Sunan Abi Dawud, xadiiska 3477
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ اللُّؤْلُؤِيُّ، أَخْبَرَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ، عَنْ حَبَّانَ بْنِ زَيْدٍ الشَّرْعَبِيِّ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ قَرْنٍ ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا حَرِيزُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو خِدَاشٍ، - وَهَذَا لَفْظُ عَلِيٍّ - عَنْ رَجُلٍ، مِنَ الْمُهَاجِرِينَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثًا أَسْمَعُهُ يَقُولُ " الْمُسْلِمُونَ شُرَكَاءُ فِي ثَلاَثٍ فِي الْكَلإِ وَالْمَاءِ وَالنَّارِ " .
Waxaa nooga warramay Cali bin Al-Jacda Al-Lu'lu'i, waxaa noo sheegay Xariiz bin Cusmaan, oo ka weriyey Xabbaan bin Zeyd Ash-Sharcabii, oo ka weriyey nin reer Qarn ah. Sidoo kale waxaa nooga warramay Musaddad, waxaa noo sheegay Ciise bin Yuunis, waxaa noo sheegay Xariiz bin Cusmaan, waxaa noo sheegay Abuu Khidaash — waana ereyada Cali — oo ka weriyey nin ka mid ahaa Muhaajiriinta oo ka tirsanaa Saxaabada Nabiga ﷺ. Wuxuu yiri:
"Waxaan la dagaallamay Nabiga ﷺ saddex jeer, waxaana ka maqlay isagoo leh: 'Muslimiintu waa shuraako saddex arrimood: daaqa (cawska), biyaha, iyo dabka.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Biyaha, dabka iyo daaqa guud waa kheyraad ay bulshadu wadaagto.
Dhul daaqsimeed iyo caws si dabiici ah u baxa oo dadku xoolahooda daajin karaan.
Il lagama maarmaan u ah kulayl iyo adeegsi, sida shidaal ay dadku si wadajir ah u heli karaan.
Dad wadaaga xaqa helitaanka ama isticmaalka; tani macnaheedu ma aha in il kasta ay noqoto hanti gaar loo leeyahay.
Culimada hore waxay tani u arkeen ilaalinta kheyraadka nololeed ee la wadaago iyo mamnuucidda in si xaqdarro ah cid keli ahi u maroorsato. Xeerku macnaheedu ma aha in dhammaan biyaha, daaqa ama shidaalku si aan kala sooc lahayn hanti guud u yihiin: ilaha hanti gaar loo leeyahay ama si sharci ah loo qoondeeyay waxay leeyihiin xeerarkooda. Sidaas darteed, fuqahadu waxay tixgeliyaan nooca ilaha, xuquuqda jirta iyo ka hortagga waxyeellada; helitaanka dadweynuhu ma keeni karo khasaarin ama waxyeellaynta dadka kale.
- Si caddaalad ah u maamul biyaha, dhulka guud iyo kheyraadka kale ee la wadaago, kana hortag in cid keli ahi dadka kale u diiddo helitaankooda.
- Marka kheyraad la wada isticmaalo, sameeya heshiisyo cad oo ku saabsan qaybinta, dayactirka iyo ka hortagga khasaarinta.
- Ixtiraam xuquuqda bulshada iyo hantida gaarka ah ee si sharci ah loo leeyahay, kana fogow waxyeellaynta isticmaalayaasha kale.
Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa qaybinta biyaha iyo helitaankooda, sidaasna waxay u dhammaystiraysaa xaqa guud ee biyaha.
Sahih al-Bukhari · #2370 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa in biyaha la heli karo, waxayna xoojinaysaa muhiimadda helitaan caddaalad ah oo loo helo il lagama maarmaan ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.