Sunan Abi Dawud, xadiiska 2923
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْمَعْنَى، - قَالَ أَحْمَدُ - حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ، قَالَ كُنْتُ أَقْرَأُ عَلَى أُمِّ سَعْدٍ بِنْتِ الرَّبِيعِ وَكَانَتْ يَتِيمَةً فِي حِجْرِ أَبِي بَكْرٍ فَقَرَأْتُ { وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ } فَقَالَتْ لاَ تَقْرَأْ { وَالَّذِينَ عَاقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ } وَلَكِنْ { وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ } إِنَّمَا نَزَلَتْ فِي أَبِي بَكْرٍ وَابْنِهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حِينَ أَبَى الإِسْلاَمَ فَحَلَفَ أَبُو بَكْرٍ أَلاَّ يُوَرِّثَهُ فَلَمَّا أَسْلَمَ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى نَبِيَّهُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنْ يُؤْتِيَهُ نَصِيبَهُ . زَادَ عَبْدُ الْعَزِيزِ فَمَا أَسْلَمَ حَتَّى حُمِلَ عَلَى الإِسْلاَمِ بِالسَّيْفِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ مَنْ قَالَ { عَقَدَتْ } جَعَلَهُ حِلْفًا وَمَنْ قَالَ { عَاقَدَتْ } جَعَلَهُ حَالِفًا وَالصَّوَابُ حَدِيثُ طَلْحَةَ { عَاقَدَتْ } .
Waxaa nooga warramay Axmad bin Xanbal iyo Cabdi-casiis bin Yaxya macnaha, - Axmad wuxuu yiri - Waxaa nooga warramay Muxammad bin Salama, oo ka weriyey Ibnu Isxaaq, oo ka weriyey Daauud bin al-Xuseyn, wuxuu yiri: Waxaan Qur’aanka ku baran jiray Ummu Sacad binti ar-Rabii’, iyadoo ahayd agoon uu korinayey Abuu Bakar. Markaan akhriyey aayadda {Kuwa ay dhaarteen gacmihiinnu}, waxay tiri: Ha akhrin {Kuwa ay heshiiska galeen gacmihiinnu ('aaqadat)}, laakiin akhri {Kuwa ay dhaarteen gacmihiinnu ('aqadat)}. Aayaddani waxay ku soo degtay Abuu Bakar iyo wiilkiisa Cabdirraxmaan markii uu diiday Islaamka. Abuu Bakar wuxuu ku dhaartay inuusan dhaxalsiin doonin. Markii uu Islaamay, Allah Kor ahaaye wuxuu amray Nebigiisa ﷺ inuu siiyo qaybtiisa. Cabdi-casiis wuxuu ku daray: Ma uusan Islaamin ilaa seefta lagu khasbay. Abuu Daauud wuxuu yiri: Kii yiri {'aqadat} wuxuu ka dhigay dhaar; kii yirina {'aaqadat} wuxuu ka dhigay qofka dhaarta galay. Saxiixuna waa xadiiska Dalxa ee {'aaqadat}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Riwaayaddu waxay isku xidhaysaa akhrinta Qur’aanka iyo muran dhaxal oo ka dhex dhacay qoyska Abuu Bakr.
Sida qoraalku sheegayo, arrintu waxay ku saabsanayd Abuu Bakr iyo wiilkiisa Cabdirraxmaan: markii wiilku markii hore diiday Islaamka, Abuu Bakr wuxuu ku dhaartay inuusan waxba uga dardaarmi doonin; markii uu Islaamay ka dibna waxaa la faray in la siiyo saamigiisa.
Akhrisyo kala duwan oo eray Qur’aan ah; Abuu Daawuud wuxuu sharxayaa in mid ka mid ah akhrisyadu tilmaamayo dhaar, kan kalena heshiis la galay.
Saamiga shareecadu u qoondeysay qofka ka helaya hantida qof dhintay.
Daryeelka iyo masuuliyadda loo hayo ilmo aan weli si madax-bannaan isu daryeeli karin.
Abuu Daawuud wuxuu ka hadlayaa macnaha labada akhris, wuxuuna tilmaamayaa in akhriska aaqadat, sida ku jira werinta Dalxa, uu yahay kan saxda ah. Fuqahadu waxay qaybinta dhaxalka ku saleeyaan daliillada iyo xeerarka dhaxalka ee la sugay; riwaayaddan daciifka ahi keligeed ma dejinayso xukun waajib ah. Dhaxal gaar ah waa in xeerarkiisa uu ku dabaqo caalim ama khabiir awood u leh.
- Ha ku go’aamin qaybinta dhaxal adigoo ku salaynaya hal riwaayad oo daciif ah; la tasho khabiir oo raac daliillada dhaxalka ee la isku halayn karo.
- Ha u oggolaan muran qoys ama dhaar in ay sabab u noqdaan in qof si aan sharci ahayn looga duudsiyo xuquuqdiisa dhaxal ee la cayimay.
- Markaad fasirayso aayadaha Qur’aanka, hubi akhriska iyo werinta ay culimada la aqoonsan yahay u xaqiijiyeen inay sugan yihiin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.