Noocyada Diyada · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 4547

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Noocyada Diyada
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr

Hasan (wanaagsan)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُسَدَّدٌ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ خَالِدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ أَوْسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ يَوْمَ الْفَتْحِ بِمَكَّةَ فَكَبَّرَ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ صَدَقَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏"‏ ‏.‏ إِلَى هَا هُنَا حَفِظْتُهُ عَنْ مُسَدَّدٍ ثُمَّ اتَّفَقَا ‏"‏ أَلاَ إِنَّ كُلَّ مَأْثُرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تُذْكَرُ وَتُدْعَى مِنْ دَمٍ أَوْ مَالٍ تَحْتَ قَدَمَىَّ إِلاَّ مَا كَانَ مِنْ سِقَايَةِ الْحَاجِّ وَسِدَانَةِ الْبَيْتِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلاَ إِنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ شِبْهِ الْعَمْدِ مَا كَانَ بِالسَّوْطِ وَالْعَصَا مِائَةٌ مِنَ الإِبِلِ مِنْهَا أَرْبَعُونَ فِي بُطُونِهَا أَوْلاَدُهَا ‏"‏ ‏.‏ وَحَدِيثُ مُسَدَّدٍ أَتَمُّ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Xarb iyo Musaddad - macnuhuna waa isku mid - waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Xammaad, ka soo xigtay Khaalid, ka soo xigtay Al-Qaasim bin Rabiicah, ka soo xigtay Cuqbah bin Aws, ka soo xigtay Cabdullaahi bin Camr, in Rasuulka Allah ﷺ uu khudbeeyey maalintii Furashada Makka, wuxuuna takbiirsaday saddex jeer, dabadeedna wuxuu yiri:

"Ma jiro Ilaah aan ka ahayn Allah kaligiis; Wuxuu rumeeyey ballankiisii, wuxuuna u gargaaray addoonkiisii, wuxuuna kaligiis jabiyey axsaabtii." Halkan intaan ka ah waxaan ka xifdiyey Musaddad, kadibna way isku raaceen: "Ogaada! Dhammaan faanka iyo sheegashada xilligii Jaahiliyada ee dhiig ama maal la xiriirta waxay hoos taalaa labadayda cagood, marka laga reebo waraabinta xaajiyada iyo ilaalinta Baytka." Kadibna wuxuu yiri: "Ogaada! Magta dilka khaladka ah ee u eg midka ula kaca ah, sida kan loo geysto karbaash ama usha, waa boqol geel ah, oo afartan ka mid ah ay uur leeyihiin." Xadiiska Musaddadna waa ka dhammaystiran yahay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu baabi’iyey sheegashooyinkii hore ee dhiigga iyo hantida, wuxuuna go’aamiyey magta dhiigga.

Asalka iyo sababta

Khudbaddu waxay dhacday maalintii Maka la furtay.

Erayada adag oo la sharxay
Jahiliyyah

Xilligii jaahiliga ee Islaamka ka hor iyo caadooyinkii aan waafaqsanayn waxbaridda Islaamka.

Saqaya iyo sidana

Biyaha oo la siiyo xujeyda iyo daryeelka Kacbada; hawlahan waxaa lagu sheegay inay yihiin ka-reebitaanno.

Diyya

Mag sharci ahaan loo go’aamiyey oo la siiyo ehelka qofka la dilay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in sheegashooyinka aargoosiga dhiigga iyo hantida ee ka soo jeeda xilligii Islaamka ka hor aanay sii jiri karin iyada oo aan sal caddaalad leh loo hayn. Ka-reebitaannada la xiriira waraabinta xujeyda iyo daryeelka Kacbadu waxay aqoonsanayaan hawlo adeeg oo gaar ah. Boqolka geel ah ee la sheegay, oo afartan ka mid ahi uur leeyihiin, waxay khuseeyaan dilka halkan lagu tilmaamay inuu ula kac u eg yahay; fuqahadu waxay ka doodaan sida saxda ah ee loogu dabaqayo iyo u kala saaristiisa xeerarka diyya.

Casharrada maanta
  1. Ha sii wadin colaadihii hore iyo dhaxalka aargoosiga; raadi xal caddaalad ah oo waafaqsan xeerarka Islaamka.
  2. Magta dhiigga u arag masuuliyad sharci ah, go’aaminteedana u daa culimada aqoonta leh iyo hay’adaha sharciga ah ee awoodda u leh.
  3. Aqoonso adeegyada qiimaha leh ee bulshada, sida daryeelka xujeyda iyo maamulidda goobaha barakaysan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.