Sunan Abi Dawud, xadiiska 1785
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ أَقْبَلْنَا مُهِلِّينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ مُفْرَدًا وَأَقْبَلَتْ عَائِشَةُ مُهِلَّةً بِعُمْرَةٍ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بِسَرِفَ عَرَكَتْ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا طُفْنَا بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُحِلَّ مِنَّا مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ قَالَ فَقُلْنَا حِلُّ مَاذَا فَقَالَ " الْحِلُّ كُلُّهُ " . فَوَاقَعْنَا النِّسَاءَ وَتَطَيَّبْنَا بِالطِّيبِ وَلَبِسْنَا ثِيَابَنَا وَلَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلاَّ أَرْبَعُ لَيَالٍ ثُمَّ أَهْلَلْنَا يَوْمَ التَّرْوِيَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَائِشَةَ فَوَجَدَهَا تَبْكِي فَقَالَ " مَا شَأْنُكِ " . قَالَتْ شَأْنِي أَنِّي قَدْ حِضْتُ وَقَدْ حَلَّ النَّاسُ وَلَمْ أَحْلِلْ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَالنَّاسُ يَذْهَبُونَ إِلَى الْحَجِّ الآنَ . فَقَالَ " إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ أَهِلِّي بِالْحَجِّ " . فَفَعَلَتْ . وَوَقَفَتِ الْمَوَاقِفَ حَتَّى إِذَا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ " قَدْ حَلَلْتِ مِنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ جَمِيعًا " . قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجِدُ فِي نَفْسِي أَنِّي لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ حِينَ حَجَجْتُ . قَالَ " فَاذْهَبْ بِهَا يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَأَعْمِرْهَا مِنَ التَّنْعِيمِ " . وَذَلِكَ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ .
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Abii Zubayr, oo ka weriyey Jaabir, kaasoo yiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Alle ﷺ annagoo u xiran Xaj kaliya (Ifrad), halka Caa’ishah ay u xiratay Cumro. Markay gaartay Sarif, way caado qaadatay. Markaan Makka nimid, waxaan wareegnay Kacbada iyo Safa iyo Marwa. Kadibna Rasuulka Alle ﷺ wuxuu amar ku bixiyey in qofkii aan wadin xayawaanka qurbada uu ka baxo ixraamka. Jaabir wuxuu yiri: Waxaan dhahnay, 'Ka bixitaan noocee ah?' Wuxuu yiri: 'Dhammaan waa la idin ogol yahay.' Sidaas darteed, xaasaskeenii waan u tagnay, carfina waan marsannay, dharkeenii waan xirannay, afar habeen oo kaliya ayaana naga dhexeysay Carafa. Kadibna maalinta Tarwiyaha ayaan mar kale xiratay. Rasuulka Alle ﷺ ayaa u galay Caa’ishah wuxuuna ugu tagay iyadoo ooyaysa. Wuxuu yiri: 'Maxaa kugu dhacay?' Waxay tiri: 'Arrinkaygu waa inaan caado qaatay, dadkiina way ka baxeen ixraamka aniguse kama bixin, mana wareegin Baytka, dadkuna hadda waxay u socdaan Xajka.' Wuxuu yiri: 'Tani waa arrin uu Alle u qoray gabdhaha Aadam. Mayrso kadibna u xiro Xajka.' Way yeeshay, waxayna joogsatay meelihii la joogsanayay ilaa ay daahir noqotay. Markay daahir noqotay, waxay wareegtay Baytka iyo Safa iyo Marwa. Kadibna wuxuu yiri: 'Hadda waxaad dhammaysatay Xajkaagii iyo Cumradaadii labadoodaba.' Waxay tiri: 'Rasuulkii Allow, nafteyda waxaan ka dareemayaa inaanan wareegin Baytka markaan Xajka gudanayay.' Wuxuu yiri: 'Cabdi-raxmaanow, kaxeeya oo Cumro uga soo sameeya Tanciim.' Taasina waxay dhacday habeenkii Xasbaha.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caasha waxay heshay hagid markii caadadu saamaysay cibaadooyinkii Xajka.
Intii lagu jiray Xajkii sagootinta, Caasha waxaa ku dhacay caado ka hor intaanay samayn dawaafka Cumradeeda. Nebiga ﷺ wuxuu faray inay qubaysato (ghusl), xidhato ixraamka Xajka oo ay dhammaystirto cibaadooyinka iyada oo xujayda la jirta; dabadeedna wuxuu u oggolaaday inay Cumro ka soo guto at-Tanʿiim.
Xaalad cibaado oo xujigu ku ilaaliyo waajibaad iyo waxyaabo laga reebay.
In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, taas oo ka mid ah cibaadooyinka Xajka.
Meel ka baxsan xuduudda Xaramka Maka oo ay Caasha ka soo bilaawday Cumradeeda.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in caadadu aanay haweeneyda ka hor istaagin inay gudato cibaadooyinka kale ee Xajka, balse ay dawaafka dib u dhigto ilaa ay ka daahir noqoto. Tilmaanta ah inay ghusl samayso oo ay ixraamka Xajka gashato waxay muujinaysaa sida ay Xajkeeda u sii wadan kartay. Afarta mad-hab ee fiqiga Sunniga ahi waxay isku raacsan yihiin in caadadu ka hor istaagto dawaafka; faahfaahinta ku saabsan isku darka Xajka iyo Cumrada, iyo Cumrada dambe ee laga soo bilaabo at-Tanʿiim, mad-habyadu si gaar ah ayay u faahfaahiyaan.
- Dib u dhig cibaado waajib ah oo aan la gudan karin xilliga caadada, kana raadso qof aqoon leh hagid ku saabsan kala horraynta saxda ah.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay qeexaysaa sida caadadeedu u saamaysay dawaafka iyo sida Nebiga ﷺ u hagay.
Sunan Abi Dawud · #1784 (Sahih)Waxay sii faahfaahinaysaa dhacdooyinkii la xidhiidhay Cumrada Caasha, caadadeeda iyo dhammaystirka Xajka.
Sunan Abi Dawud · #1786 (Sahih)Waxay ka hadlaysaa cibaadooyinkii Xajkii sagootinta, waxayna si dhow u dhammaystiraysaa werintan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.