Sahih Muslim, hedîsa 329
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin
Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ، وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، - وَاللَّفْظُ لأُمَيَّةَ - قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ - عَنِ الْعَلاَءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ} قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَىْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنَ الأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلاَةُ وَالصِّيَامُ وَالْجِهَادُ وَالصَّدَقَةُ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الآيَةُ وَلاَ نُطِيقُهَا . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ " . قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ . فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ} فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا} قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا} قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ} قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلاَنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ} قَالَ نَعَمْ .
Ebû Hureyre (r.a.) wiha ragihand: Dema ku li ser Resûlê Xwedê ﷺ ev ayet nazil bû:
"Ya di ezmanan de û ya di erdê de hemû ji bo Allah e. Heke hûn tiştê di dilên xwe de eşkere bikin an veşêrin jî, Allah dê we ji ber wê hesab bike. Êdî kî bixwaze lê diborîne û kî bixwaze cezayê dide wî. Allah li ser her tiştî Qadir e" (2:284), ev yek li ser hevalên Resûlê Xwedê ﷺ giran hat. Ew hatin cem Resûlê Xwedê ﷺ û li ser çokên xwe rûniştin û gotin: "Ey Resûlê Xwedê! Me karên ku em dikarin bikin wekî nimêj, rojî, cîhad û sedeqe stendibûn. Lê ev ayet li te nazil bûye û em nikarin wê hilgirin." Resûlê Xwedê ﷺ ferman kir: "Ma hûn dixwazin wekî xelkên du pirtûkan ên beriya we bibêjin: 'Me bihîst û me îsyan kir'? Na, belkî bibêjin: 'Me bihîst û me guh da; Ey Rabbê me! Bexşandina te dixwazin û vegera me ber bi te ve ye.'" Wan jî gotin: "Me bihîst û me guh da; Ey Rabbê me! Bexşandina te dixwazin û vegera me ber bi te ve ye." Gava qewmê ev xwend û zimanên wan pê re rihet bûn, Allah piştî wê ev ayet nazil kir: "Resûl bi ya ku ji Rabbê wî re hatiye şandin bawer dike û mu'min jî wisa ne. Her yek bi Allah, milyaketên Wî, pirtûkên Wî û resûlên Wî bawer dike. Em tu ferqê naxin navbera yekî ji resûlên Wî û dibêjin: Me bihîst û me guh da; Ey Rabbê me! Bexşandina te dixwazin û vegera me ber bi te ve ye" (2:285). Gava wan ev kir, Allah ew ayeta yekem mensûx kir (rakir) û Allah Ezze we Celle ev ayet nazil kir: "Allah tu kesî ji bilî qasidariya wî bar nake. Çi qezenc bike ji bo wî ye û çi guneh bike li ser wî ye. Ey Rabbê me! Heke em ji bîr bikin an xeletiyê bikin, me ceza neke." (Peyamber ﷺ got:) "Erê." "Ey Rabbê me! Barê ku te xistiye ser yên beriya me, li ser me nexê." (Peyamber ﷺ got:) "Erê." "Ey Rabbê me! Tiştê ku hêza me tê de tune ye, li ser me bar neke." (Peyamber ﷺ got:) "Erê." "Ji me derbas be, me biborîne û rehmê li me bike. Tu Mevlayê me yî, li dijî qewmê kafiran alîkariya me bike" (2:286). (Allah) got: "Erê."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mirov bi bindetî bersiva fermana Allah dide û daxwaza lêborînê dike.
Dema ayeta Quranê 2:284 hate şandin, ev ji sahabeyan re giran hat û ji Pêxember ﷺ şirove xwestin. Wî fêrî wan kir ku bibêjin: “Em dibihîzin û bindetiyê dikin” û ji Allah lêborîn bixwazin. Paşê ayetên 2:285–286 hatin şandin û di wan de hate piştrastkirin ku Allah tu kesî ji derfetên wî zêdetir bar nake.
Mirovê bawermend rêberiya Allah qebûl dike û hewl dide li gorî wê tevbigere.
Wahiyeke paşîn e ku rêgezeke berê diguherîne; zanayan li ser şiroveya rast a van ayetan nîqaş dikin.
Allah li ser mirovî erkekê ku ji hêza wî derbas dibe ferz nake.
Şirovekarên klasîk tekez dikin ku dema wahiy ji sahabeyan re giran xuya bû, wan ew red nekir, lê serî li Pêxember ﷺ dan û bindetî û daxwaza lêborînê eşkere kirin. Ayetên dawî yên sureya El-Baqara hem berpirsiyariya kesane û hem jî rehmeta Allah û girîngiya duakirinê destnîşan dikin. Zanayan têkiliya di navbera Quran 2:284 û 2:286 de nîqaş dikin; ev vegotin dibêje ku barê berê hat rakirin. Çar mezhebên hiqûqî yên sunnî ji vê yekê azadbûna ji erkên asayî yên olî dernaxînin, lê qebûl dikin ku berpirsiyarî bi derfetê ve girêdayî ye û şaşî û jibîrkirin ne wekî bêbindetiya bi qest in.
- Dema rêgezeke olî ji te re giran xuya dike, ji kesekî pispor şirove bixwaze, ne ku wê red bikî.
- Gotina “em dibihîzin û bindetiyê dikin” bi pêkanîna yek erkê ku dizanî, îro bi baldarî pêk bîne.
- Dema tu jibîr dikî an şaşiyekê dikî, ji Allah lêborîn bixwaze û, heke pêwîst be, zirara çêbûyî sererast bike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.