Sunan Abi Dawud, xadiiska 4498
Waxaa weriyey Abu Hurayrah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurayrah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قُتِلَ رَجُلٌ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَفَعَهُ إِلَى وَلِيِّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ الْقَاتِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ قَتْلَهُ . قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلْوَلِيِّ " أَمَا إِنَّهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا ثُمَّ قَتَلْتَهُ دَخَلْتَ النَّارَ " . قَالَ فَخَلَّى سَبِيلَهُ . قَالَ وَكَانَ مَكْتُوفًا بِنِسْعَةٍ فَخَرَجَ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ فَسُمِّيَ ذَا النِّسْعَةِ .
Waxaa nooga warramay Cuthmaan bin Abii Shaybah, waxaa noo sheegay Abuu Mucawiyah, waxaa nooga warramay Al-Acmash, ka soo xigtay Abuu Saalix, ka soo xigtay Abuu Hurayrah oo yiri: Nin baa la dilay xilligii Nebiga ﷺ, arrintaasna waxaa loo gudbiyey Nebiga ﷺ. Wuxuu u gacan geliyey qofka mas'uulka ka ah dhiigga ninka la dilay. Dilkii geystay ayaa yiri: 'Rasuulka Allow, Wallaahi ma aanan dooneyn inaan dilo.' Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yiri mas'uulkii: 'Ogow, haddii uu run sheegayo oo aad disho, Naartaad geli doontaa.' Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Markaasuu sii daayey. Ninku wuxuu ahaa mid gacmaha lagaga xiray suun maqaar ah, wuxuuna u baxay isagoo jiiday suunkiisa, sidaas darteed waxaa loogu yeeri jiray 'Dhu an-Nis'ah' (Kii Suunka Lahaa).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mas’uul kama dili karo qofka la tuhunsan yahay haddii ay run tahay sheegashadiisa ah in dilku u dhacay si kama’ ah.
Dhaxal-sugaha ama wakiilka dhibbanaha ee loo idmaday arrin ku saabsan qisaas ama magdhowga dhiigga.
Naanays halkan lagu fasiray “ninka suunka leh”, iyadoo loola jeedo suunka maqaar ee gacmihiisa lagu xiray.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in ujeeddadu muhiim u tahay qiimaynta dembi dil ah, qisaastana aan qofku iskiis u fulin karin. Mas’uulka waxaa loo dhiibay awood uu ku yeesho qofka dembiga geystay, balse digniintu waxay caddaysay inuusan dili karin haddii sheegashada ah in dilku kama’ ahaa ay run tahay. Kala soocidda saxda ah ee dilka ula kaca ah iyo kan kama’ ah, iyo cawaaqibkooda, waxaa si faahfaahsan uga hadla fiqhiga; qiimaynta iyo fulintuna waxay ka tirsan yihiin hay’adda garsoorka ee awoodda u leh.
- Qofna ha ku eedayn dil ula kac ah adigoon xaqiiqooyinka si taxaddar leh u baadhin.
- Waligaa qisaas ha iskaa u fulin; arrimahaas u daa garsoor awood u leh.
- Si dhab ah u qaado sheegashada ah in dilku kama’ ahaa, ogowna in dil xaqdarro ahi yahay dembi culus.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.