Sahih al-Bukhari, xadiiska 3864
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ فَأَخْبَرَنِي جَدِّي، زَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ بَيْنَمَا هُوَ فِي الدَّارِ خَائِفًا، إِذْ جَاءَهُ الْعَاصِ بْنُ وَائِلٍ السَّهْمِيُّ أَبُو عَمْرٍو، عَلَيْهِ حُلَّةُ حِبَرَةٍ، وَقَمِيصٌ مَكْفُوفٌ بِحَرِيرٍ، وَهُوَ مِنْ بَنِي سَهْمٍ، وَهُمْ حُلَفَاؤُنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَقَالَ لَهُ مَا بَالُكَ قَالَ زَعَمَ قَوْمُكَ أَنَّهُمْ سَيَقْتُلُونِي إِنْ أَسْلَمْتُ. قَالَ لاَ سَبِيلَ إِلَيْكَ. بَعْدَ أَنْ قَالَهَا أَمِنْتُ، فَخَرَجَ الْعَاصِ، فَلَقِيَ النَّاسَ قَدْ سَالَ بِهِمُ الْوَادِي فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُونَ فَقَالُوا نُرِيدُ هَذَا ابْنَ الْخَطَّابِ الَّذِي صَبَا. قَالَ لاَ سَبِيلَ إِلَيْهِ. فَكَرَّ النَّاسُ.
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Sulaymaan, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Ibn Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cumar bin Muxammad, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay awowgay, Sayd bin Cabdullaahi bin Cumar, oo ka weriyey aabihiis, wuxuu yiri: Isagoo guriga ku jira oo cabsanaya, ayaa waxaa u yimid Al-Caas bin Waa'il As-Sahmi, aabaha Camar, isagoo xiran shaadh la qurxiyey iyo khamiis cidhifyadiisu xariir yihiin. Wuxuu ahaa reer Banii Sahm, oo ahaa xulafadayadii Jaahiliyada. Wuxuu ku yiri:
"Maxaa kugu dhacay?" Wuxuu yiri: "Qolkaadu waxay sheegeen inay i dili doonaan haddaan Islaamo." Wuxuu yiri: "Lama gaari karo adiga kadib markaan ku magangeliyey." Markaas Al-Caas wuu baxay, wuxuuna la kulmay dadkii oo togga buux dhaafiyey. Wuxuu yiri: "Xaggee baad u socotaan?" Waxay yiraahdeen: "Waxaan rabnaa ina Al-Khadhaab oo Islaamay." Wuxuu yiri: "Looma heli karo isaga." Markaas dadkii way noqdeen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Al-Caas wuxuu difaacay Cumar markii qaadashadiisa Islaamku ay halis gelisay in xoog loo adeegsado.
Cumar ibn al-Khattaab wuxuu ka baqay in qabiilkiisu dilo haddii uu Islaamka qaato. Al-Caas ibn Waa’il, oo ahaa xulafo uu lahaa xilligii Islaamka ka hor, ayaa magan siiyey oo dadkii isu soo baxay ka hor istaagay inay waxyeelleeyaan.
Xulafada isku xidhnaa ka hor imaatinka Islaamka.
Cumar ibn al-Khattaab; waa magac tilmaameed ay dadkii isugu yimid Cumar ugu yeedheen.
Ballanqaad xooggan oo uu Al-Caas ku sheegay inuu Cumar ilaalinayo, kuwa weerarayaana celinayo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in ilaalinta iyo xulafadu ay bulshada waagaas door la taaban karo ka qaadan kareen ka hortagga rabshadaha. Al-Caas wuxuu sharaftiisa iyo saamayntiisa u adeegsaday inuu Cumar sugo, inkastoo aanu isagu Muslim ahayn. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa geesinimada Cumar: hanjabaadda ka sokow, wuxuu doortay Islaamka. Waxay ilaalinta dadka dulman iyo fulinta ballanqaadyada la bixiyey ka dhigaysaa qiyam akhlaaqeed oo muhiim ah.
- Ka dhiidho hanjabaadda iyo rabshadaha, una fidiso taageero ammaan ah qofka khatarta ku jira intaad awooddo.
- Ballanqaadyada oofi, saamaynta aad leedahayna u adeegso inaad dadka dulmiga kaga ilaaliso.
- Ha u oggolaan caga-juglayntu inay kaa leexiso rumaysad aad si daacad ah u dooratay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.