Sunan Abi Dawud, xadiiska 1799
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ أَعْيَنَ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ الصُّبَىُّ بْنُ مَعْبَدٍ كُنْتُ رَجُلاً أَعْرَابِيًّا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَتَيْتُ رَجُلاً مِنْ عَشِيرَتِي يُقَالُ لَهُ هُذَيْمُ بْنُ ثُرْمُلَةَ فَقُلْتُ لَهُ يَا هَنَاهُ إِنِّي حَرِيصٌ عَلَى الْجِهَادِ وَإِنِّي وَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَىَّ فَكَيْفَ لِي بِأَنْ أَجْمَعَهُمَا قَالَ اجْمَعْهُمَا وَاذْبَحْ مَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ . فَأَهْلَلْتُ بِهِمَا مَعًا فَلَمَّا أَتَيْتُ الْعُذَيْبَ لَقِيَنِي سَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا جَمِيعًا فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِلآخَرِ مَا هَذَا بِأَفْقَهَ مِنْ بَعِيرِهِ . قَالَ فَكَأَنَّمَا أُلْقِيَ عَلَىَّ جَبَلٌ حَتَّى أَتَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنِّي كُنْتُ رَجُلاً أَعْرَابِيًّا نَصْرَانِيًّا وَإِنِّي أَسْلَمْتُ وَأَنَا حَرِيصٌ عَلَى الْجِهَادِ وَإِنِّي وَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَىَّ فَأَتَيْتُ رَجُلاً مِنْ قَوْمِي فَقَالَ لِي اجْمَعْهُمَا وَاذْبَحْ مَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ وَإِنِّي أَهْلَلْتُ بِهِمَا مَعًا . فَقَالَ لِي عُمَرُ رضى الله عنه هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Qudamah bin Acyan iyo Cusmaan bin Abii Sheybah, labadooduba waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Jariir bin Cabdil-Xamiid, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Abii Waa’il, wuxuu yiri: Subayy bin Macbad wuxuu yiri: Waxaan ahaa nin reer baadiye ah oo Kiristaan ah, markaas baan Islaamay. Waxaan u imid nin qabiilkayga ah oo la yiraahdo Hudhaym bin Thurmulah, waxaanan ku iri: War hebelow, anigu jihaad baan aad u jeclahay, waxaanan ogaaday in Xajka iyo Cumrada ay igu waajib yihiin, sidee baan isuugu dari karaa? Wuxuu yiri: Isku dar oo gowrac wixii kuu fudud oo xoolo ah. Markaasaan labadoodaba u xirmaday (talbiyada u dhawaaqay). Markaan tagay meesha la yiraahdo Al-Cudhayb, waxaa i la kulmay Salmaan bin Rabii’ah iyo Zayd bin Suhaan anigoo labadoodaba talbiyada u dhawaaqaya. Midkood baa midka kale ku yiri: Kanu geeliisa kama aqoon badna. Markaas waxaa ila noqotay sidii buur dushayda lagu soo tuuray. Kadib waxaan u imid Cumar bin Al-Khadhaab (Alla ha ka raalli noqdee), waxaanan ku iri: Amiirul-Mu’miniinow, waxaan ahaa nin reer baadiye ah oo Kiristaan ah, waana Islaamay, jihaadna waan jeclahay, waxaanan ogaaday in Xajka iyo Cumrada ay igu waajib yihiin. Waxaan u imid nin qoomkayga ah oo igu yiri: Labadooda isku dar oo gowrac wixii kuu fudud. Markaasaan labadoodaba u xirmaday. Cumar (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu igu yiri: Waxaa lagugu hanuuniyey Sunnada Nabigaaga ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu xaqiijinayaa in xajka iyo cumrada la isu wada guto ay waafaqsan tahay sunnada.
Ducada uu xaajigu ku muujiyo niyaddiisa cibaadada, kuna jawaabo baaqa Alle.
Nooc xaj ah oo xaajigu xajka iyo cumrada ku wada guto hal ixraam.
Xoolo loo qalo allabari ahaan inta lagu jiro xajka.
Culimadu waxay riwaayaddan ka fahmeen in qiraanku yahay nooc xaj oo la aqoonsan yahay, xaqiijinta Cumar ee arrintaasna ay leedahay miisaan weyn oo ah sunnada. Sida riwaayaddu sheegtay, xaajiga xajka iyo cumrada wada gutaa wuxuu bixiyaa allabari hady ah. Xeerarka iyo shuruudaha saxda ahi way ku kala duwan yihiin madhhabyada fiqiga; habka loo fulinayo kala tasho aqoonyahan raaca madhhabka aad ku salayso ku dhaqankaaga diineed.
- Haddii aad ka shakido arrimaha xajka, talo ka raadso qof aqoon leh, dabadeedna taladaas kala tasho culimo lagu kalsoon yahay.
- Ha ku niyad jabin hadal yasid ah; si deggan caddayn uga raadso qof aqoon diineed oo la aqoonsan yahay.
- Hore u baro nooca xajka aad dooranayso iyo xeerarka allabariga ee la xiriira.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay soo gudbinaysaa nooc aad ugu dhow su’aashii Subay’ bin Ma’bad, waxayna xaqiijinaysaa doodda ku saabsan isu geynta xajka iyo cumrada.
Sunan Abi Dawud · #1800 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahina waxay ka hadlaysaa mowqifka Cumar ee isu geynta xajka iyo cumrada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.