Iibka iyo Ganacsiga · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2127

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Iibka iyo Ganacsiga
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَرَامٍ، وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَاسْتَعَنْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَلَى غُرَمَائِهِ أَنْ يَضَعُوا مِنْ دَيْنِهِ، فَطَلَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ، فَلَمْ يَفْعَلُوا، فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اذْهَبْ فَصَنِّفْ تَمْرَكَ أَصْنَافًا، الْعَجْوَةَ عَلَى حِدَةٍ، وَعَذْقَ زَيْدٍ عَلَى حِدَةٍ، ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَىَّ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلْتُ، ثُمَّ أَرْسَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ عَلَى أَعْلاَهُ، أَوْ فِي وَسَطِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ كِلْ لِلْقَوْمِ ‏"‏‏.‏ فَكِلْتُهُمْ حَتَّى أَوْفَيْتُهُمُ الَّذِي لَهُمْ، وَبَقِيَ تَمْرِي، كَأَنَّهُ لَمْ يَنْقُصْ مِنْهُ شَىْءٌ‏.‏ وَقَالَ فِرَاسٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ حَدَّثَنِي جَابِرٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَمَا زَالَ يَكِيلُ لَهُمْ حَتَّى أَدَّاهُ، وَقَالَ هِشَامٌ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ جُذَّ لَهُ فَأَوْفِ لَهُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdaan, waxaa noo sheegay Jariir, oo ka weriyey Muxiira, oo ka weriyey Shacbi, oo ka weriyey Jaabir — raḍiya Allāhu ʿanhu — wuxuu yiri: Wuxuu geeriyooday Cabdullaahi bin Camr bin Xaraam isagoo deyn lagu leeyahay, markaas ayaan Nebiga ﷺ ka codsaday inuu uga shafeeco dayn-bixiyeyaashiisa inay ka dhimaan deyntiisa. Nebigu ﷺ wuu weydiistay laakiin way diideen. Markaas ayuu Nebigu ﷺ igu yiri:

"Tag oo timirtaada u kala saar noocyadeeda; Cajwada gooni u dhig, Cadqa Zaydna gooni u dhig, kadibna ii yeer." Waan sameeyay, kadibna Nebiga ﷺ baan u yeeray. Wuxuu fariistay dushooda ama dhexdooda, wuxuuna yiri: "Dadka u miis." Waan u miisay ilaa aan ka wada bixiyay wixii ay xaqa u lahaayeen, timirtaydiina way hartay iyadoo aan waxba laga nuqsaan. Firaas wuxuu Shacbi ka weriyey: Jaabir baa iiga warramay Nebiga ﷺ, wuxuuna yiri: Wuu u sii miisayay ilaa uu ka gutay. Hishaamna wuxuu Wahb ka weriyey, Jaabirna ka weriyey: Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "U jar oo u buuxi."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Allah wuxuu barako geliyey timirtii Jaabir, taas oo uu ku bixiyey deyntii aabbihii.

Asalka iyo sababta

Aabbihii Jaabir, Cabdullaah ibn Camr ibn Xaraam, wuxuu dhintay isagoo deymo lagu leeyahay. Jaabir wuxuu Nabiga ﷺ ka codsaday inuu deyn-bixiyeyaasha kala hadlo inay wax ka dhimaan; markii ay diideen, Nabigu ﷺ wuxuu ka caawiyey inuu timirta kala sooco oo deynta bixiyo.

Erayada adag oo la sharxay
Deyn-bixiyeyaasha

Dadka qof ku leeyahay lacag ama alaab.

Cajwa

Nooc timir ah oo caan ka ah Madiina.

Barako

Nimco Alle bixiyo oo shayga ka dhigta mid wanaagsan oo ku filan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tilmaamaan in deynta si dhab ah loo qaato, xuquuqda deyn-bixiyeyaashana si buuxda loo guto. Nabigu ﷺ marka hore wuxuu ku boorriyey inay cafiyaan qayb ka mid ah, balse markii ay diideen, xaqooda waa la dhowray. Xadiisku wuxuu kaloo muujinayaa calaamad yaab leh oo barako ah: timirtii Jaabir ayaa ku filnaatay bixinta deynta, waxna way ka hareen. Calaamaddani ma aha ballan guud oo sheegaya in deymuhu mar kasta sidaas ku dhammaanayaan.

Casharrada maanta
  1. Deymaha si cad u qor, dhaxal-sugayaashana ogeysii waajibaadka weli taagan.
  2. Si ixtiraam leh uga codso deyn-bixiyeyaasha inay kuu turaan, laakiin haddii ay diidaan dhimista, bixi xaqooda oo dhan.
  3. Si taxaddar leh u kala sooc alaabta ka hor intaadan iibin ama qaybin, si heshiisyadu u caddaadaan oo loo hubin karo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.