Sunan Abi Dawud, xadiiska 142
Waxaa weriyey Laqit ibn Sabrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Laqit ibn Sabrah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ قَالَ كُنْتُ وَافِدَ بَنِي الْمُنْتَفِقِ - أَوْ فِي وَفْدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ - إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نُصَادِفْهُ فِي مَنْزِلِهِ وَصَادَفْنَا عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ فَأَمَرَتْ لَنَا بِخَزِيرَةٍ فَصُنِعَتْ لَنَا قَالَ وَأُتِينَا بِقِنَاعٍ - وَلَمْ يَقُلْ قُتَيْبَةُ الْقِنَاعَ وَالْقِنَاعُ الطَّبَقُ فِيهِ تَمْرٌ - ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " هَلْ أَصَبْتُمْ شَيْئًا أَوْ أُمِرَ لَكُمْ بِشَىْءٍ " . قَالَ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ فَبَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جُلُوسٌ إِذْ دَفَعَ الرَّاعِي غَنَمَهُ إِلَى الْمُرَاحِ وَمَعَهُ سَخْلَةٌ تَيْعَرُ فَقَالَ " مَا وَلَّدْتَ يَا فُلاَنُ " . قَالَ بَهْمَةً . قَالَ فَاذْبَحْ لَنَا مَكَانَهَا شَاةً . ثُمَّ قَالَ لاَ تَحْسِبَنَّ - وَلَمْ يَقُلْ لاَ تَحْسَبَنَّ - أَنَّا مِنْ أَجْلِكَ ذَبَحْنَاهَا لَنَا غَنَمٌ مِائَةٌ لاَ نُرِيدُ أَنْ تَزِيدَ فَإِذَا وَلَّدَ الرَّاعِي بَهْمَةً ذَبَحْنَا مَكَانَهَا شَاةً . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي امْرَأَةً وَإِنَّ فِي لِسَانِهَا شَيْئًا يَعْنِي الْبَذَاءَ . قَالَ " فَطَلِّقْهَا إِذًا " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَهَا صُحْبَةً وَلِي مِنْهَا وَلَدٌ . قَالَ " فَمُرْهَا - يَقُولُ عِظْهَا - فَإِنْ يَكُ فِيهَا خَيْرٌ فَسَتَفْعَلُ وَلاَ تَضْرِبْ ظَعِينَتَكَ كَضَرْبِكَ أُمَيَّتَكَ " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنِ الْوُضُوءِ . قَالَ " أَسْبِغِ الْوُضُوءَ وَخَلِّلْ بَيْنَ الأَصَابِعِ وَبَالِغْ فِي الاِسْتِنْشَاقِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ صَائِمًا " .
Waxaa wariyey Laqit ibn Sabirah: Waxaan ahaa hoggaamiyaha ergada Banu al-Muntafiq — ama (sida wariyuhu shakiyey) waxaan ka mid ahaa ergada Banu al-Muntafiq ee u timid Rasûlullah ﷺ. Markii aan gaarnay guriga Nabiga ﷺ, kuma aan arag halkaas, balse waxaan la kulanay Caa’isha, Hooyada Mu’miniinta. Waxay amartay in naloo diyaariyo cunto la yiraahdo Khazirah, waana naloo sameeyey. Kadibna waxaa naloo keenay saxan ay ku jiraan timir. (Wariye Qutaybah ma uusan xusin erayga 'qina' oo ah saxanka). Markaas kadib ayuu yimid Rasûlullah ﷺ wuxuuna weydiiyey:
"Ma wax baa la idiin keenay mise waa la idiin amray?" Waxaan dhahnay: "Haa, Rasûlallow." Annagoo la fadhina Rasûlullah ﷺ, ayaa waxaa noo muuqday adhijir soo wada adhyihiisa oo u wada xerada, wuxuuna waday neef yar oo wan ah oo qaylinaya. Nabigu ﷺ ayaa weydiiyey: "Maxay dhashay, hebelow?" Wuxuu yiri: "Wan dhadig ah." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Noogow qal neef adhi ah beddelkeeda. Ha u malaynin inaan adiga dartaa u qalayno. Waxaan haysannaa boqol neef oo adhi ah, mana doonayno inay tiradu ka badato. Sidaas darteed, markasta oo wan dhadig ah uu dhasho, waxaan qalnaa neef adhi ah beddelkiisa." (Wariyuhu wuxuu sheegay in Nabigu ﷺ isticmaalay erayga 'la tahsabanna', ha u malaynin). Kadibna waxaan iri: "Rasûlallow, waxaan qabaa xaas afkeedu xun yahay," macnaha waa mid af-dheer ama xun. Wuxuu yiri: "Markaa fur." Waxaan iri: "Rasûlallow, way ila soo jirtay carruurna waan ka dhalay." Wuxuu yiri: "Markaa amar oo waani; haddii khayr ku jiro way yeeli doontaa, hana u garaacin xaaskaaga sidaad u garaacdo addoonkaaga gabarta ah." Waxaan iri: "Rasûlallow, ii sheeg xukunka waysada." Wuxuu yiri: "Dhammaystir waysada, faraha dhexdoodana biyaha mari, sanka si fiican u rafaadi biyaha haddii aadan soomayn mooyaane."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Wudhu-ga si buuxda u samee, faraha dhexdooda nadiifi, hana si qoto dheer sanka biyo ugu nuugin adigoo sooman.
Dhaqidda cibaadada ah ee Muslimiintu sameeyaan, tusaale ahaan ka hor salaadda.
Biyaha gaarsii faraha dhexdooda si meelaha u dhexeeya iyagana loo dhaqo.
In biyaha sanka gudaha loogu nuugo marka wudhu la samaynayo.
Culimada waxay amarka wudhu dhammaystiran ka fahmeen in xubnaha la dhaqo ay tahay in si taxaddar leh loo dhaqo oo aan meelna qalalan laga tegin. Faraha waa in loo nadiifiyaa si ay biyuhu dhexdooda u gaaraan. Ka-reebitaanka qofka sooman wuxuu caddaynayaa in laga fogaado in biyaha si qoto dheer sanka loogu nuugo xilliga soonka, iyadoo laga taxaddarayo inay biyuhu gaaraan dhuunta. Faahfaahinta fiqiga ee wudhu-gu way ku kala duwan tahay madh-habyada; afarta madh-hab ee Sunniga ahi waxay dhammaantood aqoonsan yihiin muhiimadda nadiifin taxaddar leh, inkastoo ay ku kala aragti duwan yihiin, waxyaabo kale ka sokow, xukunka saxda ah ee falalka qaarkood inay waajib yihiin ama sunne yihiin.
- Markaad wudhu samaynayso, waqti sii si aad dhammaan xubnaha la faray si taxaddar leh u dhaqdo.
- Biyaha gaarsii faraha dhexdooda si meelaha u dhexeeya iyagana loo nadiifiyo.
- Markaad sooman tahay, ha si qoto dheer sanka biyo ugu nuugin markaad wudhu samaynayso.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ku yimid silsilad werineed oo la xiriirta, wuxuuna ka kooban yahay tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan sida wudhu-ga taxaddar leh loo sameeyo.
Sunan Abi Dawud · #144 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah isaguna wuxuu ka hadlayaa biyaha sanka loo nuugo marka wudhu la samaynayo iyo ka-reebitaanka qofka sooman.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.