Sunan Abi Dawud, xadiiska 4112
Waxaa weriyey Umm Salamah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umm Salamah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي نَبْهَانُ، مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ كُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ مَيْمُونَةُ فَأَقْبَلَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَذَلِكَ بَعْدَ أَنْ أُمِرْنَا بِالْحِجَابِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " احْتَجِبَا مِنْهُ " . فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَيْسَ أَعْمَى لاَ يُبْصِرُنَا وَلاَ يَعْرِفُنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَفَعَمْيَاوَانِ أَنْتُمَا أَلَسْتُمَا تُبْصِرَانِهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا لأَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً أَلاَ تَرَى إِلَى اعْتِدَادِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَدْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِفَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ " اعْتَدِّي عِنْدَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ فَإِنَّهُ رَجُلٌ أَعْمَى تَضَعِينَ ثِيَابَكِ عِنْدَهُ " .
Waxaa nooga warramay Maxamed bin Al-Calaa', waxaa nooga warramay Ibnu Al-Mubaarak, oo ka weriyey Yuunis, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo yiri: Waxaa ii warramay Nabhaan, oo ahaa addoonkii Ummu Salama, oo ka weriyey Ummu Salama, oo tiri: Waxaan la joogay Rasuulka Allah ﷺ iyadoo ay la joogtay Maymuuna. Markaas ayuu yimid Ibnu Ummi Maktuum, waana markii nalagu amray xijaabka. Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Ka xijaabta." Waxaan niri: "Rasuulkii Allow! Miyuusan ahayn indhoole? Ma na arko mana na yaqaanno." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Ma idinkaa labadiinnu indhoole ah? Miyeysan idinka idiin muuqan isaga?" Abuu Daawuud wuxuu yiri: Tani waxay gaar u tahay xaasaska Nebiga ﷺ. Miyaadan arkayn ciddada Faadumo binti Qays ee guriga Ibnu Ummi Maktuum? Nebigu ﷺ wuxuu ku yiri Faadumo binti Qays: "Ciddadaada ku qaado guriga Ibnu Ummi Maktuum, sababtoo ah waa nin indhoole ah, dharkaagana waad iska dhigi kartaa agtiisa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xadiisku wuxuu ka hadlayaa waajibka xijaabka marka lala joogo nin indhoole ah.
Asturka waajibka ah iyo xuduudaha la macaamilka ee u dhexeeya haweenka iyo ragga aan isu ahayn maxram.
Muddada waajibka ah ee haweeneydu sugto furriin ka dib ama marka ninkeedu geeriyoodo.
Qaraabo dhow oo guurku si joogto ah uga xaaraan yahay.
Abuu Daawuud wuxuu xusay in amarka ku jira xadiiskan si gaar ah ugu socday xaasaskii Nebiga ﷺ. Sidaas darteed culimadu xadiiskan daciifka ah uma tixgeliyaan caddayn gooni ah oo muujinaysa waajib guud oo ah in ragga indhoolayaasha ah hortooda la asturo. Waxay sidoo kale tixgeliyaan xadiiska xooggan ee Faadimah bint Qays, kaas oo loo oggolaaday inay ciddadeeda ku qaadato guriga Ibnu Umm Maktuum. Xukunka fiqiga ee asturka iyo eegmada waxaa sidoo kale lagu saleeyaa daliillo kale, waxaana si faahfaahsan uga hadla mad-habyada fiqigu.
- Waajib diini ah ha ku salayn silsilad werineed oo daciif ah oo keliya; la tasho daliillo lagu kalsoon yahay iyo sharaxaad aqoonyahanno.
- Si taxaddar leh ula dhaqan asturnaanta iyo habdhaqanka ku habboon, xataa marka qofku naafo yahay.
- Su'aalaha ku saabsan asturka iyo xuduudaha la macaamilka kala hadal aqoon ku saabsan daliillada iyo aragtiyaha fiqiga ee kala duwan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.