Sahih al-Bukhari, xadiiska 1545
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ انْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ، بَعْدَ مَا تَرَجَّلَ وَادَّهَنَ وَلَبِسَ إِزَارَهُ وَرِدَاءَهُ، هُوَ وَأَصْحَابُهُ، فَلَمْ يَنْهَ عَنْ شَىْءٍ مِنَ الأَرْدِيَةِ وَالأُزْرِ تُلْبَسُ إِلاَّ الْمُزَعْفَرَةَ الَّتِي تَرْدَعُ عَلَى الْجِلْدِ، فَأَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، رَكِبَ رَاحِلَتَهُ حَتَّى اسْتَوَى عَلَى الْبَيْدَاءِ، أَهَلَّ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَلَّدَ بَدَنَتَهُ، وَذَلِكَ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ، فَقَدِمَ مَكَّةَ لأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحَجَّةِ، فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ أَجْلِ بُدْنِهِ لأَنَّهُ قَلَّدَهَا، ثُمَّ نَزَلَ بِأَعْلَى مَكَّةَ عِنْدَ الْحَجُونِ، وَهْوَ مُهِلٌّ بِالْحَجِّ، وَلَمْ يَقْرَبِ الْكَعْبَةَ بَعْدَ طَوَافِهِ بِهَا حَتَّى رَجَعَ مِنْ عَرَفَةَ، وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ يُقَصِّرُوا مِنْ رُءُوسِهِمْ ثُمَّ يَحِلُّوا، وَذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ بَدَنَةٌ قَلَّدَهَا، وَمَنْ كَانَتْ مَعَهُ امْرَأَتُهُ فَهِيَ لَهُ حَلاَلٌ، وَالطِّيبُ وَالثِّيَابُ.
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Abii Bakar Al-Muqaddami, waxaa nooga warramay Fudeyl bin Suleymaan, wuxuu yiri: Waxaa ii ka warramay Muusaa bin Cuqbah, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Kureyb, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cabbaas — raḍiya Allāhu canhumā — wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu ka baxay Madiina isaga iyo asxaabtiisa ka dib markii uu shanlaystay, saliid marsaday, xirtayna Izaarkiisa iyo Ridaadiisa. Ma uusan reebin xirashada nooc kasta oo dhar ah ama maro ah marka laga reebo midda lagu midabeeyey Zacfaraan (saffron) ee midabka ku reebta jirka. Markii waagu baryay ee uu joogay Dul-Xuleyfa, wuxuu fuulay rakaabkiisii ilaa uu gaaray Beydaa', halkaas oo isaga iyo asxaabtiisu ay ku dhawaaqeen Talbiyada, wuxuuna qoorta u geliyey garland (Taqliid) neefkiisa Badanaha (geela qurbada). Taasina waxay dhacday shan maalmood ka hor dhammaadka bisha Dul-Qacda. Wuxuu soo galay Makka afar habeen markay ka soo wareegtay bisha Dul-Xijja, wuxuuna sameeyey Dawaafka Baytka (Kacbada) iyo Saciga inta u dhaxeysa Safa iyo Marwa. Xalaal ma noqon (kama bixin Xajka) sababtoo ah wuxuu lahaa Badane uu garland u geliyey. Ka dib wuxuu degay meesha sare ee Makka agteeda Xajuun, isagoo weli Xajka u xiran, mana uusan soo ag marin Kacbada dawaafkeedii ka dib ilaa uu ka soo laabtay Carafa. Wuxuu amray asxaabtiisa inay dawaafaan Baytka iyo inta u dhaxeysa Safa iyo Marwa, ka dibna ay gaabiyaan timahooda oo ay xalaal noqdaan. Arrintaasina waxay ahayd ciddii aan wadan Badane la garland-geliyey. Qofkii haweeneydiisu la socotana way u xalaal tahay, sidoo kale carfiska iyo dharka caadiga ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu baray sida xuujeydu ugu diyaar garoobaan ixraamka iyo xoolaha ay allabaryayaan.
Xaaladda cibaadada ee xajka, oo xuujigu raaco xeerar gaar ah.
Erayada xajka ee uu xaajigu Alle ugu jawaabo kuna muujiyo niyaddiisa.
Calaamad ama qoorta lagu xidho neefka allabariga si loo aqoonsado.
Culimada waxay xadiiskan ka fahmeen in Nabigu ﷺ is diyaarin jiray ka hor inta uusan ixraamka gelin, isla markaana uu xidhan jiray dhar caadi ah haddii uusan xaaraan ahayn. Xadiisku wuxuu kaloo sheegayaa inuu ixraamka ku jiray isagoo wata xoolihiisa allabariga ee calaamadaysan, halka saxaabadii aan wadan xoolo noocaas ah ay timaha gaabin kareen oo ixraamka ka bixi kareen tawaafta iyo saciga ka dib. Mad-habyadu waxay ka doodaan sida saxda ah ee arrintan loogu dabaqo noocyada kala duwan ee xajka iyo xoolaha allabariga.
- Si wanaagsan ugu diyaar garow xajka, oo baro xeerarka ixraamka ka hor intaadan safarka bilaabin.
- Raac tilmaamaha Nabiga ﷺ markaad gudanayso cibaadooyinka, kana sooc xeerarka xaaladaha kala duwan.
- Si taxaddar leh ula dhaqan xoolaha allabariga, una fiirso waajibaadka ka dhasha xaaladdooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.