Soonka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1953

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Soonka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Muhammad ibn Abd ar‑Rahimwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ
  2. 2Mu'awiya ibn Amrمُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو
  3. 3Zaidaزَائِدَةُ
  4. 4Al‑A'mashالأَعْمَشِ
  5. 5Muslim al‑Batinمُسْلِمٍ الْبَطِينِ
  6. 6Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
  7. 7Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  8. 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ، وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ، أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ـ قَالَ ـ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى ‏"‏‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ فَقَالَ الْحَكَمُ وَسَلَمَةُ، وَنَحْنُ جَمِيعًا جُلُوسٌ حِينَ حَدَّثَ مُسْلِمٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ ـ قَالاَ ـ سَمِعْنَا مُجَاهِدًا يَذْكُرُ هَذَا عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ‏.‏ وَيُذْكَرُ عَنْ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْحَكَمِ، وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ، وَسَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، وَعَطَاءٍ، وَمُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُخْتِي مَاتَتْ‏.‏ وَقَالَ يَحْيَى وَأَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ‏.‏ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ نَذْرٍ‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَاتَتْ أُمِّي وَعَلَيْهَا صَوْمُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdirraxmaan, waxaa nooga warramay Mucawiyah bin Camr, waxaa nooga warramy Zaa’idah, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Muslim Al-Badiin, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas — Allaha ka raalli noqdee — wuxuu yiri: Nin baa u yimid Nabiga ﷺ wuxuuna yiri, ‘Rasuulkii Allow, hooyaday way dhimatay iyadoo ay ku leedahay soonka bil ah, ma ka soomi karaa iyada?’ Wuxuu yiri, ‘Haa,’ kadibna wuxuu yiri, ‘Daynta Allah ayaa ugu xaq badan in la gudo.’ Sulaymaan wuxuu yiri: Xakam iyo Salama ayaa yiri, annagoo dhammaanteen fadhina markii Muslim xadiiskan sheegayey, ‘Waxaan ka maqalnay Mujaahid oo arrintan ka sheegaya Ibn Cabbaas.’ Waxaa kaloo laga weriyey Abuu Khaalid: Waxaa nooga warramay Al-Acmash, oo ka weriyey Xakam, Muslim Al-Badiin, iyo Salama bin Kuhayl, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, Cadhaa’, iyo Mujaahid, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, in haweeney ay Nabiga ﷺ ku tiri, ‘Walaashay way dhimatay.’ Yaxye iyo Abuu Mucawiyah waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Al-Acmash oo ka weriyey Muslim, oo ka weriyey Saciid, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, in haweeney ay Nabiga ﷺ ku tiri, ‘Hooyaday way dhimatay.’ Cubaydullaah wuxuu ka weriyey Sayd bin Abii Unaysah, oo ka weriyey Xakam, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas, in haweeney ay Nabiga ﷺ ku tiri, ‘Hooyaday way dhimatay iyadoo ay ku leedahay soonka nadar ah.’ Abuu Xariiz wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Cikrimah oo ka weriyey Ibn Cabbaas, in haweeney ay Nabiga ﷺ ku tiri, ‘Hooyaday way dhimatay iyadoo ay ku leedahay soonka shan iyo toban maalmood ah.’

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dhaxal-suguhu wuxuu gudan karaa soonkii ka maqnaa waalid dhintay.

Erayada adag oo la sharxay
Gudid

In maalin soon ah dib loo soomo si loogu beddelo maalin la seegay.

Dayn Alle

Oraah tusaale ah oo tilmaamaysa waajib diini ah oo aan weli la gudan.

Soonka nadarka

Soon uu qofku naftiisa ku waajibiyay isagoo Alle nadar u galay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay daliishadaan in qof kuu dhow uu soomi karo soonkii qof dhintay lagu lahaa; hadalka ku saabsan daynta Alle wuxuu adkaynayaa muhiimadda gudashada waajibaadka diinta. Waddooyinka werintu waxay xusaan soon Ramadaan oo la seegay iyo soon nadar ah labadaba. Madhhabyadu way ku kala aragti duwan yihiin sida arrintan si gaar ah loo dabaqo: madhhabka Xanafigu badanaa wuxuu xoogga saaraa fidyo laga bixiyo dhaxalka marka soon aan la gudin, halka madhhabyada kale ay oggol yihiin in qof kuu dhow u soomo, iyadoo faahfaahintu ku kala duwan tahay duruufaha iyo nooca soonka. Arrin dhaxal oo gaar ah kala tasho caalim aqoon leh.

Casharrada maanta
  1. Haddii qof qoyskaaga ka mid ahi dhinto, hubi inay jiraan maalmo soon ah oo lagu leeyahay, arrinta gudashadeedana kala tasho caalim lagu kalsoon yahay.
  2. Gud waajibaadka intaad awooddo, hana dib u dhigin si aan loo baahnayn gudidda maalmaha soonka ee kaa maqnaa.
  3. Si taxaddar leh ula dhaqan waajibaadka diineed ee qof dhintay lagu lahaa, hana ku heshiisiin habka gudiddooda dhaxal-sugayaasha.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.