Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2516

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ، يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ فَقَرَأَ إِلَى ‏{‏عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏‏.‏ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَحَدَّثْنَاهُ قَالَ فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ وَاللَّهِ أُنْزِلَتْ، كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي بِئْرٍ فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ شَاهِدُكَ أَوْ يَمِينُهُ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى ‏{‏وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Abuu Waa'il, wuxuu yiri: Cabdullaahi (rc) wuxuu yiri:

"Qofkii dhaar been ah ku dhaarta si uu xoolo qof kale u qaato, wuxuu la kulmi doonaa Allah isagoo uu ku cadhaysan yahay." Markaasaa Allah wuxuu soo dejiyey aayad arrintaas xaqiijinaysa: {Kuwa iibsada ballanta Allah iyo dhaartooda qiimo yar...} wuuna akhriyey ilaa {...ciqaab xanuun badan}. Kadibna Al-Ashcath bin Qays ayaa noo yimid oo wuxuu yiri: Maxuu idiin sheegayaa Cabdur-Raxmaan? Waan u sheegnay, markaasuu yiri: "Wuu run sheegay, Wallaahi aayaddan aniga ayaa la igu soo dejiyey. Aniga iyo nin kale ayaa ceel isku haynnay, markaasaan u dacwoonnay Rasuulka Allah ﷺ. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Markhaatigaaga ama dhaartiisa.' Waxaan iri: 'Haddaba wuu dhaaranayaa oo dan kama laha.' Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: 'Qofkii dhaar been ah ku dhaarta si uu xoolo qof kale u qaato, wuxuu la kulmi doonaa Allah isagoo uu ku cadhaysan yahay.' Markaasaa Allah wuxuu soo dejiyey xaqiijinta arrintaas, kadibna wuxuu akhriyey aayaddan: {Kuwa iibsada ballanta Allah iyo dhaartooda qiimo yar...} ilaa {...waxayna leeyihiin ciqaab xanuun badan}.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dhaar been ah oo lagu helo hanti qof kale waxay keentaa dembi weyn.

Asalka iyo sababta

Al-Ash'ath ibn Qays wuxuu sheegay inuu nin isku khilaafeen ceel biyo ah. Nebigu ﷺ wuxuu dalbaday laba markhaati ama dhaarta dhinaca kale. Al-Ash'ath wuxuu ka baqay in ninkaasi been ku dhaarto; sida uu sheegayna, aayadaha Suuradda Aal Cimraan (3:77) ayaa arrintan ku saabsan lagu soo dejiyey.

Erayada adag oo la sharxay
dhaar been ah

Dhaar qofku si ula kac ah been ugu dhaarto, halkan si uu u helo hanti aanu xaq u lahayn.

hantida qof kale

Lacag, dhul ama hanti kale oo qof kale xaq u leeyahay.

In lala kulmo Alle isagoo cadhaysan

Waa digniin culus oo ku socota qofka si ula kac ah dulmi u sameeya oo aan toobad keenin.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in dhaartu aanay qofka siinayn lahaansho sharci ah marka uu si ula kac ah ugu sheegto hanti qof kale leeyahay. Sida werintu tilmaamayso, kiiska waxaa lagu go'aamiyaa caddaynta dacwoodaha ama dhaarta eedaysanaha; qofkii been ku dhaartana wuxuu mutaystaa dembi weyn. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda dhaarta ee khilaafaadka, balse xukun dhaar ku dhisan hantida uma xalaaleeyo qof og inaanu xaq u lahayn.

Casharrada maanta
  1. Weligaa ha ku dhaaran si aad ku hesho lacag, dhul ama xuquuq kale oo aanad lahayn.
  2. Khilaafka ku xalli caddayn daacad ah, ixtiraamna xuquuqda dhinaca kale.
  3. Haddii aad hanti ku heshay dhaar been ah, u celi qofka xaqa u leh, toobad dhab ahna keen.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.