Sunan Abi Dawud, xadiiska 2679
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ، وَقُتَيْبَةُ، قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَيْلاً قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ " . قَالَ عِنْدِي يَا مُحَمَّدُ خَيْرٌ إِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ . فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ الْغَدُ ثُمَّ قَالَ لَهُ " مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ " . فَأَعَادَ مِثْلَ هَذَا الْكَلاَمِ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَذَكَرَ مِثْلَ هَذَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ " . فَانْطَلَقَ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنَ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ فِيهِ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ . قَالَ عِيسَى أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ وَقَالَ ذَا ذِمٍّ .
Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu diray fardooley dhanka Najd ah, waxayna la yimaadeen nin reer Banu Xaniifah ah oo la yiraahdo Thumaamah ibn Uthaal, kaas oo ahaa sayidka dadka reer Yamaamah. Waxay ku xireen tiir ka mid ah tiirarka masaajidka. Markaas ayaa Rasuulka Allah ﷺ u soo baxay wuxuuna ku yiri:
"Maxaad haysataa ama maxaad filaysaa, Thumaamow?" Wuxuu yiri: "Waxaan haystaa khayr, Muxammadow. Haddii aad i disho, waxaad dishay qof dhiiggiisa la aargudi karo; haddii aad nicmo siiso, waxaad u siinaysaa qof mahadcelin yaqaan; haddii aad maal rabtid, weydiiso waxaad doonto waana lagu siinayaa." Rasuulka Allah ﷺ wuu isaga tegay ilaa maalintii xigtay, markaas buu ku yiri: "Maxaad haysataa, Thumaamow?" Wuxuu ku celiyey hadalkii oo kale. Rasuulka Allah ﷺ wuu isaga tegay ilaa maalintii ka dambeysay, markaas buu sidoo kale ku jawaabay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Siidaaya Thumaamah." Wuxuu aaday geedo timir ah oo masaajidka u dhow, halkaas buuna ku mayrtay, kadibna masaajidka ayuu galay wuxuuna yiri: "Waxaan qirayaa in aan Ilaah jirin Allah mooyaane, waxaana qirayaa in Muxammad yahay addoonkiisa iyo Rasuulkiisa." Xadiiskuna intaas wuu sii socday. Ciise wuxuu yiri: Al-Layth baa nooga warramay, wuxuuna yiri: "Qof sharaf iyo qiimo leh."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi Maxamed ﷺ wuxuu sii daayay Thumamah, dabadeedna wuxuu Islaamka ku qaatay qanaaco.
Thumamah ibn Uthal, oo ahaa hoggaamiye ka tirsanaa Banu Hanifah ee Al-Yamamah, waxaa qabtay fardooley, waxaana lagu xiray tiir ku yaallay masaajidka. Saddex wada sheekaysi ka dib, Nebi Maxamed ﷺ wuu sii daayay; Thumamahna wuu qubaystay qubayska weyn, dabadeedna wuxuu ku dhawaaqay shahaadada iimaanka.
Qubayska buuxa ee cibaadada ah ee jirka oo dhan.
Qof si wanaagsan ula dhaqmid ama sii dayn adigoon lacag uga dalban.
Nin ay qabiilkiisu dhimashadiisa arrin culus u arki lahaayeen, aargoosina dalban lahaayeen.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in maxbuuska loola dhaqmo karaamo iyo samir, isla markaana sii dayntu noqon karto nooc bannaan oo sama-fal ah. Wada sheekaysiyada soo noqnoqday waxay muujinayaan in Islaamka loogu yeeray qasab la'aan: Thumamah waa la sii daayay, dabadeedna isagaa ku dhawaaqay shahaadada iimaanka. Xadiiskan waxaa sidoo kale daliil looga dhigtaa in qof aan Muslim ahayn uu geli karo masaajidka marka ay jirto sabab sax ah; fuqahadu waxay shuruudaha arrintan kaga hadlaan madh-habyadooda fiqiga.
- Si karaamo leh ula dhaqan xataa qof aad isku khilaafsan tihiin, oo sii fursad uu ku fikiro.
- Dadka ugu yeer samir iyo tusaale wanaagsan, ee ha ku qasbin.
- Qof sii fursad cusub marka naxariis iyo cafis ay munaasib yihiin.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa Thumamah, waxayna sii faahfaahinaysaa qisada maxaabiisnimadiisa iyo Islaam qaadashadiisa.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay adkaynaysaa ihsaan—wanaag iyo fal suuban—oo mabda' ahaan la jaanqaadaya ula dhaqanka samirka iyo naxariista leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.