Sunan an-Nasa'i, hedîsa 4655
Aishah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aishah hatiye rîwayetkirin
Rîwayet
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ابْتَاعِي وَأَعْتِقِي فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَمَنِ اشْتَرَطَ شَيْئًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنِ اشْتَرَطَ مِائَةَ شَرْطٍ وَشَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ " .
Quteybe kurê Seîd ji me re ragihand û got: Leys ji Îbn Şîhab, ji Urwe, ji Aişeyê (r.a.) wiha gihîştiye me: Berîre hat cem Aişeyê da ku di peymana azadkirina xwe de jê alîkariyê bixwaze. Aişeyê jê re got:
"Vegere cem malbatên xwe (xwediyên xwe); eger ew razî bin ku ez bedela azadkirina te bidim û welaya te ji min re be, ez ê vê yekê bikim." Berîreyê ev yek ji malbata xwe re got, lê wan red kirin û gotin: "Eger ew bixwaze ji bo rûyê Xwedê te azad bike, bila bike, lê welaya te ya me ye." Berîreyê ev yek ji Resûlullah ﷺ re got. Resûlullah ﷺ jê re got: "Wê bikire û azad bike, çimkî wela ya kesê ku azad kiriye ye." Paşê Resûlullah ﷺ ferman kir: "Çi ye halê wan mirovên ku şertan datînin û ew şert di Pirtûka Allah de nînin? Her kî tiştekî ku di Pirtûka Allah de tune be wek şertekê deyne, ew şert ne derbasdar e, her çend sed şertan jî deyne. Şerta Allah hêjatir û ewletir e."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kesê ku Berîre azad kir, wala' wergirt; şertên dijber nederbasdar bûn.
Berîre ji Aîşe xwest ku alîkariya wê bike da ku pereyê peymanê bide û azad bibe. Xwediyên wê dixwestin wala' ji xwe re biparêzin, herçiqas Aîşe dê pereyê destnîşankirî bide û wê azad bike.
Peymanek e ku kesekî di koletiyê de pereyê destnîşankirî dide da ku azadî bi dest bixe.
Têkiliyek taybet a hiqûqî ye ku li gorî vê biryarê mafê kesê ku mirov azad dike ye.
Peymanek e ku aliyên peymanê wê pê ve girêdidin; şertekî dijber mafekî derbasdar çênake.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku wala' mafê kesê ku bi rastî azadbûnê pêk tîne ye û bi peymanekê nayê veguhestin kesekî din. Hadîs herwiha dibêje ku şertên ku li dijî fermanên Allah in nederbasdar in, tewra heke gelek şertên wiha hebin. Hiqûqzanên çar mezhebên Sunnî li gorî cureya peymanê derbasdariya van şertan û encamên wan nîqaş dikin; bingeha wê ev e ku şertê ku li dijî rêgezeke olî ya diyarkirî be, nayê sepandin.
- Şertên peymanê bi baldarî bixwîne û şertê ku li dijî rêgezeke olî ya diyarkirî ye qebûl neke.
- Peymanên darayî bi zelalî tomar bike da ku diyar be kê pere dide û kîjan maf ji wê derdikevin.
- Pere û imkanên xwe ji bo alîkariya mirovan bi kar bîne, bêyî ku mafên ku li gorî rêgezên Îslamê ne yên te ne bixwazî.
Ev rivayet ji heman çarçoveyê biryara derbarê şertên ku li gorî fermanên Allah nînin vedibêje.
Sunan an-Nasa'i · #4657 (Sahih)Ev rêgeza ku wala' bi kesê ku azadbûnê pêk tîne ve girêdayî ye piştgirî dike.
Sunan an-Nasa'i · #4654 (Sahih)Ev rivayet jî derbarê azadkirina Berîre ye û alîkariya famkirina çarçoveya hiqûqî ya biryarê dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.