Sunan Abi Dawud, xadiiska 4399
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أُتِيَ عُمَرُ بِمَجْنُونَةٍ قَدْ زَنَتْ فَاسْتَشَارَ فِيهَا أُنَاسًا فَأَمَرَ بِهَا عُمَرُ أَنْ تُرْجَمَ فَمُرَّ بِهَا عَلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُ هَذِهِ قَالُوا مَجْنُونَةُ بَنِي فُلاَنٍ زَنَتْ فَأَمَرَ بِهَا عُمَرُ أَنْ تُرْجَمَ . قَالَ فَقَالَ ارْجِعُوا بِهَا ثُمَّ أَتَاهُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْقَلَمَ قَدْ رُفِعَ عَنْ ثَلاَثَةٍ عَنِ الْمَجْنُونِ حَتَّى يَبْرَأَ وَعَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَعْقِلَ قَالَ بَلَى . قَالَ فَمَا بَالُ هَذِهِ تُرْجَمُ قَالَ لاَ شَىْءَ . قَالَ فَأَرْسِلْهَا . قَالَ فَأَرْسَلَهَا . قَالَ فَجَعَلَ يُكَبِّرُ .
Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Waxaa Cumar loo keenay haweeney waalan oo zinaysatay, wuxuuna la tashaday dadkii, ka dibna wuxuu amray in dhagax lagu dilo. Markaas waxaa ag maray Cali bin Abii Daalib, raalli ha ka noqdee, wuxuuna yiri:
"Maxay tahay arrinta haweeneydan?" Waxay yiraahdeen: "Waa haweeney waalan oo reer hebel ah, way zinaysatay, Cumar ayaana amray in dhagax lagu dilo." Wuxuu yiri: "Celiya." Ka dib wuxuu u yimid Cumar wuxuuna ku yiri: "Amiirul Mu'miniinow, miyaadan ogayn in qalinka laga qaaday saddex qof: kan waalan ilaa uu ka caqli yeesho, kan hurda ilaa uu ka tooso, iyo ilmaha yar ilaa uu ka gaaro qaangaarnimo?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "Marka maxaa haweeneydan loo dhagaxaynayaa?" Wuxuu yiri: "Waxba." Wuxuu yiri: "Iska sii daa." Markaas wuu sii daayay, wuxuuna bilaabay inuu Allaahu Akbar yiraahdo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof aan maskax ahaan isla xisaabtan karin laguma ciqaabo fal uu galay muddadaas.
Weedh tilmaamaysa inaan dembiyada lagu qorin qofka iyo inaanu lahayn isla xisaabtan diineed iyo sharci oo dhammaystiran.
Magac loo adeegsado hoggaamiyaha mu’miniinta; halkan Cumar ayaa loogu yeedhay.
Ka-dhaafitaanku wuxuu jiraa inta ay xaaladda maskaxeed ee awood-darradu sii socoto; marka qofku bogsado, xaaladdiisa mar kale ayaa la qiimeeyaa.
Culimada hore waxay daliishadaan werintan si ay u muujiyaan in isla xisaabtanka ciqaabeed uu u baahan yahay awood maskaxeed. Werintu sidoo kale waxay xustaa qofka hurda iyo ilmaha: falalkooda looma xisaabiyo sida qof weyn oo si buuxda masuul uga ah falalkiisa. Afarta mad-hab ee Sunnigu guud ahaan waxay qabaan in qof maskax ahaan awood-darran aan ciqaab ciqaabeed loogu ridin fal uu galay muddada xaaladdaas. Fulinta ciqaabaha go’an iyo go’aaminta awoodda qofku waxay u yaallaan hay’adda garsoorka, ee ma aha shakhsiyaad.
- Si taxaddar leh u qiimee masuuliyadda qofka, marka hore hubina inuu fahmi karay cawaaqibka falalkiisa.
- Go’aannada sharci ee culus u daa garsoorayaal awood u leh, kuna dadaal in habraacu caddaalad noqdo.
- Caddaalad-darrada ku sax aqoon iyo ixtiraam, sida uu Cali Cumar ugu xusuusiyay xeerka khuseeya.
Werintan saxiixa ahi waxay ku jirtaa isla cutubka, waxayna taageeraysaa xeerka ah inaan la ciqaabin qof maskax ahaan awood-darran.
Sunan Abi Dawud · #4398 (Sahih)Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa ka-dhaafitaanka isla xisaabtanka ee qofka maskax ahaan awood-darran.
Sunan Abi Dawud · #4400 (Sahih)Noocan saxiixa ahi wuxuu bixiyaa qaab-dhismeed la mid ah oo ka-dhaafitaanka ah, wuxuuna xusayaa gaadhista bisaylka garasho.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.