Sunan Abi Dawud, xadiiska 2647
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn Yunuswuxuu u sheegay Abu Dawudأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ
- 2Zuhayrزُهَيْرٌ
- 3Yazid ibn Abu Ziyadيَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Abu Laylaعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، كَانَ فِي سَرِيَّةٍ مِنْ سَرَايَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَحَاصَ النَّاسُ حَيْصَةً فَكُنْتُ فِيمَنْ حَاصَ - قَالَ - فَلَمَّا بَرَزْنَا قُلْنَا كَيْفَ نَصْنَعُ وَقَدْ فَرَرْنَا مِنَ الزَّحْفِ وَبُؤْنَا بِالْغَضَبِ فَقُلْنَا نَدْخُلُ الْمَدِينَةَ فَنَتَثَبَّتُ فِيهَا وَنَذْهَبُ وَلاَ يَرَانَا أَحَدٌ - قَالَ - فَدَخَلْنَا فَقُلْنَا لَوْ عَرَضْنَا أَنْفُسَنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ كَانَتْ لَنَا تَوْبَةٌ أَقَمْنَا وَإِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ ذَهَبْنَا - قَالَ - فَجَلَسْنَا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا خَرَجَ قُمْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا نَحْنُ الْفَرَّارُونَ فَأَقْبَلَ إِلَيْنَا فَقَالَ " لاَ بَلْ أَنْتُمُ الْعَكَّارُونَ " . قَالَ فَدَنَوْنَا فَقَبَّلْنَا يَدَهُ فَقَالَ " أَنَا فِئَةُ الْمُسْلِمِينَ " .
Waxaa wariyey Cabdullaahi bin Cumar: Wuxuu yiri waxaan la socday ciidan ka mid ah saraayaha Rasuulka Alle ﷺ. Dadkii way carareen oo dagaalkii way ka firxadeen. Wuxuu yiri: Anigu waxaan ka mid ahaa kuwii cararay. Markii aan istaagnay, waxaan nidhi: Sidee yeelnaa? Waan ka cararnay safka dagaalka, waxaana mudannay cadhada Alle. Kadibna waxaan nidhi: Aynu galno Madiina, halkaas aynu ku nagaano iyadoo aan cidina ina arkayn. Markaasaan galnay, waxaanan nidhi: Haddii aan nafteenna u bandhigno Rasuulka Alle ﷺ, haddii noo suurtogasho towbad waan joogaynaa, haddii kalena waan tegaynaa. Sidaas darteed, waxaan fadhiisannay sugitaanka Rasuulka Alle ﷺ ka hor salaadda Subax. Markuu soo baxay, waanu u istaagnay oo waxaan nidhi: Annagu waa kuwii cararay. Wuuna noo soo jeestay oo wuxuu yiri: 'Maya, idinku waa kuwa soo noqda ee dagaallama.' Kadibna waanu u dhawaannay oo gacantiisa dhunkannay, wuxuuna yiri: 'Anigu waxaan ahay jamaacada Muslimiinta.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi Muxammad ﷺ wuxuu dhiirrigeliyey dagaalyahannadii soo noqday, wuxuuna u furay fursad ay ku toobad keenaan.
Ciidan yar oo hawl loo diro.
Kuwa dagaalka ugu soo noqda ka dib marka ay dib u gurtaan.
Kooxda muslimiinta ah ee ay dagaalyahannadu dib isugu abaabuli karaan.
Culimadu waxay weedha ‘kuwa soo noqda’ u fasiraan magac-bixin dhiirrigelin leh oo ragga loo bixiyey: way soo noqdeen, waxayna u tageen Rasuulka Alle ﷺ halkii ay khaladkooda qarin lahaayeen. Hadalka ‘Anigu waxaan ahay ciidanka ugu weyn ee muslimiinta’ wuxuu la jaanqaadayaa ka-reebitaanka Qur’aanka ee qofka dib u gurta si uu koox kale ugu biiro (Al-Anfaal 8:16). Maaddaama werintani daciif tahay, laguma dhiso xukun sharci oo madax-bannaan; mad-habyadu arrimahan waxay ku qiimeeyaan Qur’aanka iyo werinnada la isku halayn karo.
- Khalad ha qarin: qiro oo talo khabiir ka raadso sida ugu habboon ee loo saxo.
- Toobaddu yaanay kugu ridin quus; Alle u noqo, tallaabo cadna u qaad hagaajinta hab-dhaqankaaga.
- Werin daciif ah ha ka soo saarin xeer dagaal oo madax-bannaan; arrimahan ku miisaan Qur’aanka iyo ilaha lagu kalsoon yahay.
Xadiiskan Saxixa ahi wuxuu adkaynayaa in Alle addoonka cafiyo marka uu dambi-dhaaf weydiisto; wuxuu xoojinayaa rajada toobadda, iyada oo aan werinta daciifka ah loo adeegsan daliil sharci.
40 Hadith van an-Nawawi · #18 (Sahih)Xadiiskan Saxixa ahi wuxuu farayaa in Alle laga cabsado, khaladkana lagu xigo camal wanaagsan, dadkana si wanaagsan loola dhaqmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.