Sahih al-Bukhari, xadiiska 2301
Waxaa weriyey Abdur-Rahman ibn Awf. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdur-Rahman ibn Awf
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي يُوسُفُ بْنُ الْمَاجِشُونِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَاتَبْتُ أُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ كِتَابًا بِأَنْ يَحْفَظَنِي فِي صَاغِيَتِي بِمَكَّةَ، وَأَحْفَظَهُ فِي صَاغِيَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَلَمَّا ذَكَرْتُ الرَّحْمَنَ قَالَ لاَ أَعْرِفُ الرَّحْمَنَ، كَاتِبْنِي بِاسْمِكَ الَّذِي كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ. فَكَاتَبْتُهُ عَبْدُ عَمْرٍو فَلَمَّا كَانَ فِي يَوْمِ بَدْرٍ خَرَجْتُ إِلَى جَبَلٍ لأُحْرِزَهُ حِينَ نَامَ النَّاسُ فَأَبْصَرَهُ بِلاَلٌ فَخَرَجَ حَتَّى وَقَفَ عَلَى مَجْلِسٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ، لاَ نَجَوْتُ إِنْ نَجَا أُمَيَّةُ. فَخَرَجَ مَعَهُ فَرِيقٌ مِنَ الأَنْصَارِ فِي آثَارِنَا، فَلَمَّا خَشِيتُ أَنْ يَلْحَقُونَا خَلَّفْتُ لَهُمُ ابْنَهُ، لأَشْغَلَهُمْ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ أَبَوْا حَتَّى يَتْبَعُونَا، وَكَانَ رَجُلاً ثَقِيلاً، فَلَمَّا أَدْرَكُونَا قُلْتُ لَهُ ابْرُكْ. فَبَرَكَ، فَأَلْقَيْتُ عَلَيْهِ نَفْسِي لأَمْنَعَهُ، فَتَخَلَّلُوهُ بِالسُّيُوفِ مِنْ تَحْتِي، حَتَّى قَتَلُوهُ، وَأَصَابَ أَحَدُهُمْ رِجْلِي بِسَيْفِهِ، وَكَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يُرِينَا ذَلِكَ الأَثَرَ فِي ظَهْرِ قَدَمِهِ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ سَمِعَ يُوسُفُ صَالِحًا وَإِبْرَاهِيمُ أَبَاهُ
Waxaa nooga warramay Cabdul-Casiis bin Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Yuusuf bin Al-Maajishuun, kaas oo ka weriyey Saalix bin Ibraahiim bin Cabdirraxmaan bin Cawf, isna wuxuu ka weriyey aabbihii, isna wuxuu ka weriyey awowgiis Cabdirraxmaan bin Cawf – Allaha ka raalli noqdee – wuxuu yiri: Heshiis qoraal ah ayaan la galay Umeyye bin Khalaf, kaas oo dhigayay inuu ilaaliyo hantidayda iyo ehelkayga Makka, anna aan ilaaliyo hantidiisa iyo ehelkiisa Madiina. Markaan ku xusay magaca 'Ar-Raxmaan' qoraalka dhexdiisa, wuxuu yiri, 'Ma aqaanno Ar-Raxmaan. Iigu qor magacaagii aad xilligii Jaahiliyadda lahayd.' Sidaas darteed waxaan u qoray 'Cabdu Camr'. Maalintii dagaalkii Badar, markii dadku seexdeen, waxaan u baxay buur dusheedeed si aan u ilaaliyo isaga. Bilaal baa arkay isaga (Umeyye), wuxuuna u tagay koox Ansaar ah oo fadhisa, markaasuu yiri, 'Waa Umeyye bin Khalaf! Anaa hoogay hadduu Umeyye badbaado!' Markaasaa koox Ansaar ah waxay la soo baxeen Bilaal si ay noo daba galaan. Markaan ka cabsaday inay na qabtaan, wiilkiisii baan uga tegay si ay ugu mashquulaan, laakiin way dileen wiilkii, wayna diideen inay joojiyaan raad-raaceenna. Umeyye wuxuu ahaa nin culus, markay nagu soo dhowaadeenna waxaan ku iri, 'Jilba joogso.' Wuu jilba joogsaday, anna naftaydaan dul saaray si aan u difaaco, laakiin seeftooday hoostayda ka geliyeen ilaa ay ka dileen. Midkoodna cagtayduu seefta kaga dhaawacay. (Cabdirraxmaan bin Cawf wuxuu na tusi jiray dhaawacaas raadkiisa oo ku yaalla dhabarka cagtiisa.) Abuu Cabdullaahi wuxuu yiri: Yuusuf wuxuu maqlay Saalix, Ibraahiimna aabbihii.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Heshiis qoraal ah oo labada dhinacba isugu ballanqaadeen ilaalin ayaa sii shaqaynayay inkastoo ay diimo kala duwan haysteen.
Cabdurraxmaan ibn Cawf wuxuu ka warramayaa heshiis qoraal ah oo uu la galay Umayya ibn Khalaf, kaas oo ku saabsanaa ilaalinta hantida labada dhinac ee Maka iyo Madiina. Dagaalkii Badar, wuxuu isku dayay inuu Umayya ilaaliyo, balse koox Ansaar ah ayaa dishay.
Heshiis la diiwaangeliyey oo labada dhinac ku qeexaan waajibaadkooda.
Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muhaajiriinta.
Xilligii Islaamka ka hor, oo Carabi ahaan loo yaqaan al-jaahiliyya.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in gelitaanka heshiis bannaan iyo oofintiisu ay muhiimad weyn leeyihiin, xitaa marka dhinaca kale aanu Muslim ahayn. Heshiiskani wuxuu sidoo kale muujinayaa in wakiilnimo iyo is-ilaalin lagu diiwaangelin karo heshiisyo ganacsi. Cabdurraxmaan wuxuu Umayya ugu yeeray magiciisii hore ee uu ku yaqaanay; tani ma aha baaq guud oo lagu qarinayo magac Islaami ah. Dhacdooyinkii Badar waxay sidoo kale muujinayaan isku dhaca u dhexeeya ballan shakhsi ah iyo xaalad dagaal, balse kaligood ma dejinayaan xeer guud oo ah in cadowga la ilaaliyo xaalad kasta.
- Heshiisyada ganacsi ee muhiimka ah si cad u diiwaangeli, waajibaadka labada dhinacna si qeexan u sheeg.
- Oofi heshiis sax ah, xitaa marka qofka aad la gashay uu diin kale haysto.
- Marka khilaaf yimaado, si taxaddar leh u miisaan waajibaadka jira, una daa dadka awoodda u leh inay xaaladda qiimeeyaan.
Werintani waxay ku dhowdahay qisadan isla qaybta buugga, waxayna macne dheeraad ah ka bixisaa xeerarka wakiillada iyo heshiisyada.
Sahih al-Bukhari · #2302 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla qaybta ku jirta waxay gacan ka geysanaysaa fahamka guud ee macaamilka iyo heshiisyada ee Saxiix al-Bukhaari.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.