Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3114

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، وَمَنْصُورٍ، وَقَتَادَةَ، سَمِعُوا سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا مِنَ الأَنْصَارِ غُلاَمٌ، فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا ـ قَالَ شُعْبَةُ فِي حَدِيثِ مَنْصُورٍ إِنَّ الأَنْصَارِيَّ قَالَ حَمَلْتُهُ عَلَى عُنُقِي فَأَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَفِي حَدِيثِ سُلَيْمَانَ وُلِدَ لَهُ غُلاَمٌ، فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا ـ قَالَ ‏"‏ سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي، فَإِنِّي إِنَّمَا جُعِلْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ حُصَيْنٌ ‏"‏ بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا عَنْ جَابِرٍ أَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ الْقَاسِمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu al-Walid, waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka soo xigtay Sulaymaan, Mansuur, iyo Qataadah, oo maqlay Saalim bin Abi al-Jacda, oo ka soo xigtay Jaabir bin Cabdullaahi - raalli ha ka ahaado Allaah labadoodaba - wuxuu yiri: Nin Ansaarta ka mid ah ayaa wiil loo dhalay, wuxuuna doonayay inuu u bixiyo Maxamed. Shucbah wuxuu xadiiska Mansuur ku sheegay in ninka Ansaariga ahi yiri:

"Waan qaaday wiilkii oo garbahayga ayaan saartay, dabadeedna Nebiga ﷺ baan u keenay." Xadiiska Sulaymaanna wuxuu leeyahay: Wiil baa loo dhalay, wuxuuna doonayay inuu u bixiyo Maxamed. Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Magacayga ku magacaaba, laakiin kunyadayda ha ku kunyeysanina, waayo anigu waxaan ahay Qaasim (qaybiye) oo idinku dhex qaybiya." Xuseyn wuxuu yiri: "Waxaa la ii soo diray anigoo Qaasim ah si aan idiinku dhex qaybiyo." Camar wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Shucbah oo ka soo xigtay Qataadah oo yiri: Waxaan maqlay Saalim oo ka soo xiganaya Jaabir inuu doonayay inuu wiilka u bixiyo Al-Qaasim, markaasuu Nebigu ﷺ yiri: "Magacayga ku magacaaba, laakiin kunyadayda ha ku kunyeysanina."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu oggolaaday in magaciisa la bixiyo, balse wuxuu mamnuucay in la isticmaalo kunyadiisa.

Asalka iyo sababta

Nin Ansaar ah ayaa doonayay inuu wiilkiisa dhashay u bixiyo Muxammad, wuxuuna u keenay Nabiga ﷺ. Werintu waxay kaloo xusaysaa riwaayad uu aabbuhu doonayay inuu wiilka u bixiyo al-Qaasim.

Erayada adag oo la sharxay
Kunyo

Magac-u-yeerid ku bilaabanta Abuu (aabbaha) ama Umm (hooyada), oo inta badan ay raacdo magaca ilmo.

Qaasim

Macnihiisu waa ‘qaybiye’. Nabigu ﷺ wuxuu eraygan ku tilmaamay kaalintiisa qaybinta hantida dadka dhexdooda.

Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nabiga ﷺ iyo Muslimiintii Maka ka soo hijrooday.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay hadalkan ka fahmeen in carruurta loo bixin karo Muxammad, halka duruufaha lagu sheegay aan la isticmaalin kunyadii Nabiga ﷺ. Culimadu waxay ka doodeen sida mamnuuciddaasi ula jaanqaaddo dhaqankii dambe iyo qoraallo kale; sidaas darteed, madhhabyadu waxay magac-bixinta iyo kunyada uga hadlaan iyagoo tixgelinaya duruufaha iyo riwaayadaha kale. Faallada al-Qaasim waxay xoojinaysaa in Nabigu ﷺ hantida qaybin jiray, ee aanu keligiis lahayn.

Casharrada maanta
  1. Ilmaha u dooro magac wanaagsan, haddii aad shaki qabtana talo ka raadso qof aqoon leh.
  2. Magac-u-yeerrada si taxaddar leh ugu kala saar magaca qofka iyo kunyada.
  3. Aqoonso maqaamka gaarka ah ee Nabiga ﷺ adigoo hadalladiisa u raacaya si xushmad iyo taxaddar leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.