Sahih al-Bukhari, xadiiska 2010
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَنَّهُ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ لَيْلَةً فِي رَمَضَانَ، إِلَى الْمَسْجِدِ، فَإِذَا النَّاسُ أَوْزَاعٌ مُتَفَرِّقُونَ يُصَلِّي الرَّجُلُ لِنَفْسِهِ، وَيُصَلِّي الرَّجُلُ فَيُصَلِّي بِصَلاَتِهِ الرَّهْطُ فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أَرَى لَوْ جَمَعْتُ هَؤُلاَءِ عَلَى قَارِئٍ وَاحِدٍ لَكَانَ أَمْثَلَ. ثُمَّ عَزَمَ فَجَمَعَهُمْ عَلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، ثُمَّ خَرَجْتُ مَعَهُ لَيْلَةً أُخْرَى، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ قَارِئِهِمْ، قَالَ عُمَرُ نِعْمَ الْبِدْعَةُ هَذِهِ، وَالَّتِي يَنَامُونَ عَنْهَا أَفْضَلُ مِنَ الَّتِي يَقُومُونَ. يُرِيدُ آخِرَ اللَّيْلِ، وَكَانَ النَّاسُ يَقُومُونَ أَوَّلَهُ.
Waxaa laga wariyey Ibn Shihaab, kaas oo ka wariyey Curwah bin Az-Zubayr, kaas oo ka wariyey Cabdiraxmaan bin Cabdi Al-Qaari inuu yiri: Waxaan la baxay Cumar bin Al-Khadhaab — Allaha ka raalli noqdee — habeen Ramadaan ah annagoo u socna masaajidka, markaasaan arkay dadkii oo koox-koox u kala firdhay; nin baa kaligii tukanaya, nin kalena waxaa daba tukanaya koox yar. Markaasaa Cumar wuxuu yiri: 'Waxaan u arkaa haddii aan dadkan ku ururiyo hal qof oo Qur'aan akhrinaya inay ka fiican tahay.' Kadibna wuu go'aansaday oo wuxuu ku ururiyey Ubayy bin Kacab. Habeen kale ayaan mar kale la baxay isaga, dadkuna waxay ku tukanayaan imaamkooda. Cumar wuxuu yiri: 'Bidco caynkan oo kale ah waa mid wanaagsan; laakiin salaadda ay seexdaan ee ay ka tagaan way ka khayr badan tahay tan ay hadda oogayaan.' Wuxuu ka waday dhammaadka habeenka, waayo dadku waxay tukan jireen bilowga habeenka.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu salaadaha Ramadaanka ee kala firirsanaa ku mideeyay hal qaari gadaashiis.
Weriyuhu wuxuu sheegayaa sida Cumar ibnu al-Khattaab uu Ramadaan dhexdeeda masaajidka ugu arkay dad si kala gooni ah u tukanaya, dabadeedna uu isugu keenay iyagoo uu imaam u yahay Ubayy ibnu Ka'b.
Qof Qur'aanka akhriya, salaaddanna imaam ka noqda.
Macne ahaan: wax cusub. Cumar ereygan wuxuu u adeegsaday in dadka dib loogu mideeyo hal jamaaco oo nidaamsan.
Waqtiga ka horreeya waaberiga; Cumar wuxuu sheegay in salaadda waqtigaas la tukado ay ka fadli badan tahay tan bilowga habeenka.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in salaadda habeenkii ee Ramadaanka jamaaco ahaan loo tukan karo, iyo in imaamku jamaacada hoggaamin karo. Cumar wuxuu soo nooleeyay oo nidaamiyay camal uu Nebigu ﷺ hore ula sameeyay saxaabadiisa; sidaas darteed ereygiisa ‘Bidco’ halkan macnaheedu ma aha inuu cibaado cusub diinta ku soo kordhiyay. Afarta madhab ee Sunnigu waxay qireen in salaadda habeenkii ee Ramadaanku tahay sunno la jecel yahay; faahfaahinta qaarkeed, sida tirada rakcadaha iyo qaabka loo tukado, way ku kala duwan yihiin. Xadiisku sidoo kale wuxuu ammaanayaa salaadda habeenka dambe, isaga oo aan ka dhigayn wakhtiga hore mid aan ansax ahayn.
- Ramadaanka u qoondee waqti joogto ah salaadda habeenkii, kaligaa ama jamaaco.
- Qofkii awooda ha qayb ka mid ah salaadda habeenkii u reebo dhammaadka habeenka.
- Salaadda jamaacada u nidaami hab dadka isu keenaya, Qur'aankana udub-dhexaad ka dhigaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.