Sahih al-Bukhari, xadiiska 1400
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. فَمَنْ قَالَهَا فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ". فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا. قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ.
Waxaa nooga warramay Abu Al-Yamaan Al-Xakam bin Naafic, waxaa noo sheegay Shucayb bin Abii Xamsa, oo ka weriyey Az-Zuhri, waxaa nooga warramay Cubaydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutba bin Mascuud, in Abuu Hurayra - raḍiya Allāhu canhu - uu yiri: Markii uu geeriyooday Rasuulka Allaah ﷺ uuna khaliif noqday Abuu Bakar - raḍiya Allāhu canhu -, waxaa diinta ka baxay qaar ka mid ah Carabta. Markaas ayuu Cumar - raḍiya Allāhu canhu - ku yiri:
"Sideed ula dagaallamaysaa dadka, iyadoo Rasuulka Allaah ﷺ uu yiri: 'Waxaa la i amray inaan la dagaallamo dadka ilaa ay ka yiraahdaan: Ilaah ma jiro aan ka ahayn Allaah. Qofkii yiraahdana wuxuu iga badbaadiyey dhiiggiisa iyo xoolihiisa, xaq mooyaane, xisaabtiisuna waxay saaran tahay Allaah.'" Abuu Bakar wuxuu yiri: "Wallāhi! Waan la dagaallami doonaa qofkii kala sooca Salaadda iyo Sakada, maxaa yeelay Sakadu waa xaqa xoolaha. Wallāhi! Haddii ay ii diidaan inay i siiyaan xataa neef yar oo ri' ah oo ay siin jireen Rasuulka Allaah ﷺ, waan la dagaallami doonaa diidmadeeda darteed." Cumar - raḍiya Allāhu canhu - wuxuu yiri: "Wallāhi, arrintu ma ahayn wax kale aan ka ahayn in Allaah uu laabta u furay Abuu Bakar - raḍiya Allāhu canhu - go'aankaas, markaas baan ogaaday inuu xaq yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu difaacay zakada isagoo ku adkaystay inay tahay xaq waajib ah oo hantida saaran.
Geeridii Nabi Muxammad ﷺ ka dib, kooxo Carab ah ayaa diiday inay bixiyaan zakada. Abuu Bakr wuxuu go’aansaday inuu la dagaallamo arrintaas; Cumar markii hore wuu ka horyimid, dabadeedna wuxuu qiray in go’aanka Abuu Bakr sax ahaa.
Qayb waajib ah oo hantida laga bixiyo, laguna siiyo dadka u qalma sida uu dhigayo sharciga Islaamku.
Qaybta waajibka ah ee hantida laga bixinayo marka shuruudaha zakadu buuxsamaan.
Ugu dambayn, Alle ayaa qiimeeya iimaanka, camalka iyo niyadda qofka.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in zakadu tahay waajib ka madax-bannaan salaadda, iyo in maamul Islaami ah oo sharci ah uu xaq u leeyahay inuu qaado. Hadalka Abuu Bakr wuxuu ku saabsan yahay awooddiisii khaliifnimo iyo xaaladdii taariikheed ee ka dambaysay geeridii Nabi Muxammad ﷺ; shakhsiyaad uma oggolaanayo inay xoog adeegsadaan ama dad kale iskood u ciqaabaan. Madh-habyadu dhammaantood waxay aqoonsan yihiin waajibnimada zakada, waxayna ka hadlaan qaadisteeda iyo diidmadeeda iyagoo raacaya xeerarka awoodda sharciga ah iyo caddaynta.
- Xisaabi oo bixi zakada waqtigeeda marka hantidaadu buuxiso shuruudaha khuseeya.
- Haddii aad ka shakido xisaabinta ama dadka qaadan kara, talo weydii caalim lagu kalsoon yahay ama hay’ad la aqoonsan yahay.
- Khilaafaadka ku saabsan qaadista zakada iyo awoodda u daa hay’adaha awoodda u leh; dhacdadan taariikhiga ahi marmarsiiyo uma aha in qofku iskii wax u qaato.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa go’aankii Abuu Bakr ee uu tallaabo uga qaaday kooxihii diiday zakada.
40 Hadith van an-Nawawi · #3 (Sahih)Xadiiskani wuxuu zakada ku tilmaamayaa mid ka mid ah shanta tiir ee Islaamku ku dhisan yahay.
Sahih al-Bukhari · #1401 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa baycada, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa waajibaadka saaran qofka ku xiran Nabi Muxammad ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.