Xuduudda · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4442

Waxaa weriyey Buraidah ibn al-Hasib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Xuduudda
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo Abu Dawud dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ibrahim ibn Musa ar‑Raziwuxuu u sheegay Abu Dawudإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ
  2. 2Isa ibn Yunusعِيسَى بْنُ يُونُسَ
  3. 3Bashir ibn al‑Muhajirبَشِيرِ بْنِ الْمُهَاجِرِ
  4. 4Abdullah ibn Buraydaعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ
  5. 5Aabbihii, Buraydaأَبِيهِ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ الْمُهَاجِرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ امْرَأَةً، - يَعْنِي مِنْ غَامِدَ - أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ فَجَرْتُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ارْجِعِي ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَتْ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ أَتَتْهُ فَقَالَتْ لَعَلَّكَ أَنْ تَرُدَّنِي كَمَا رَدَدْتَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَحُبْلَى ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ ارْجِعِي ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَتْ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ أَتَتْهُ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ ارْجِعِي حَتَّى تَلِدِي ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَتْ فَلَمَّا وَلَدَتْ أَتَتْهُ بِالصَّبِيِّ فَقَالَتْ هَذَا قَدْ وَلَدْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ ارْجِعِي فَأَرْضِعِيهِ حَتَّى تَفْطِمِيهِ ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَتْ بِهِ وَقَدْ فَطَمَتْهُ وَفِي يَدِهِ شَىْءٌ يَأْكُلُهُ فَأَمَرَ بِالصَّبِيِّ فَدُفِعَ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَأَمَرَ بِهَا فَحُفِرَ لَهَا وَأَمَرَ بِهَا فَرُجِمَتْ وَكَانَ خَالِدٌ فِيمَنْ يَرْجُمُهَا فَرَجَمَهَا بِحَجَرٍ فَوَقَعَتْ قَطْرَةٌ مِنْ دَمِهَا عَلَى وَجْنَتِهِ فَسَبَّهَا فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَهْلاً يَا خَالِدُ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَأَمَرَ بِهَا فَصُلِّيَ عَلَيْهَا فَدُفِنَتْ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa ar-Raasiyi, waxaa noo sheegay Ciise bin Yuunis, oo ka weriyey Bashiir bin al-Muhaajir, in Cabdullaahi bin Buraydah uu ka weriyey aabbihii: In haweeney reer Ghaamid ah ay u timid Nebiga ﷺ oo ay tiri:

"Anigu zinabaan sameeyey." Wuxuu yiri: "Iska noqo." Way iska noqotay. Markii xigtay ayay u timid oo tiri: "Malaha waxaad doonaysaa inaad i celiso sidii aad u celisay Muciz bin Maalik. Wallaahi anigu waan uur leeyahay." Wuxuu ku yiri: "Iska noqo." Way iska noqotay, markii xigtayna way u timid. Wuxuu ku yiri: "Iska noqo ilaa aad ka dhasho." Way iska noqotay. Markii ay dhashay, waxay u keentay ilmihii oo tiri: "Kaan baan dhalay." Wuxuu ku yiri: "Tag oo nuuji ilaa aad ka goysid." Waxay la timid isagoo caano laga gooyey oo cunto haysta. Wuxuu amray in ilmaha la siiyo nin Muslim ah, kadibna wuxuu amray in iyada loo qodo god oo dhagax lagu dilo. Khaalid wuxuu ka mid ahaa dadkii dhagaxa ku dilayey. Markii dhibic dhiig ah ay wejigiisa ku dhacday, wuu caayey. Nebigu ﷺ wuxuu ku yiri: "Jooji, Khaalidow! Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirta, waxay toobad keentay toobad haddii uu la yimaado qof cashuur qaade ah, loo dambi dhaafi lahaa." Kadibna wuxuu amray in lagu tukado oo la aaso.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi ﷺ wuxuu wanaagga ilmaha ka hormariyey wax kasta, wuxuuna ammaanay toobadda daacadda ah.

Erayada adag oo la sharxay
Ghaamid

Qabiil Carbeed oo haweenaydu, sida werintu sheegtay, ka soo jeedday.

Naaska laga jaray

Marka ilmuhu aanu mar dambe helin caanaha naaska.

Canshuur si xaq-darro ah loo qaado

In dadka laga qaato lacag ama canshuur aan xaq loo lahayn.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay carrabka ku adkeeyeen in Nebi ﷺ haweenayda dhowr jeer dib u celiyey oo sugay ilaa ay umusho, dabadeedna ilmuhu naaska ka go’o, si loo daryeelo loona ilaaliyo ilmaha. Waxay arrintan ka fahmeen in toobadda daacadda ahi qiimo weyn leedahay, dambiguna aanu sabab u ahayn in qof la caayo ama toobaddiisa la yareeyo. Dhaqan-gelinta xuduuddu waxay u taallaa oo keliya masuuliyiinta awoodda u leh, mana aha hawl ay shakhsiyaadku qabtaan. Culimadu sidoo kale waxay ka hadlaan sida shareecadu u maamusho qirashada, caddaynta iyo ka hortagga ciqaabta; faahfaahintuna way ku kala duwan tahay madhhabyada.

Casharrada maanta
  1. Ilaaliya carruurta, daryeelkoodana ka hormariya, xataa marka dadka waaweyni galaan khaladaad waaweyn.
  2. Qofka toobad keenaya ha ku caayina; u oggolaada inuu si daacad ah ugu soo noqdo Allah.
  3. Ciqaabaha shareecada u daaya oo keliya masuuliyiinta awoodda u leh; marnaba idinku ha fulinina.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.