Sunan Abi Dawud, xadiiska 4520
Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathmah and Rafi' ibn Khadij. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathmah and Rafi' ibn Khadij
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ، وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ، انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْكُبْرَ الْكُبْرَ " . أَوْ قَالَ " لِيَبْدَإِ الأَكْبَرُ " . فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ " . قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ " فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ . قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ . قَالَ قَالَ سَهْلٌ دَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا . قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَمَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ فِيهِ " أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ " وَلَمْ يَذْكُرْ بِشْرٌ دَمًا وَقَالَ عَبْدَةُ عَنْ يَحْيَى كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى فَبَدَأَ بِقَوْلِهِ " تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا يَحْلِفُونَ " . وَلَمْ يَذْكُرِ الاِسْتِحْقَاقَ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا وَهَمٌ مِنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ .
Waxaa ka warramay Sahl bin Abi Xathma iyo Raafic bin Khadiij: In Muxayyasa bin Mascuud iyo Cabdullaahi bin Sahl ay aadeen Khaybar, dabadeedna ay ku kala tageen geedaha timirta dhexdooda. Markaasaa la dilay Cabdullaahi bin Sahl. Waxaa lagu tuhmay Yuhuudda. Waxaa Nebiga ﷺ u yimid walaalkiis Cabdirraxmaan bin Sahl iyo ilma adeerradiis Xuwayyisa iyo Muxayyasa. Cabdirraxmaan oo ahaa kii ugu yaraa ayaa ka hadlay arrinka walaalkiis, markaasuu Rasuulka Alle ﷺ ku yiri:
"Ka weynka, ka weynka," ama wuxuu yiri: "Ha bilaabo kan ugu weyn." Markaasay ka hadleen arrinka saaxiibkood, waxaana Rasuulka Alle ﷺ yiri: "Konton idinka mid ah ha ku dhaartaan nin iyaga ka mid ah, markaasaa lagu wareejin doonaa isagoo xarig qoorta ugu jira." Waxay yiraahdeen: "Arrin aanan goobjoog ka ahayn sidee baan ugu dhaaran karnaa?" Wuxuu yiri: "Markaas Yuhuuddu way iskaga beri yeeli doonaan dhaarta konton iyaga ka mid ah." Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, waa qoom gaalo ah." Markaasuu Rasuulka Alle ﷺ ka bixiyey magta (diyah) xaggiisa. Sahl wuxuu yiri: Maalin baan galay xerada geelooda, markaasaa hashi geela ah lug igu laaday. Xammaad wuxuu yiri: Sidan ama wax la mid ah. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Waxaa sidoo kale weriyey Bishr bin Al-Mufaddal iyo Maalik oo ka weriyey Yaxye bin Saciid, wuxuuna ku yiri: "Ma ku dhaaraneysaan konton jeer si aad u xaq yeelataan dhiigga saaxiibkiin ama qofka idin dilay?" Laakiin Bishr ma uusan xusin erayga 'dhiig'. Cabda wuxuu ka weriyey Yaxye sidii Xammaad oo kale. Ibn Cuweyna wuxuu ka weriyey Yaxye, wuxuuna ku billaabay: "Yuhuuddu waxay iskaga beri yeeli doonaan konton dhaar oo ay dhaaranayaan," mana uusan xusin xaq-yeelashada. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Tani waa khalad ka yimid Ibn Cuweyna.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Kiiska dilka waxaa ka jira xeerar adag oo dhaarta ah, garsoorkuna waa inuu si taxaddar leh u socdaa.
Dhacdadu waxay ka dhacday Khaybar: Cabdullaahi ibn Sahl ayaa halkaas lagu dilay, qoyskiisuna waxay Yuhuudda uga shakiyeen dilka. Nebigu ﷺ wuxuu wax ka qabtay cabashadooda, ugu dambayntiina wuxuu bixiyay diyada.
Magdhow lacageed oo, sida xeerarka shareecada Islaamku dhigayaan, ay xaq u yeelan karaan ehelka qof la dilay.
Hab gaar ah oo dhaaro ah oo lagu maro kiis dil marka aan gacan-ku-dhiiglaha lagu caddayn habka caadiga ah.
Hadal rasmi ah oo qofku Ilaahay markhaati uga dhigto.
Culimadu waxay riwaayaddan uga hadlaan inay saldhig u tahay qasaamada, hase yeeshee way ku kala aragti duwan yihiin shuruudaheeda saxda ah, kala horreynta dhaaraha iyo cidda ay tahay inay dhaarato. Xadiisku wuxuu muujinayaa in eedayn keliya aanay caddayn dembi ahayn: qoysku wuxuu sheegay inaanay dilka arag oo aanay dhaaran karin. Codsiga ahaa in qofka ugu da’da weyn marka hore hadlo wuxuu kaloo muujinayaa muhiimadda ay leedahay kala dambayn ixtiraam leh marka dacwad la dhageysanayo. Bixinta Nebiga ﷺ waxay adkaynaysaa inaan kiis aan xal loo helin lagu dhammeeyn karin iskaa wax u qabso; ku dhaqanka xukunka wuxuu ku xiran yahay shuruudaha ay fuqahadu ka soo saaraan ilaha kale ee shareecada.
- Qofna ha ku eedayn dembi culus adigoon caddayn haysan; tuhunkana u gudbi maxkamad awood u leh.
- Kaliya ku dhaaro wax aad ogtahay; ha samayn markhaati been ah si aad dacwad u xoojiso.
- Khilaafku yuusan isu beddelin iskaa wax u qabso; raadi xal sharci ah oo taxaddar leh.
Riwaayaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa kiiska Cabdullaahi ibn Sahl iyo sida looga arrinsaday eedayntii Khaybar.
Sunan Abi Dawud · #4498 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa qisaasta iyo diyada, waxayna gacan ka geysanaysaa in mowduuca ilaalinta sharciga ee dambiyada nafta la fahmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.