Wakaaladda iyo Ganacsiga Wakiilnimada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2301

Waxaa weriyey Abdur-Rahman ibn Awf. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Wakaaladda iyo Ganacsiga Wakiilnimada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdur-Rahman ibn Awf

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي يُوسُفُ بْنُ الْمَاجِشُونِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَاتَبْتُ أُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ كِتَابًا بِأَنْ يَحْفَظَنِي فِي صَاغِيَتِي بِمَكَّةَ، وَأَحْفَظَهُ فِي صَاغِيَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَلَمَّا ذَكَرْتُ الرَّحْمَنَ قَالَ لاَ أَعْرِفُ الرَّحْمَنَ، كَاتِبْنِي بِاسْمِكَ الَّذِي كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ‏.‏ فَكَاتَبْتُهُ عَبْدُ عَمْرٍو فَلَمَّا كَانَ فِي يَوْمِ بَدْرٍ خَرَجْتُ إِلَى جَبَلٍ لأُحْرِزَهُ حِينَ نَامَ النَّاسُ فَأَبْصَرَهُ بِلاَلٌ فَخَرَجَ حَتَّى وَقَفَ عَلَى مَجْلِسٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ، لاَ نَجَوْتُ إِنْ نَجَا أُمَيَّةُ‏.‏ فَخَرَجَ مَعَهُ فَرِيقٌ مِنَ الأَنْصَارِ فِي آثَارِنَا، فَلَمَّا خَشِيتُ أَنْ يَلْحَقُونَا خَلَّفْتُ لَهُمُ ابْنَهُ، لأَشْغَلَهُمْ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ أَبَوْا حَتَّى يَتْبَعُونَا، وَكَانَ رَجُلاً ثَقِيلاً، فَلَمَّا أَدْرَكُونَا قُلْتُ لَهُ ابْرُكْ‏.‏ فَبَرَكَ، فَأَلْقَيْتُ عَلَيْهِ نَفْسِي لأَمْنَعَهُ، فَتَخَلَّلُوهُ بِالسُّيُوفِ مِنْ تَحْتِي، حَتَّى قَتَلُوهُ، وَأَصَابَ أَحَدُهُمْ رِجْلِي بِسَيْفِهِ، وَكَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يُرِينَا ذَلِكَ الأَثَرَ فِي ظَهْرِ قَدَمِهِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ سَمِعَ يُوسُفُ صَالِحًا وَإِبْرَاهِيمُ أَبَاهُ

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yuusuf bin Al-Maajishuun, kaas oo ka weriyey Saalix bin Ibraahiim bin Cabdirraxmaan bin Cawf, isna wuxuu ka weriyey aabbihii, isna wuxuu ka weriyey awowgiis Cabdirraxmaan bin Cawf – Allaha ka raalli noqdee – wuxuu yiri: Heshiis qoraal ah ayaan la galay Umeyye bin Khalaf, kaas oo dhigayay inuu ilaaliyo hantidayda iyo ehelkayga Makka, anna aan ilaaliyo hantidiisa iyo ehelkiisa Madiina. Markaan ku xusay magaca 'Ar-Raxmaan' qoraalka dhexdiisa, wuxuu yiri, 'Ma aqaanno Ar-Raxmaan. Iigu qor magacaagii aad xilligii Jaahiliyadda lahayd.' Sidaas darteed waxaan u qoray 'Cabdu Camr'. Maalintii dagaalkii Badar, markii dadku seexdeen, waxaan u baxay buur dusheedeed si aan u ilaaliyo isaga. Bilaal baa arkay isaga (Umeyye), wuxuuna u tagay koox Ansaar ah oo fadhisa, markaasuu yiri, 'Waa Umeyye bin Khalaf! Anaa hoogay hadduu Umeyye badbaado!' Markaasaa koox Ansaar ah waxay la soo baxeen Bilaal si ay noo daba galaan. Markaan ka cabsaday inay na qabtaan, wiilkiisii baan uga tegay si ay ugu mashquulaan, laakiin way dileen wiilkii, wayna diideen inay joojiyaan raad-raaceenna. Umeyye wuxuu ahaa nin culus, markay nagu soo dhowaadeenna waxaan ku iri, 'Jilba joogso.' Wuu jilba joogsaday, anna naftaydaan dul saaray si aan u difaaco, laakiin seeftooday hoostayda ka geliyeen ilaa ay ka dileen. Midkoodna cagtayduu seefta kaga dhaawacay. (Cabdirraxmaan bin Cawf wuxuu na tusi jiray dhaawacaas raadkiisa oo ku yaalla dhabarka cagtiisa.) Abuu Cabdullaahi wuxuu yiri: Yuusuf wuxuu maqlay Saalix, Ibraahiimna aabbihii.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Heshiis qoraal ah oo labada dhinacba isugu ballanqaadeen ilaalin ayaa sii shaqaynayay inkastoo ay diimo kala duwan haysteen.

Asalka iyo sababta

Cabdurraxmaan ibn Cawf wuxuu ka warramayaa heshiis qoraal ah oo uu la galay Umayya ibn Khalaf, kaas oo ku saabsanaa ilaalinta hantida labada dhinac ee Maka iyo Madiina. Dagaalkii Badar, wuxuu isku dayay inuu Umayya ilaaliyo, balse koox Ansaar ah ayaa dishay.

Erayada adag oo la sharxay
heshiis qoraal ah

Heshiis la diiwaangeliyey oo labada dhinac ku qeexaan waajibaadkooda.

Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muhaajiriinta.

waqtigii jaahiliyadda

Xilligii Islaamka ka hor, oo Carabi ahaan loo yaqaan al-jaahiliyya.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan ka fahmeen in gelitaanka heshiis bannaan iyo oofintiisu ay muhiimad weyn leeyihiin, xitaa marka dhinaca kale aanu Muslim ahayn. Heshiiskani wuxuu sidoo kale muujinayaa in wakiilnimo iyo is-ilaalin lagu diiwaangelin karo heshiisyo ganacsi. Cabdurraxmaan wuxuu Umayya ugu yeeray magiciisii hore ee uu ku yaqaanay; tani ma aha baaq guud oo lagu qarinayo magac Islaami ah. Dhacdooyinkii Badar waxay sidoo kale muujinayaan isku dhaca u dhexeeya ballan shakhsi ah iyo xaalad dagaal, balse kaligood ma dejinayaan xeer guud oo ah in cadowga la ilaaliyo xaalad kasta.

Casharrada maanta
  1. Heshiisyada ganacsi ee muhiimka ah si cad u diiwaangeli, waajibaadka labada dhinacna si qeexan u sheeg.
  2. Oofi heshiis sax ah, xitaa marka qofka aad la gashay uu diin kale haysto.
  3. Marka khilaaf yimaado, si taxaddar leh u miisaan waajibaadka jira, una daa dadka awoodda u leh inay xaaladda qiimeeyaan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.