dibînî nimêj bike û heta ku derbas bibe Allah bi bîr bîne.
- Bûyerên xwezayî bi mirina kesekî ve girê nede û xurafeyan belav neke.
- Bi heywanan re baş tevbiger: xwarinê bide wan û nehêle bê hewce azarê bibînin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.