Sahih al-Bukhari, xadiiska 2667
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدٌ
- 2Abu Mu'awiyaأَبُو مُعَاوِيَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Shaqiqشَقِيقٍ
- 5Abdullahعَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ " احْلِفْ ". قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ وَيَذْهَبَ بِمَالِي. قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى آخِرِ الآيَةِ.
Waxaa nooga warramay Muxammad, waxaa noo sheegay Abuu Mucaawiya, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Shaqiiq, oo ka weriyey Cabdullaahi — raḍiya Allaahu canhu — wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri:
"Qofkii dhaarta been ah ku dhaarta si uu xaqdarro ku qaato maal qof Muslim ah leeyahay, wuxuu la kulmayaa Allaah isagoo ka caraysan yahay." Al-Ashcath bin Qays wuxuu yiri: "Wallahi, arrintani aniga ayay igu saabsanayd. Aniga iyo nin Yuhuudi ah ayaa dhul isku haynnay, wuuna inkiray xaqaygii. Markaas ayaan u geeyey Nabiga ﷺ. Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu i weydiiyey: 'Ma haysaa caddayn?' Waxaan iri: 'Maya.' Markaas wuxuu Yuhuudigii ku yiri: 'Dhaar.' Waxaan iri: 'Rasuulka Alloow ﷺ! Wuu dhaaran doonaa oo maalkayga xaqdarro ku qaadan doonaa.' Sidaas darteed, Allaah Tacaalaa wuxuu soo dejiyey: {Kuwa iibsada ballanka Allaah iyo dhaartooda qiimo yar} ilaa dhamaadka aayadda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaar been ah oo lagu qaato hantida qof kale waxay keentaa caro Alle.
Al-Ashʿath ibn Qays wuxuu sheegay inuu dhul isku qabtay nin Yuhuudi ah. Markii uu caddayn keeni waayey, Nabigu ﷺ wuxuu dhinaca kale weydiiyey inuu dhaarto. Al-Ashʿath wuxuu ka baqay in ninku sidaas ku diido xaqa uu dhulka ku lahaa. Werintu dhacdadan waxay ku xidhaysaa soo degista Qur’aanka 3:77.
Dhaar uu qofku si ogaal ah ugu been sheegayo ama ku xaqiijinayo wax aan run ahayn.
In hanti qof kale leeyahay la qaato iyadoo aan xaq loo lahayn.
Wax uu qaadigu ku qiimayn karo sheegasho.
Culimadu waxay adkeeyaan in si ogaal ah been loogu dhaarto si hanti loo helo ay tahay dembi weyn, isla markaana aanay keenayn lahaansho sharci ah. Nabigu ﷺ marka hore wuxuu dalbaday caddayn; markii taas la waayeyna wuxuu dhinaca kale faray inuu dhaarto. Tani waxay muujinaysaa xeerka fiqiga ah ee ah in qofka dacwoonayaa caddayn keeno, dhinaca wax diidana uu dhaarto. Afarta mad-hab ee sunnigu waxay aqoonsan yihiin xeerkan aasaasiga ah ee garsoorka, iyagoo si faahfaahsan uga hadlay xaaladaha iyo noocyada caddaynta ee kala duwan.
- Waligaa ha ku dhaaran arrin aad og tahay inaad been ka sheegayso ama qof ku dulmayso.
- Kaydi dukumentiyada iyo caddaymaha kale ee heshiisyada iyo lahaanshaha si muran si caddaalad ah loogu qiimeeyo.
- Haddii aadan adigu xallin karin muran, caawimo weydiiso dhexdhexaadiye ama qaadi awood u leh oo aan eex lahayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.