Sahih al-Bukhari, xadiiska 3711
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 5Aishaعَائِشَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم، تَطْلُبُ صَدَقَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكٍ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا فَهْوَ صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ ـ يَعْنِي مَالَ اللَّهِ ـ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَزِيدُوا عَلَى الْمَأْكَلِ ". وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ، ثُمَّ قَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَضِيلَتَكَ. وَذَكَرَ قَرَابَتَهُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَقَّهُمْ. فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي.
Waxaa nooga warramay Abu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo yiri: Waxaa ii sheegay Curwah bin Az-Zubayr, oo ka weriyey Caa’ishah, in Faadumo — nabadgelyo korkiisa ha ahaato — ay qof u dirtay Abuu Bakar iyadoo weydiisanaysa dhaxalkeedii Nebiga ﷺ, waxa Alle ku mannaystay Rasuulkiisa ﷺ ee Fay (hanti dagaal la’aan lagu helay). Waxay dalbatay Sadaqadii Nebiga ﷺ ee Madiina iyo Fadakh, iyo wixii ka haray Khumuska (meel shanaadka) khayraadka Khaybar. Markaas Abuu Bakar wuxuu yiri:
“Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: ‘Annagu [Nebiyadu] ma dhaxalno, wixii aan ka tagno waa Sadaqo, reer Maxamedna wax bay ka cuni karaan maalkan — macnihiisu waa maalka Alle — laakiin xaq uma laha inay ka bataan cunto ku filan.’ Wallaahi, waxba kama beddelayo Sadaqooyinkii Nebiga ﷺ sidii ay ahaayeen xilligii Nebiga ﷺ, waxaanan ka yeeli doonaa sida uu Rasuulka Alle ﷺ ka yeeli jiray.” Markaas Cali wuxuu qiray inaan ilaah jirin Alle mooyaane iyo in Maxamed yahay Rasuulkiisa, wuxuuna yiri: “Abuu Bakaroow, waan ognahay fadligaaga.” Wuxuuna xusay xiriirkooda Rasuulka Alle ﷺ iyo xaqqooda. Abuu Bakar baa hadlay oo yiri: “Wallaahi, midka naftaydu gacantiisa ku jiro baan ku dhaartaye, inaan xiriiriyo qaraabada Rasuulka Alle ﷺ waxay ila tahay ka jeclahay inaan xiriiriyo qaraabadayda.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu hantida Nabiga ﷺ u maamulay si waafaqsan tilmaamihiisa.
Geeridii Nabiga ﷺ ka dib, Faadumo waxay Abuu Bakr ka codsatay qaybteeda dhaxalka ee hanti gaar ah. Abuu Bakr wuxuu xusay hadalka ah in nebiyadu aysan dhaxal ka tegin, wuxuuna ballanqaaday inuu hantida u maamuli doono sidii Nabiga ﷺ u maamuli jiray.
Hanti ku soo biirtay bulshada Muslimiinta iyada oo aan dagaal lagu qaadin.
Halkan: hanti sadaqo ahaan loo qoondeeyey oo aan loo qaybin dhaxal shakhsi ah.
Shan meelood meel ka mid ah qaniimada dagaalka oo shareecada Islaamku u qoondaysay ujeeddo gaar ah.
Culimada hore waxay arrintan ka soo qaataan in hantida nebiyadu ka tagaan aan loo qaybin sida dhaxal caadi ah, balse loo maamulo sadaqo ahaan. Sida riwaayaddu sheegtay, ehelka Nabiga ﷺ waxay hantidaas ka heli kareen masruufkooda. Culimadu sidoo kale waxay adkeeyaan sida Abuu Bakr ugu dadaalay inuu maamulka u sii wado sidii Nabiga ﷺ u samayn jiray, isla markaana uu u xurmeeyo xiriirka qaraabonimo ee qoyskiisa. Madh-habyadu hadalkan waxay u arkaan saldhigga xeerarka gaarka ah ee khuseeya dhaxalka nebiyada.
- Hantida laguu aamminay u maamul xeerar cad, hana u beddelin dano gaar ah dartood.
- Khilaafaadka qoyska si xushmad leh uga wada hadal, adigoo xusaya xuquuqda iyo xiriirka qaraabonimo labadaba.
- Maamulka maaliyadeed ka dhig mid hufan marka laga hadlayo halka hantida guud loo qoondeeyo iyo sida loo isticmaalo.
Noocani wuxuu silsiladda werinta ku wadaagaa Caa’isha, wuxuuna sidoo kale ka warramayaa codsigii Faadumo iyo jawaabtii Abuu Bakr ee ku saabsanayd hantida Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #3710 (Sahih)Riwayaddani waxay ka hadlaysaa dhacdooyin la xiriira hantidii uu Nabigu ﷺ ka tegay, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa xeerka gaarka ah ee hantidaas.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.