Sunan Abi Dawud, xadiiska 3043
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، سَمِعَ بَجَالَةَ، يُحَدِّثُ عَمْرَو بْنَ أَوْسٍ وَأَبَا الشَّعْثَاءِ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ إِذْ جَاءَنَا كِتَابُ عُمَرَ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ اقْتُلُوا كُلَّ سَاحِرٍ وَفَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ وَانْهَوْهُمْ عَنِ الزَّمْزَمَةِ فَقَتَلْنَا فِي يَوْمٍ ثَلاَثَةَ سَوَاحِرَ وَفَرَّقْنَا بَيْنَ كُلِّ رَجُلٍ مِنَ الْمَجُوسِ وَحَرِيمِهِ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَصَنَعَ طَعَامًا كَثِيرًا فَدَعَاهُمْ فَعَرَضَ السَّيْفَ عَلَى فَخِذِهِ فَأَكَلُوا وَلَمْ يُزَمْزِمُوا وَأَلْقَوْا وِقْرَ بَغْلٍ أَوْ بَغْلَيْنِ مِنَ الْوَرِقِ وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرَ .
Waxaa nooga warramay Musaddad ibn Musarhad, waxaa nooga warramay Sufyan, oo ka weriyey Camar ibn Diinaar, inuu maqlay Bujalah oo u sheegaya Camar ibn Aws iyo Abuu Shacshaa’: Wuxuu yiri, 'Waxaan ahaa xoghayaha Jaz’ ibn Mucaawiyah, adeerka Axnaf ibn Qays. Markaas ayaa waxaa noo yimid warqad ka timid Cumar hal sano ka hor dhimashadiisa, oo leh: Dila dhammaan sixiroolayaasha, kala fogeeya dadka qaraabada ah ee xigtada dhow ka dhexeysa ee Majuusiga ah, kana reeba sanqarta cunnada (zamzamah). Sidaas daraadeed, waxaan dilnay saddex sixiroole hal maalin gudaheed, waxaanan kala fogeynay nin kasta oo Majuusi ah iyo xaaskiisa xigtada dhow sida ku cad Kitaabka Allah. Wuxuu diyaariyey cunto badan wuuna u yeeray, seeftiisana bowdada ayuu saartay. Way cuneen cuntadii mana aysan samayn sanqar. Waxayna dhulka ku tuureen rarka baqal ama laba baqal oo lacag ah. Cumar ma uusan qaadin jizyada Majuusiga ilaa Cabdiraxmaan ibn Cowf uu ka marqaati kacay in Rasuulullah ﷺ uu jizyada ka qaaday Majuusiga Xajar.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu dejiyey xeerar ku saabsan sixirka, qaraabanimada iyo jizyada Majuusta.
Sannad ka hor geeridiisa, Cumar wuxuu diray warqad tilmaamo ka bixinaysa sixiroolayaasha, guurka ay mamnuucday shareecadu ee Majuusta dhexdooda, iyo qaadista jizyada. Warqaddu waxay sheegaysaa in Cumar markii hore ka helay Cabdiraxmaan ibn Cowf markhaati ah in Nebiga ﷺ jizyada ka qaaday Majuustii Hajar.
Canshuur taariikhi ah oo maamul Islaami ahi ku waajibin jiray qaar ka mid ah dadka aan Muslimka ahayn ee uu maamulo.
Raacayaasha diinta Zoroastrianism-ka, kuwaas oo xadiiskan loogu tilmaamay bulsho diimeed.
Xiriir qoys oo guurka ka dhigaya mid shareecada Islaamku mamnuucday.
Culimadu waxay ka fahmeen xuska jizyada in arrintan maamul Majuusta loola dhaqmay sidii bulsho jizyada laga qaadi karo; xadiiskuna arrintaas wuxuu ku xidhayaa tusaalihii Nebiga ﷺ ee Hajar. Warqaddu sidoo kale waxay Cumar u nisbaynaysaa tallaabooyin maamul oo ka dhan ah sixirka iyo guurka jebiya xuduudaha qaraabonimo ee mamnuuca ah. Fulinta saxda ah ee tallaabooyinkaas waxaa iska leh maamulka awoodda u leh iyo fuqahada shareecada, mana aha in qofku iskii u fuliyo; qoraalkani kaligiis oggolaansho uma aha in shakhsiyaadku xoog adeegsadaan.
- Xeerarka maamulka ku salee aqoon lagu kalsoon yahay iyo daliilka dhaqanka Nebiga ﷺ.
- Arrimaha ciqaabta iyo dadka laga tirada badan yahay ee diimaha kale u daa hay'adaha awoodda u leh iyo culimada fiqhiga ee aqoonta leh.
- Xeerarka guurka si taxaddar leh ugu qiimee xuduudaha qaraabonimo ee la dejiyey.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.