Sunan Abi Dawud, xadiiska 4584
Waxaa weriyey Ya'la ibn Umayyah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ya'la ibn Umayyah
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَاتَلَ أَجِيرٌ لِي رَجُلاً فَعَضَّ يَدَهُ فَانْتَزَعَهَا فَنَدَرَتْ ثَنِيَّتُهُ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَهْدَرَهَا وَقَالَ " أَتُرِيدُ أَنْ يَضَعَ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا كَالْفَحْلِ " . قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَهْدَرَهَا وَقَالَ بَعُدَتْ سِنُّهُ .
Waxaa nooga warramay Musaddad, waxaa nooga warramay Yaxye, oo ka weriyey Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cataa’, oo ka weriyey Safwaan bin Yacalaa, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Nin aan shaqaaleysiistay ayaa nin kale la dagaallamay, markaasuu gacanta ka qaniinay. Markaasuu gacantiisii dib u jiiday, ilkihiisa hore ayaa ka dhacday. Wuxuu u yimid Nebiga ﷺ, wuuna ka tuuray magteeda, wuxuuna yiri:
“Ma waxaad doonaysaa inuu gacantiisa afkaaga ku dhex daayo si aad u ruugto sida geel lab ah?” Wuxuu yiri: Waxaa kaloo ii warramay Ibnu Abii Mulaykah, oo ka weriyey awowgiis, in Abuu Bakar (ra) uu ka tuuray magteeda, wuxuuna yiri: “Ilkiisu ha fogaato.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof gacantiisa kala baxa marka la qaniino, iligna ka dhacdo awgeed, khasab kuma aha inuu magdhaw ka bixiyo iligaas.
Magdhow sharci ah oo dhaawac jireed la xidhiidha, sida dalbashada dhaawac la mid ah.
Qof lacag ku shaqeeya qof kale.
Xaaladdan laguma xukumin mag sharci ah ama magdhaw iligga dhacay.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka ka baxsanaya qaniinyo oo dhaawaca qofka qaniinaya aanu si toos ah mas’uul uga noqon dhaawacaas. Xaaladda guud waa muhiim: ninku wuu qaniinay, qofka kalena gacantiisa ayuu kala baxay; xadiiskuna oggolaansho guud uma aha in dhaawac la geysto marka aanay daruuri ahayn. Fuqahadu waxay ka hadlaan isdifaacidda iyo mas’uuliyadda iyagoo eegaya in tallaabadu loo baahnaa oo ay ahayd mid isu-dheellitiran. Khilaafaadka gaarka ah, go’aanka waxaa loo daayaa garsoor awood u leh.
- Ka bax weerarka oo isticmaal oo keliya xoogga loo baahan yahay si khatarta loo joojiyo.
- Ha isku xukumin ciqaab ama magdhaw marka dhaawac dhaco; garsoore awood leh ha qiimeeyo xaqiiqooyinka iyo mas’uuliyadda.
- Ka fogow in xaaladdu sii xumaato adigoo kala durkaya oo gargaar raadsanaya marka khilaaf jiro.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.