Sahih al-Bukhari, xadiiska 2515
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ، يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} فَقَرَأَ إِلَى {عَذَابٌ أَلِيمٌ}.ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَحَدَّثْنَاهُ قَالَ فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ وَاللَّهِ أُنْزِلَتْ، كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي بِئْرٍ فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " شَاهِدُكَ أَوْ يَمِينُهُ ". قُلْتُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى {وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Abuu Waa'il, wuxuu yiri: Cabdullaahi (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu yiri:
"Qofkii dhaarta been ah ku dhaarta si uu xaqdarro ugu qaato maal qof kale, wuxuu la kulmi doonaa Allaah isagoo uu ka caraysan yahay." Markaasaa Allaah soo dejiyey Aayaddan si uu u rumeeyo arrintaas: {Kuwa iibsada ballanka Allaah iyo dhaartooda qiimo yar...} wuxuuna akhriyey ilaa {...ciqaab xanuun badan}. Kadibna Al-Ashcath bin Qays ayaa noo yimid oo wuxuu yiri: Maxuu idiin sheegayaa Abuu Cabdir-Raxmaan? Waannu uga warrantay, markaasuu yiri: "Run buu sheegay, Wallaahi Aayaddan aniga ayaa lagu soo dejiyey. Aniga iyo nin kale ayaa ceel isku qabsannay, markaasaan u dacwoonnay Rasuulka Allaah ﷺ. Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: 'Markhaatiyadaa ama dhaartiisa.' Waxaan iri: 'Haddaba wuu dhaaranayaa oo dan kama laha.' Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri: 'Qofkii dhaarta been ah ku dhaarta si uu xaqdarro ugu qaato maal qof kale, wuxuu la kulmi doonaa Allaah isagoo uu ka caraysan yahay.' Markaasaa Allaah soo dejiyey rumaynta taas," kadibna wuxuu akhriyey Aayaddan: {Kuwa iibsada ballanka Allaah iyo dhaartooda qiimo yar} ilaa {...waxayna leeyihiin ciqaab xanuun badan}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaar been ah oo lagu doonayo in lagu helo hantida qof kale waxay keentaa xisaabtan adag.
Al-Ash'ath ibn Qays wuxuu sheegay inuu nin isku qabtay ceel biyo ah. Nebiga ﷺ wuxuu weydiiyey in la keeno laba markhaati oo xaqiijiya sheegashada, haddii kalena ninka kale ha dhaarto. Al-Ash'ath wuxuu ka baqay in ninkaasi dhaar been ah ku dhaarto. Al-Ash'ath wuxuu xaqiijiyey in aayadaha ka hadlaya in axdiga Alle iyo dhaaraha lagu iibiyo qiimo yar ay ku soo degeen arrintiisa.
Dhaar uu qofku si ula kac ah ugu been sheegayo, halkan si uu u helo hanti qof kale leeyahay.
Dad xaqiiqooyin ku xaqiijin kara dhaar ama markhaati ahaan, si ay u taageeraan sheegasho.
Faa'iido adduun oo yar marka loo eego khasaaraha iyo ciqaabta Aakhiro.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in dhaartu aanay qofka siinayn hanti uu xaq u leeyahay haddii uu og yahay in sheegashadiisu been tahay. Xeerka caddaynta iyo dhaartu wuxuu ilaaliyaa habraaca, balse qofna kama qaadayo mas'uuliyadda beenta ama dulmiga. Digniintani sidoo kale waxay muujinaysaa culayska ku jira ku xadgudubka xuquuqda hantida dadka kale; sidaas darteed toobaddu waxay sidoo kale u baahan tahay in hantida si xaqdarro ah lagu helay la celiyo.
- Ha ku dhaaran si aad u xoojiso sheegasho haddii aad og tahay inaanay run ahayn.
- Si taxaddar leh u hubi caddaynta ka hor intaadan qof ka dalban hanti ama lacag.
- Haddii aad hanti khiyaano ku heshay, celi oo Alle dembi-dhaaf weydiiso.
Xadiiskani wuxuu leeyahay silsilad werin oo isku mid ah, wuxuuna sidoo kale ka hadlayaa digniinta ku saabsan dhaar qofku si xaqdarro ah hanti ugu sheeganayo.
Sahih al-Bukhari · #2514 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa dhaaraha iyo mas'uuliyadda la socota, sidaas darteed wuxuu sii dhammaystirayaa digniinta ka dhanka ah ku takrifalka dhaarta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.