Noocyada Diyada · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4539

Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Noocyada Diyada
سنن أبي داود

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ مَنْ قُتِلَ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ قُتِلَ فِي عِمِّيَّا فِي رَمْىٍ يَكُونُ بَيْنَهُمْ بِحِجَارَةٍ أَوْ ضَرْبٍ بِالسِّيَاطِ أَوْ ضَرْبٍ بِعَصًا فَهُوَ خَطَأٌ وَعَقْلُهُ عَقْلُ الْخَطَإِ وَمَنْ قُتِلَ عَمْدًا فَهُوَ قَوَدٌ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ ‏"‏ قَوَدُ يَدٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ اتَّفَقَا ‏"‏ وَمَنْ حَالَ دُونَهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَغَضَبُهُ لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ ‏"‏ ‏.‏ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ أَتَمُّ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Maxamed bin Cubayd, waxaa nooga warramay Xammaad, sidoo kale waxaa nooga warramay Ibnu Sarx, waxaa nooga warramay Sufyaan — waana xadiiskiisa — oo ka weriyey Camr, oo ka weriyey Daawuus, wuxuu yiri:

"Qofkii la dilo..." Ibnu Cubaydna wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Qofkii lagu dilo si aan ula kac ahayn (si indho la'aan ah) inta dadku dhagxaan isku tuurayaan, ama lagu dilo jeedal, ama ul, taasi waa khalad (shil) waxaana waajib ah magta khaladka. Laakiin qofkii si ula kac ah loo dilo, waxaa waajib ah qisaas." Ibnu Cubayd wuxuu ku daray: "Qisaasta gacanta." Kadibna way isku raaceen: "Qofkii u dhexgala si uu u hor istaago fulinta qisaasta, waxaa ku dhacaya lacnada iyo carada Allah, lagamana aqbali doono camal sunno ah ama faral ah." Xadiiska Sufyaanna waa mid ka dhammaystiran.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dil aan kas ahayn waxay keentaa magdhow dhiig, dilka ula kaca ahna wuxuu keenaa qisaas.

Erayada adag oo la sharxay
cadho indho la’aan ah

Dagaal qasan oo dadku isku garaacaan, iyadoo aan mar walba caddayn qofka geystay dharbaaxada dishay.

magdhowga dhiigga

Magdhow maaliyadeed oo la siiyo ehelka marxuumka marka dilku yahay mid aan qisaas lagu fulinayn sida xeerarku dhigayaan.

qisaas

Ciqaab sharci ahaan loo dejiyey dil ula kac ah, oo ay fuliyaan hay’adaha awoodda u leh, lana dhowro shuruudaha.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in nooca dilku go’aamiyo cawaaqibta sharci: iska horimaad qasan oo aan ula kac la xaqiijin wuxuu raacayaa xeerarka dilka aan ula kaca ahayn, halka dilka ula kaca ahi hoos yimaado xeerarka qisaasta. Go’aaminta iyo fulinta arrimahan waxaa leh garsoor awood u leh, mana aha shaqsiyaad. Digniinta ku socota qofka soo dhexgala si uu uga hor istaago fulinta qisaas sharci ah waxaa lagu fahmaa iyadoo la tixgelinayo awood sharci ah iyo habraacyo sax ah; oggolaansho uma aha in qofku iskiis caddaalad u fuliyo.

Casharrada maanta
  1. Ha u oggolaan khilaafku inuu isu beddelo tuurid waxyaabo ama gacan ka hadal; ka bax xaaladda oo gargaar dalbo.
  2. Baaritaanka dambiga iyo qisaas kasta oo dhici karta u daa garsoorayaasha awoodda u leh; marnaba ha ku dhaqaaqin iskaa wax u qabso.
  3. Ehelka marxuumka ula dhaqan daryeel iyo ixtiraam, kuna dhaqanka habraaca sharciga ah ee magdhowga.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.