Waa la soo rarayaa…
Astaamaha Qasaid
Kuwaaga · Qasaid

Suugaanta afar iyo toban qarni — oo ku jirta luuqadaada.

Ka imam al-Shafi'i oo ku qoray 'aad ugu dhaqaaqin doontaa maalmaha', ilaa qasaidka Rumi oo ku jiray 'quruxda buurta' oo ku xukuma kala duurka. Qasaid wuxuu uga leh waxa aan proza lahayn — hadda waad uga qoraysaa oo ah asluu iyo afsoomaaligaaga.

Khutba World32 LuqadahaIsku day bilaash
Macluumaad dheeraad ah

Qasida oo la xiriiraanayo waxyaalaha aan la fahmi karin.

Kadarka qofku waa in xirmo ku jira, laakiin ma jirin qalbiga. Sidaas daraad ah, waxyaalaha aan lahayn — taqwa, rukhsa, iyo caabuudka Allah — ayaa qasidayaasha Rumi iyo al-Shafi'i ugu dhashay qarni badan. Qasida waxay ka kooban tahay 3,985 qasida oo la tixgelinayay 53 qasidayaal weyn, oo la tixgelinayay af Soomaali. Sidaas daraad ah, erayada ayaa u soo gudubaa qalbigaada, iyo iman-kii aad ugu yar tahay in la fahmo.

Khutba World waxay ka kooban tahay 3,985 qasida oo la tixgelinayay 53 qasidayaal weyn — Rumi, Attar, Saadi, Hafiz, iyo Sa'eb ka tirsan ururka Farisi; al-Mutanabbi, al-Ma'arri, Abu al-Atahiya, Ibn Arabi, Ibn al-Farid, Imam al-Shafi'i, iyo al-Busiri ka tirsan ururka Carabi. Marka hore, qasidada ayaa la tixgelinayay afka asalka (Carabi ama Farisi) iyo tixgelinta naga dhaxaysa oo la tixgelinayay.

Marka hore, qasidada ayaa la tixgelinayay si guul darrood oo la xiriiraanayo islaamka, iyo la qaybtaa si guul darrood oo la xiriiraanayo mawduuc: caabuudka Allah, madaxda Rasuulka ﷺ, sabr iyo imtixaanka, ilm iyo heerka, taqasho iyo magaca, iyo kharashka dunida. La heli karaa af 32 oo dhan.

Eraysi oo ku dhaqaaqayaa iimahankaaga, aan lahayn inuu u fahmo.

Isku day bilaash
3,985 qasida
Ka mid ah 53 qasidayaasha weynaha ee dhaqankii Carabiga iyo Farisiga — ka hor inta 6-kii qarni ilaa xusuuska maalintii hore.
Asli iyo tarjuma
Qasid ka mid ah waxa uu ku jira carruurta asliyada ee Carabiga ama Farisiga, iyo tarjuma caadi ah ee luqaddaaga.
La curooray si guulmaha ah
Xusayn kaa tixgelinayay qiimaha ruuxa iyo kuwa ku xidhan — qasidaad, qoraalka suufi iyo shairadda xikmadda.
Lix weyn
Cisbaadda Allah, taajirka Rasuulka ﷺ, dhaqan, xikmad, taabariro iyo wax ka dhacaysa.
Su'aalaha Badiya La Weydiiyo
Ma shairadu waa si sax ah?
Haa. Dhammaan qasaidu waa la isticmaalayaa kaydaha kala duwan ee ku jira taariikhda (Diwanska shairaha, ganjoor library-ka shirka farisiyada, iyo kaydaha Arabiga la xaqiijiyey). Marka laga helo qasid, magaca shairaha iyo dhaqanka ayuu ku muuqataa, sidaas darteed qasidku waxa uu ku muuqataa afka Carabiga ama Farisiyada.
Qasaidu waxa ay ku jiraan qaabka saxda ah?
Tafsiirka Holandiga ah ayaa la sameeyay ka dib markii afka asaasiga ah, oo ku salaysanaya maana, tusaale, iyo qoraalka qasidka — ma aha tafsiirka mashinaha ah ee ku dhujisay. Ka dib markii Holandiga ah, qasaidu waxa ay ku jiraan dhammaan 32 afka. Afka asaasiga ah ayaa baa ku muuqataa mar dambe.
Shairaha ku jiraan qasaidu?
53 shair weyn, kuwaas oo ku yaal Rumi, Attar, Saadi, Hafiz, Sa'eb Tabrizi iyo Bidel (Farisi), iyo al-Mutanabbi, al-Ma'arri, Abu al-Atahiya, Ibn Arabi, Ibn al-Farid, Imam al-Shafi'i, Ibn al-Wardi, iyo al-Busiri (Carabi), ka hor inta aan islaamka ugu dhawaadhan ilaa Muhammad Iqbal.
Qasaidu waxa ay la xusayn?
Kul qasida ayaa la tijaabiyay inuu ku saabsan yahay xusuus islaamiga ah oo caadiga ah. Qasidooyinka oo ku xusuusaya shaahid, cismaadda caadiga ah ama waxyaalaha aan islaamka ahayn ayaa ka jiray; xagga ugu weyn ee qasidooyinka waa ku saabsan ibaadada, heerka iyo taajabka.
Waxa laga leeyahay kuwa lagu qoray?
Qasidooyinku waxa ay la heli karaan dhammaan 32 luqadaha Khutba World — sidoo kale luqadaha asliyada Arabic iyo Farsi oo mararka quruxda ah ayaa la muujiyay.
Sidoo kale Soo hel
وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا
© 2026 Khutba World