Sahih al-Bukhari, xadiiska 2666
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدٌ
- 2Abu Mu'awiyaأَبُو مُعَاوِيَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Shaqiqشَقِيقٍ
- 5Abdullahعَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَلَكَ بَيِّنَةٌ ". قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ " احْلِفْ ". قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ وَيَذْهَبَ بِمَالِي. قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى آخِرِ الآيَةِ.
Waxaa nooga warramay Muxammad, waxaa noo sheegay Abuu Mucaawiye, oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Shaqiiq, oo ka weriyey Cabdullaahi — raḍiya Allaahu canhu — wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri:
"Qofkii dhaar beenta ah ku dhaarta si uu si xaqdarro ah u qaato maal qof Muslim ah leeyahay, wuxuu la kulmayaa Allaah isagoo ka caraysan yahay." Al-Ashcath bin Qays wuxuu yiri: "Wallahi! Aniga ayay igu soo degtay. Waxaa aniga iyo nin Yuhuudi ah naga dhexeeyay dhul, wuuna inkiray xaqqaygii. Markaas ayaan u geeyay Nabiga ﷺ. Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu i weydiiyay: 'Ma haysataa caddayn?' Waxaan iri: Maya. Markaas wuxuu Yuhuudigii ku yiri: 'Dhaar.' Waxaan iri: Rasuulkii Allow ﷺ! Hadduu dhaarto wuxuu qaadan doonaa maalkayga si xaqdarro ah. Markaas Allaah kor ahaaye wuxuu soo dejiyay: {Kuwa iibsada ballanka Allaah iyo dhaartooda qiimo yar...} ilaa dhamaadka aayadda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dhaar been ah oo lagu qaato hantida qof kale waxay keentaa caro Alle.
Al-Ash'ath ibn Qays ayaa sheegay inuu muran dhul kala dhexeeyey nin Yuhuudi ah oo diiday sheegashadiisa. Maaddaama Al-Ash'ath uusan haysan caddayn, Nabigu ﷺ wuxuu dhinaca kale ka codsaday inuu dhaarto. Al-Ash'ath wuxuu ka baqay in dhaartaasi xaqiisa ka qaaddo. Wariyaddani dhacdadan waxay la xiriirisaa soo degista Qur'aanka 3:77.
Dhaar uu qofku si ogaal ah ugu been sheegayo ama been ugu soo bandhigayo run.
In la qaato ama la haysto wax aanu qofku sharci ahaan xaq ugu lahayn.
Tilmaan ama marag sax ah oo taageera sheegasho muran ka taagan yahay.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in dhaarta aan loo adeegsan karin in lagu dhaco hantida qof kale, iyo in dhaar-been si ogaal ah loo galo ay tahay dembi weyn. Xuska carada Alle wuxuu muujinayaa culayskeeda. Habraaca garsoorka, dacwooduhu ayaa caddaynta keena; haddii caddayn la waayo, eedaysanaha ayaa laga codsan karaa inuu dhaarto. Dhaartu waxay go'aamisaa xukunka rasmiga ah, balse Alle agtiisa xaqdarro xalaal kama dhigto.
- Weligaa ha dhaaran si aad been u rumaysiiso ama aad hanti qof kale ku hesho.
- Kaydi dukumentiyada iyo caddaymaha kale ee saxda ah ee lahaanshaha iyo heshiisyada.
- Haddii muran dhexdiisa lagu dhaariyo, run sheeg, xataa haddii ay runtaasi lacag kaa lumiso.
Wariyaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa cawaaqibta culus ee dhaar-beenta marka xuquuq la isku hayo.
Sahih al-Bukhari · #2665 (Sahih)Wariyaddani waxay caddaynaysaa kaalinta caddaynta iyo dhaarta ee lagu xalliyo sheegashooyinka.
Sahih al-Bukhari · #2667 (Sahih)Wariyaddani waxay la jaanqaadaysaa isla digniinta ka dhanka ah dhaar lagu helo hanti si xaqdarro ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.