Sunan Abi Dawud, xadiiska 4445
Waxaa weriyey Abu Hurairah and Zaid ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah and Zaid ibn Khalid al-Juhani
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُمَا أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَحَدُهُمَا يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ . وَقَالَ الآخَرُ وَكَانَ أَفْقَهَهُمَا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ وَائْذَنْ لِي أَنْ أَتَكَلَّمَ . قَالَ " تَكَلَّمْ " . قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا - وَالْعَسِيفُ الأَجِيرُ - فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَبِجَارِيَةٍ لِي ثُمَّ إِنِّي سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ وَإِنَّمَا الرَّجْمُ عَلَى امْرَأَتِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ أَمَّا غَنَمُكَ وَجَارِيَتُكَ فَرَدٌّ إِلَيْكَ " . وَجَلَدَ ابْنَهُ مِائَةً وَغَرَّبَهُ عَامًا وَأَمَرَ أُنَيْسًا الأَسْلَمِيَّ أَنْ يَأْتِيَ امْرَأَةَ الآخَرِ فَإِنِ اعْتَرَفَتْ رَجَمَهَا فَاعْتَرَفَتْ فَرَجَمَهَا .
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama al-Qacnabi, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Cubeydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutba bin Mascuud, oo ka weriyey Abuu Hurayra iyo Zayd bin Khaalin al-Juhani, inay u sheegeen in laba nin ay isku qabsadeen hortooda Rasuulka Allah ﷺ. Midkood baa yiri: 'Rasuulkii Allow, noogu xukun Kitaabka Allah.' Kii kale oo ahaa kii ugu fiqhi badnaa labadooda ayaa yiri: 'Haa, Rasuulkii Allow, noogu xukun Kitaabka Allah oo ii ogolow aan hadlee.' Wuxuu yiri ﷺ: 'Hadalkaaga dheh.' Ninkii baa yiri: 'Wiilkaygu wuxuu ahaa shaqaale kiro ah (casiif) ninkan agtiisa, wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Markii la ii sheegay in wiilkayga lagu xukumayo dhagax-tuur, waxaan ku soo furtay boqol ido ah iyo gabar addoon ah oo aan lahaa. Kadib markii aan waydiiyay dadka cilmiga leh, waxay ii sheegeen in wiilkayga kaliya lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, dhagax-tuurkana uu ku waajibay xaaska ninkaas oo kaliya.' Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Aniga oo ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirta, waxaan idinkugu xukumayaa Kitaabka Allah. Idahaada iyo gabadhaada addoonta ah waa laguu celinayaa.' Kadib wuxuu amray in wiilkiisa la jeedalo boqol jeer lana masaafuriyo sanad. Wuxuuna amray Unays al-Aslami inuu u tago xaaska ninka kale, haddii ay qirato dembigana uu dhagax ku tuuro. Way qiratay, markaasuu dhagax ku tuuray ilaa ay ka geeriyootay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu saxay heshiis aan sax ahayn, wuxuuna ku xukumay sharciga.
Laba nin ayaa Nebiga ﷺ u keenay muran kaddib markii aabbaha wiil dhallinyaro ahi uu bixiyay ido iyo gabadh addoon ah si wiilkiisa looga dhaafo ciqaab lagu soo rogay.
Shaqaale la kiraystay ama adeege.
Ciqaabo shareecada Islaamku si go'an u dejisay.
Si ku-meel-gaar ah qof looga fogeeyo deegaanka uu deggan yahay, taas oo qayb ka ah ciqaabta la xusay.
Fuquhadii hore waxay xadiiskan ka fahmeen in ciqaab aan heshiis gaar ah lagu baajin karin, iyo in qaadigu xaqa ku xukumo caddaymaha iyo xeerarka lagu dhaqmo. Xadiisku wuxuu sheegayaa in qofka aan guursan lagu xukumo boqol jeedal iyo hal sano oo masaafurin ah; culimadu way ku kala aragti duwanaayeen xaaladda sharciyeed iyo sida masaafurintaas loo fulinayo. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa inaan eedayn ama ciqaab qofku iskiis u fulin karin: xukunka iyo fulintiisu waxay u yaallaan hay'adaha awoodda u leh.
- Muran sharci oo culus u gudbi qaadi awood u leh, hana isku dayin inaad ciqaab adigu fuliso.
- La tasho culimo aqoon u leh ka hor intaadan xeer diini ah ku dhaqmin.
- Haddii heshiis khaldan la gaaro, ku raadso in lagu saxo hab sharci ah, hana isku qaadin fulinta xaqa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.