Sunan Abi Dawud, xadiiska 117
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ دَخَلَ عَلَىَّ عَلِيٌّ - يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ - وَقَدْ أَهْرَاقَ الْمَاءَ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَأَتَيْنَاهُ بِتَوْرٍ فِيهِ مَاءٌ حَتَّى وَضَعْنَاهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَلاَ أُرِيكَ كَيْفَ كَانَ يَتَوَضَّأُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ بَلَى . قَالَ فَأَصْغَى الإِنَاءَ عَلَى يَدِهِ فَغَسَلَهَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى فَأَفْرَغَ بِهَا عَلَى الأُخْرَى ثُمَّ غَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الإِنَاءِ جَمِيعًا فَأَخَذَ بِهِمَا حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ أَلْقَمَ إِبْهَامَيْهِ مَا أَقْبَلَ مِنْ أُذُنَيْهِ ثُمَّ الثَّانِيَةَ ثُمَّ الثَّالِثَةَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ أَخَذَ بِكَفِّهِ الْيُمْنَى قَبْضَةً مِنْ مَاءٍ فَصَبَّهَا عَلَى نَاصِيَتِهِ فَتَرَكَهَا تَسْتَنُّ عَلَى وَجْهِهِ ثُمَّ غَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلاَثًا ثَلاَثًا ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ وَظُهُورَ أُذُنَيْهِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَيْهِ جَمِيعًا فَأَخَذَ حَفْنَةً مِنْ مَاءٍ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى رِجْلِهِ وَفِيهَا النَّعْلُ فَفَتَلَهَا بِهَا ثُمَّ الأُخْرَى مِثْلَ ذَلِكَ . قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ . قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ . قَالَ قُلْتُ وَفِي النَّعْلَيْنِ قَالَ وَفِي النَّعْلَيْنِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ شَيْبَةَ يُشْبِهُ حَدِيثَ عَلِيٍّ لأَنَّهُ قَالَ فِيهِ حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَاحِدَةً . وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ فِيهِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثَلاَثًا .
Ibn Cabbaas wuxuu yiri: Cali ibn Abii Daalib ayaa ii soo galay markii uu kaadiyey kadib. Wuxuu dalbaday biyo uu weysaysto. Waxaan u keenay weel biyo leh oo aan hortiisa dhignay. Wuxuu yiri: 'Ibn Cabbaasow, ma ku tusaa sida Rasuulka Ilaahay ﷺ u weysaysan jiray?' Waxaan iri: 'Haa.' Kadibna weelkii buu gacantiisa u janjeeriyey oo dhaqday. Gacantiisii midig ayuu weelka geliyey, biyana gacanta kale ku shubay, labada gacanna ilaa curcurka ka dhaqday. Kadib afka ayuu luqluqday, sankana biyo ku jiiday. Labadiisa gacmood ayuu isla geliyey weelka, hal mug oo biyo ah ayuu ka qaaday, wajigiisana ku dhuftay. Kadib suulashiisa ayuu gelijiyey qaybta hore ee dhegihiisa. Sidaas ayuu sameeyey laba jeer iyo saddex jeer. Kadib gacantiisii midig ayuu mug biyo ah ku qaatay, fooddiisa ku shubay, wuxuuna daayey inay wejigiisa hoos ugu socdaan. Kadib labadiisa cudud ilaa xusulka saddex jeer mid walba ka dhaqday. Madaxiisa iyo dabarka dhegihiisa ayuu masaxay. Labadiisa gacmood ayuu mar kale weelka geliyey, mug biyo ah ayuu ka qaaday, cagtiisana ku dhuftay isagoo kabaha weli qaba. Waxaan iri: 'Xataa adigoo kabaha qaba?' Wuxuu yiri: 'Haa, xataa anigoo kabaha qaba.' Su’aashaas iyo jawaabteeda waxaa lagu celiyey saddex jeer. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Riwaayadda Ibn Jurayj ka weriyey Shaybah waxay la mid tahay tan Cali. Riwaayaddaas Xajaaj ibn Maxamed wuxuu Ibn Jurayj ka weriyey: 'Madaxiisa hal jeer ayuu masaxay.' Ibn Wahbna wuxuu Ibn Jurayj ka weriyey: 'Madaxiisa saddex jeer ayuu masaxay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali wuxuu Ibnu Cabbaas tallaabo-tallaabo ugu tusayaa sida Nebigu ﷺ u waysaysan jiray.
Waysada cibaadada ee ay Muslimiintu sameeyaan ka hor noocyo cibaado ah.
Biyaha oo sanka la geliyo inta la waysaysanayo.
Gacmaha ayaa la dhaqaa, xusulladuna way ku jiraan.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in waysada loo sameeyo si kala horrayn go’an leh, ayna ku jiraan gacmaha, afka iyo sanka, wejiga, gacmaha, madaxa iyo dhegaha. Gacmaha oo saddex jeer la dhaqo waa hab lagu taliyey; werintu sidoo kale waxay xusaysaa in madaxa hal mar la masaxo, sida ku timid waddo kale oo werin ah, waxayna sheegaysaa nooc saddex jeer ah. Mad-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin xeerarka saxda ah ee cagaha la dhaqayo marka kabaha furan la xidhan yahay. Werintani waxay tilmaamaysaa in biyaha cagaha lagu shubo oo la xoqo; keligeedse macnaheedu ma aha in waajibka caadiga ah ee cagaha la dhaqayo meesha ka baxayo.
- Waqti ku bixi inaad waysada si taxaddar leh oo kala horraynta la faray waafaqsan u samayso.
- Tallaabooyinka waysada ku baro adigoo si deggan u tusaya una sharraxaya, sidii Cali ugu sameeyey Ibnu Cabbaas.
- Markaad ka shakido faahfaahinta, raac sharraxaadda lagu kalsoon yahay ee caalim aqoon leh, kala saarna ficillada lagu taliyey iyo waajibaadka.
Werintan saxiixa ahina waxay tilmaamaysaa waysadii Nebiga, waxayna bixisaa isbarbardhig xooggan oo ku saabsan kala horraynta iyo ficillada.
Sunan Abi Dawud · #119 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay dhammaystiraysaa tilmaanta waysada, waxayna ka caawisaa in faahfaahinta la isu barbar akhriyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.