Sahih al-Bukhari, xadiiska 1679
Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ، مَوْلَى أَسْمَاءَ عَنْ أَسْمَاءَ، أَنَّهَا نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ عِنْدَ الْمُزْدَلِفَةِ، فَقَامَتْ تُصَلِّي، فَصَلَّتْ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَتْ يَا بُنَىَّ هَلْ غَابَ الْقَمَرُ قُلْتُ لاَ. فَصَلَّتْ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَتْ هَلْ غَابَ الْقَمَرُ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَتْ فَارْتَحِلُوا. فَارْتَحَلْنَا، وَمَضَيْنَا حَتَّى رَمَتِ الْجَمْرَةَ، ثُمَّ رَجَعَتْ فَصَلَّتِ الصُّبْحَ فِي مَنْزِلِهَا. فَقُلْتُ لَهَا يَا هَنْتَاهْ مَا أُرَانَا إِلاَّ قَدْ غَلَّسْنَا. قَالَتْ يَا بُنَىَّ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَذِنَ لِلظُّعُنِ.
Waxaa nooga warramay Musaddad, oo ka weriyey Yaxye, oo ka weriyey Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cabdullaahi, addoonkii Asmaa’, oo ka weriyey Asmaa’, inay degtey habeenkii Jamc ee Muzdalifa, markaasay istaagtay si ay u tukato, waxayna tukanaysay muddo, dabadeedna waxay tiri:
“Wiilkaygiiyow, dayaxu ma dhacay?” Waxaan iri: “Maya.” Markaasay mar kale tukanaysay muddo, dabadeedna waxay tiri: “Dayaxu ma dhacay?” Waxaan iri: “Haa.” Markaasay tiri: “Baxa.” Waannu baxnay oo socodnay ilaa ay tuuratay jamrada, dabadeedna way soo noqotay oo waxay ku tukatay gurigeeda salaadda subax. Markaasaan ku iri: “Naayaa, uma malaynayo inaan aad u soo horreynay.” Waxay tiri: “Wiilkaygiiyow, Rasûlullah ﷺ wuxuu u idmay dumarka inay sidaas yeelaan.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Asma’ waxay ka baxday Muzdalifah markii dayaxu dhacay.
Magac kale oo Muzdalifah loo yaqaan, waana meesha xujeydu habeenka ku hoydaan inta lagu jiro xajka.
Tiirka weyn ee Mina ku yaal, kaas oo xujeydu dhagax-tuur ku beegsadaan Maalinta Ciidda Adxaa.
Dayaxu wuxuu ka qarsoomay cirka; halkan waxay taasi ahayd calaamadda waqtiga bixitaanka.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in haweenka loo oggolaaday inay Muzdalifah ka baxaan ka hor bixitaanka guud, si ay uga fogaadaan ciriiriga xilliga dhagax-tuurka. Oggolaanshahani ma aha ka-dhaafid guud oo laga helo cibaadooyinka: Asma’ waxay baxday markii dayaxu dhacay, waxay dhagax-tuur ku samaysay Jamrat al-‘Aqabah, dabadeedna waxay tukatay salaadda subax. Madh-habyadu waxay ka hadlaan shuruudaha saxda ah iyo waqtiga bixitaanka; werintani waxay si gaar ah u taageertaa fududayn loogu talagalay haweenka iyo dadka kale ee u baahan in laga yareeyo ciriiriga.
- Inta lagu jiro xajka raac cibaadooyinka la dejiyey, hana bixin adigoon ogayn waqtiga la oggol yahay.
- Qofka ku jira xaaladaha fududaynta la aqoonsan yahay wuu ka fogaan karaa ciriiriga isaga oo aan ka tegin cibaadooyinka kale.
- Haddii aad ka shakido xeerarka xajka, talo weydii caalim ama hagaha xajka oo lagu kalsoon yahay.
Werintan saxiixa ahi waxay sheegaysaa in Ibn Cabbaas ﷺ ka mid ahaa xubnaha tabarta yar ee qoyskiisa oo loo diray ka hor intii kooxdu u bixin Mina.
Sahih al-Bukhari · #1678 (Sahih)Werintu waxay sii caddaynaysaa xaaladda ku saabsan in goor hore Mina loo aado oo dhagax-tuurka la sameeyo.
Sahih al-Bukhari · #1680 (Sahih)Caa’isha waxay sheegtay in Nebigu ﷺ oggolaaday in la baxo qorrax-soo-baxa ka hor, taasina waxay la xiriirtaa fududaynta bixitaanka Muzdalifah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.