Kitêba Sondan, Muharîbîn û Qisasê · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hedîsa 4342

Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Kitêba Sondan, Muharîbîn û Qisasê
صحيح مسلم
Kê ew vegot?

Ji Sahl ibn Abi Hathma and Rafi' ibn Khadij hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - عَنْ بُشَيْرِ، بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، - قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ قَالَ - وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا مُحَيِّصَةُ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ ‏"‏ ‏.‏ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ فَصَمَتَ فَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ وَتَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى عَقْلَهُ ‏.‏

Werger

Quteybe kurê Seîd ji me re vegot; Leys ji me re vegot; ji Yehya -ku kurê Seîd e-, ji Buşeyr kurê Yesar, ji Sehl kurê Ebû Hesmê û ji Rafi' kurê Xedîc hat ragihandin ku wan her duyan got: Ebdullah kurê Sehl kurê Zeyd û Muheyîsa kurê Mesûd kurê Zeyd derketin rê. Gava gihîştin Xeyberê, ji bo hinek karên wir ji hev veqetiyan. Paşê Muheyîsa dît ku Ebdullah kurê Sehl hatiye kuştin. Wî ew defn kir û paşê tevî Huweyîsa kurê Mesûd û Ebdurrehman kurê Sehl hatin cem Resûlullah ﷺ. Ebdurrehman di nav wan de yê herî biçûk bû. Dema ku xwest beriya hevalên xwe biaxive, Resûlullah ﷺ jê re got:

"Bila yê mezin biaxive." Bi vê yekê ew bêdeng ma û her du hevalên wî axivîn, ew jî tevî wan axivî û qetla Ebdullah kurê Sehl ji Resûlullah ﷺ re vegotin. Hingê Pêxember ﷺ ji wan re got: "Hûn amade ne ku pêncî sondan bixwin da ku hûn mafê xwîna hevalê xwe (an jî yê ku we kuştiye) bistînin?" Wan got: "Em çawa dikarin li ser tiştekî ku me nedîtiye sond bixwin?" Pêxember ﷺ got: "Wê demê Cihû bi pêncî sondan xwe ji tawanê pak bikin?" Wan got: "Em çawa dikarin sondên qewmekî kafir qebûl bikin?" Dema Resûlullah ﷺ ev yek dît, wî bi pereyê xwe yê şexsî diyet da wan.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Di doza kuştinê ya nehatî çareserkirinê de, qanûn mafên her du aliyan diparêze.

Paşxane û sedem

Abdullah ibn Sahl li Xeyberê hate kuştin. Xizmên wî hatin cem Pêxember ﷺ da ku dozê pêşkêş bikin; wan bi çavê xwe kuştin nedîtibû.

Wateya peyvên dijwar
qasāmah

Rêbazeke taybet e ku tê de di doza kuştinê de sondên dubare têne xwarin, dema ku delîl bi awayê asayî nayên eşkerekirin.

diyah (xwînbaha)

Tezmînata pere ye ku ji xizmên kesekî ku bi neheqî hatiye kuştin re tê dayîn.

ji sûcê paqij kirin

Bi sondê ragihandin ku mirov ji ber tawanbariya ku li ser tê kirin ne berpirsiyar e.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk vê rivayetê wek delîl ji bo rêbaza qasāmah û ji bo vê qaîdeyê şîrove dikin ku bê delîl, tawanbariya kuştinê nikare bibe sedema berpirsiyariyê. Xizmên wî red kirin ku li ser tiştekî ku nedîtibûn sond bixwin; wan sondên koma tawanbar jî qebûl nekirin. Pêxember ﷺ wan neçarî hilbijartinekê nekir û diyah da. Zanyar ji vê yekê qaîdeya edebê jî derdixin: di civînekê de, ji mezinê herî temenî re pêşî tê dayîn ku biaxive. Mezhebên fiqhê di şert û encamên rastîn ên qasāmah de cuda ne, lê girîngiya delîlan, sondan û parastina li hember tawanbariya bêbingeh qebûl dikin.

Dersên ji bo îro
  1. Bê delîlên bi baldarî lêkolînkirî û rêgezeke dadperwer, kesekî bi sûcekî tawanbar neke.
  2. Li ser rastiyên ku te bi xwe nedîtine sond nexwe.
  3. Di axaftinê de bihêle ku mezin pêşî biaxivin, bêyî ku derfeta axaftinê ji ciwanan bistînî.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.