Sunan Abi Dawud, xadiiska 3351
Waxaa weriyey Fudalah ibn Ubayd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Fudalah ibn Ubayd
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلاَءِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ، حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ، عَنْ حَنَشٍ، عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ خَيْبَرَ بِقِلاَدَةٍ فِيهَا ذَهَبٌ وَخَرَزٌ - قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَابْنُ مَنِيعٍ فِيهَا خَرَزٌ مُعَلَّقَةٌ بِذَهَبٍ - ابْتَاعَهَا رَجُلٌ بِتِسْعَةِ دَنَانِيرَ أَوْ بِسَبْعَةِ دَنَانِيرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ حَتَّى تُمَيِّزَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ " . فَقَالَ إِنَّمَا أَرَدْتُ الْحِجَارَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ حَتَّى تُمَيِّزَ بَيْنَهُمَا " . قَالَ فَرَدَّهُ حَتَّى مُيِّزَ بَيْنَهُمَا . وَقَالَ ابْنُ عِيسَى أَرَدْتُ التِّجَارَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَانَ فِي كِتَابِهِ الْحِجَارَةُ فَغَيَّرَهُ فَقَالَ التِّجَارَةَ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Ciisa, Abu Bakar bin Abii Shaybah iyo Axmad bin Maniic, waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Ibn al-Mubaarak; sidoo kale waxaa nooga warramay Ibn al-Calaa’, waxaa noo sheegay Ibn al-Mubaarak, oo ka weriyey Saciid bin Yaziid, waxaa ii sheegay Khaalid bin Abii Cimraan, oo ka weriyey Xanash, oo ka weriyey Fadaalah bin Cubayd, wuxuu yiri: Sannadkii Khaybar ayaa Nabiga ﷺ loo keenay silsilad ay ku jiraan dahab iyo luul. Abu Bakar iyo Ibn Maniic waxay yiraahdeen: Luulku wuxuu ahaa mid dahab lagu suuqay. Nin baa ku iibsaday sagaal ama toddoba diinaar. Markaasuu Nabigu ﷺ yiri:
"Maya, ilaa aad kala soocdo midba midka kale." Ninkii wuxuu yiri: "Dhagxaanta ayaan u jeeday." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Maya, ilaa aad labadooda kala soocdo." Wuxuu yiri: Markaasuu celiyey ilaa laga kala soocay labadooda. Ibn Ciisana wuxuu yiri: Waxaan ula jeeday ganacsiga. Abu Daawuud wuxuu yiri: Kitaabkiisa waxaa ku qornayd 'xijaarah' (dhagax) laakiin wuu beddelay wuxuuna ka dhigay 'tijaarah' (ganacsi).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dahabka iyo alaabta kale waa in la kala saaraa ka hor iibka.
Dhacdadu waxay dhacday sannadkii Khaybar, markaas oo silsilad qoorta la gashado oo dahab iyo luul ka samaysan loo keenay Nebiga ﷺ.
Lacag dahab ah oo waagaas loo adeegsan jiray wax kala iibsiga.
Nooc ribo ah oo xaaraan ah ama koror aan sinnayn oo ka dhaca macaamillada qaarkood.
In qiimaha iyo tirada qaybta dahabka si gaar ah looga go'aamiyo kuwa luulka.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen inaan dahabka iyo hanti kale loo iibin karin hal tiro oo aan la kala qeexin marka xeerarka ribadu khuseeyaan. Qaybta dahabka waa in marka hore laga soocaa luulka, si loo caddeeyo waxa qayb kasta lagu bixinayo loona ilaaliyo shuruudaha macaamil dahab oo sax ah. Xadiisku wuxuu kaloo adkaynayaa in niyad wanaaggu aanu beddel u ahayn caddaynta looga baahan yahay iibka.
- Alaabta qaybo kala duwan ka kooban, ka hor iibka si cad u sheeg qaybta dahabka ah iyo qaybaha agabka kale ah.
- Si cad u qeex qiimaha, tirada iyo habka lacag-bixinta, si labada dhinacba u ogaadaan waxa ay iibsanayaan iyo waxa ay iibinayaan.
- Marka dahab ama qalin la kala iibsanayo, hubi xeerarka ribada ee khuseeya ka hor intaadan iibka dhammaystirin.
Xadiiskan waxaa lagu weriyey silsilad kale, wuxuuna sidoo kale ka hadlayaa silsiladda dahabka iyo luulka iyo kala saaridda qaybaha.
Sahih al-Bukhari · #2241 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa xeerarka ganacsiga ee alaabta la isweydaarsado iyadoo ay ku xidhan yihiin shuruudo sinnaan iyo isdhaafsi degdeg ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.