Furriinka · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 2253

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Furriinka
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّا لَلَيْلَةُ جُمْعَةٍ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ بِهِ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ فَإِنْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ وَاللَّهِ لأَسْأَلَنَّ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَتَكَلَّمَ بِهِ جَلَدْتُمُوهُ أَوْ قَتَلَ قَتَلْتُمُوهُ أَوْ سَكَتَ سَكَتَ عَلَى غَيْظٍ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ افْتَحْ ‏"‏ ‏.‏ وَجَعَلَ يَدْعُو فَنَزَلَتْ آيَةُ اللِّعَانِ ‏{‏ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاَّ أَنْفُسُهُمْ ‏}‏ هَذِهِ الآيَةُ فَابْتُلِيَ بِهِ ذَلِكَ الرَّجُلُ مِنْ بَيْنِ النَّاسِ فَجَاءَ هُوَ وَامْرَأَتُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَلاَعَنَا فَشَهِدَ الرَّجُلُ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ ثُمَّ لَعَنَ الْخَامِسَةَ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ قَالَ فَذَهَبَتْ لِتَلْتَعِنَ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَهْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَبَتْ فَفَعَلَتْ فَلَمَّا أَدْبَرَا قَالَ ‏"‏ لَعَلَّهَا أَنْ تَجِيءَ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَتْ بِهِ أَسْوَدَ جَعْدًا ‏.‏

Tarjumaad

Cabdullaahi (bin Mascuud) wuxuu yiri:

"Waxaan joognay masaajidka habeen Jimce ah, markii uu nin Ansaari ah soo galay masaajidka. Wuxuu yiri: 'Haddii nin uu arko nin kale oo la jooga xaaskiisa oo uu ka hadlo, waad karbaashi doontaan. Ama haddii uu dilo, waad dili doontaan. Haddii uu aamusana, wuxuu ku aamusayaa xanaaq. Wallaahi, waxaan weydiin doonaa Rasuulka Allah ﷺ arrintan.' Maalintii xigtay ayuu u yimid Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna yiri: 'Haddii nin uu arko nin kale oo la jooga xaaskiisa oo uu ka hadlo, waad karbaashi doontaan. Ama haddii uu dilo, waad dili doontaan. Ama haddii uu aamuso, wuxuu ku aamusayaa xanaaq.' Markaas ayuu yiri: 'Allahow, fur (xaqiiqada).' Wuxuu sii waday duco ilaa ay soo degto aayadda Liicaanka (isku nacalada): {Kuwa ku tuura xaasaskooda oo aan lahayn markhaatiyo aan iyaga ahayn}. Ninkaas ayaa noqday kii ugu horreeyay ee lagu imtixaano xukunkan. Isaga iyo xaaskiisa ayaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ wayna isku liicaameen. Ninku wuxuu marqaati furay afar jeer magaca Allah inuu run sheegayo, marka shanaadna wuxuu codsaday nacaladda Allah inay ku dhacdo haddii uu been sheegayo. Markii ay xaasku rabtay inay nacalado, Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Joogso.' Laakiin way diiday wayna sameysay. Markii ay baxeen, Nebigu ﷺ wuxuu yiri: 'Malaha waxay dhalaysaa ilmo madow oo timo jiid ah.' Waxayna dhashay ilmo madow oo timo jiid ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Li‘aan wuxuu bixiyaa hab sharci ah oo la raaco marka lammaane lagu eedeeyo sino iyadoo aan markhaati la hayn.

Asalka iyo sababta

Nin reer Ansaari ah ayaa Nabiga ﷺ weydiiyay waxa ninku samaynayo haddii uu xaaskiisa la arko nin kale, balse uusan markhaati haysan. Su’aashiisa ka dib waxaa la soo dejiyay aayadaha ku saabsan li‘aanka, lammaanuhuna habkan ayay adeegsadeen.

Erayada adag oo la sharxay
Li‘aan

Waa hab rasmi ah oo labada isqaba ay ku dhaartaan marka ninku xaaskiisa sino ku eedeeyo, isla markaana uusan haysan markhaati kale.

Dhaarta shanaad

Waa dhaarta ugu dambaysa oo ninka ama haweeneydu Ilaahay habaar uga baryayo naftiisa haddii uu been sheegayo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay tan ka fahmeen in ninku uusan iskii u ciqaabi karin xaaskiisa eedda sinada: arrintu waxay hoos timaaddaa sharciga iyo xeerarka loo dejiyay. Habka Qur’aanka ee li‘aanku wuxuu bixiyaa waddo gaar ah marka ninku uusan markhaati haysan. Madh-habyadu waxay faahfaahin ka bixiyaan shuruudihiisa iyo cawaaqibtiisa saxda ah; li‘aanku oggolaansho uma aha rabshad ama eedayn dadweyne. Sifaynta ilmaha waxay sidoo kale caddaynaysaa in muuqaalka dibadeed keligiis uusan caddayn u ahayn sino.

Casharrada maanta
  1. Qofna sino ha ku eedayn, hana ku dhaqaaqin ciqaab iskaa ah; arrimahaas culus u gudbi hay’adaha awoodda u leh.
  2. Eedayn dhex marta lammaanaha iyadoo aan markhaati la hayn waxay u baahan tahay habraaca sharci ee loo dejiyay, ee ma aha xan ama cadaadis.
  3. Ilmaha muuqaalka ha ku xukumin: muuqaalkiisu caddayn uma aha dembiga waalid midkood.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.