Sunan Abi Dawud, xadiiska 2750
Waxaa weriyey Habib ibn Maslamah al-Fihri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Habib ibn Maslamah al-Fihri
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ، وَمَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيَّانِ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَهْبٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ مَكْحُولاً، يَقُولُ كُنْتُ عَبْدًا بِمِصْرَ لاِمْرَأَةٍ مِنْ بَنِي هُذَيْلٍ فَأَعْتَقَتْنِي فَمَا خَرَجْتُ مِنْ مِصْرَ وَبِهَا عِلْمٌ إِلاَّ حَوَيْتُ عَلَيْهِ فِيمَا أُرَى ثُمَّ أَتَيْتُ الْحِجَازَ فَمَا خَرَجْتُ مِنْهَا وَبِهَا عِلْمٌ إِلاَّ حَوَيْتُ عَلَيْهِ فِيمَا أُرَى ثُمَّ أَتَيْتُ الْعِرَاقَ فَمَا خَرَجْتُ مِنْهَا وَبِهَا عِلْمٌ إِلاَّ حَوَيْتُ عَلَيْهِ فِيمَا أُرَى ثُمَّ أَتَيْتُ الشَّامَ فَغَرْبَلْتُهَا كُلُّ ذَلِكَ أَسْأَلُ عَنِ النَّفْلِ فَلَمْ أَجِدْ أَحَدًا يُخْبِرُنِي فِيهِ بِشَىْءٍ حَتَّى أَتَيْتُ شَيْخًا يُقَالُ لَهُ زِيَادُ بْنُ جَارِيَةَ التَّمِيمِيُّ فَقُلْتُ لَهُ هَلْ سَمِعْتَ فِي النَّفْلِ شَيْئًا قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ حَبِيبَ بْنَ مَسْلَمَةَ الْفِهْرِيَّ يَقُولُ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَفَّلَ الرُّبُعَ فِي الْبَدْأَةِ وَالثُّلُثَ فِي الرَّجْعَةِ .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Axmad bin Bashiir bin Dhakwaan iyo Maxmuud bin Khaalid oo labaduba reer Dimishiq ah - macnuhu waa isku mid - waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Marwaan bin Maxammad, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaxye bin Xamza, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Abuu Wahab oo leh: Waxaan maqlay Makxuul oo leh: Waxaan ahaa addoon jooga Masar oo u shaqeeya haweeney ka tirsan Banii Hudhayl, wayna i xoraysay. Kama aan bixin Masar iyadoo ay jirto cilmi aanan soo koobin intii aan u arkayay inuu halkaas yaallo. Kadib waxaan imid Xijaas, kamana bixin iyadoo ay jirto cilmi aanan soo koobin intii aan u arkayay inuu halkaas yaallo. Kadib waxaan imid Ciraaq, kamana bixin iyadoo ay jirto cilmi aanan soo koobin intii aan u arkayay inuu halkaas yaallo. Kadib waxaan imid Shaam, waanan kala soocay cilmigeeda oo dhan. Intaas oo dhan waxaan weydiinayay 'nafalka' (saami dheeraad ah oo laga helo ganacsiga dagaalka), mana aan helin qof ii sheega wax ku saabsan, ilaa aan u imid oday la yiraahdo Ziyaad bin Jaariya At-Tamiimi. Waxaan ku iri: 'Ma maqashay wax ku saabsan nafalka?' Wuxuu yiri: 'Haa, waxaan maqlay Xabiib bin Maslama Al-Fihri oo leh: Waxaan goobjoog u ahaa Nebiga ﷺ oo bixinaya rubuc (1/4) ka mid ah fadliga bilowga safarka, iyo thuluth (1/3) markii la soo noqonayay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu bixiyey qayb dheeraad ah oo ka mid ah qaniimada: rubuc marka loo socdo iyo saddex-meelood meel marka laga soo laabanayo.
Qayb dheeraad ah oo qaniimada laga bixiyo, taas oo hoggaamiyuhu ku daro qaybta caadiga ah.
Socdaalka loo aado goobta dagaalka iyo safarka dib looga soo laabto.
Culimada waxay ka fahmeen in hoggaamiyaha awoodda u leh uu qaniimada ka bixin karo qayb dheeraad ah si loo aqoonsado dadaalka ama loo dhiirrigeliyo ciidanka. Rubuca iyo saddex-meeloodka la sheegay waxay la xiriiraan safarka tegidda iyo kan soo noqoshada; werintuna kama dhigayso bixintan xuquuq gaar ah oo qofku isagu dalban karo. Mad-habyadu waxay ka doodaan shuruudaha iyo xisaabinta saxda ah iyaga oo raacaya xeerarka qaniimada.
- Aqoonta si taxaddar leh u raadi, khubaro ayaana la tasho marka aadan aqoon xukun diini ah.
- Aqoonsiga dadaalka iyo abaalmarinta dheeraadka ahi waxay ka mid yihiin hoggaan caddaalad ah, waana in lagu bixiyo xeerar cad.
- Xeerarka gaarka ah ee qaniimada ha u qaadan xuquuq shakhsi ah; ku dhaqankooda u daa masuuliyiinta awoodda u leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.