Sahih al-Bukhari, xadiiska 3872
Waxaa weriyey Al-Miswar ibn Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyar
- 1Abdullah ibn Muhammad al‑Ju'fiwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 6Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyarعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ لَهُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ خَالَكَ عُثْمَانَ فِي أَخِيهِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَكَانَ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيمَا فَعَلَ بِهِ. قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَانْتَصَبْتُ لِعُثْمَانَ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً وَهْىَ نَصِيحَةٌ. فَقَالَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، فَانْصَرَفْتُ، فَلَمَّا قَضَيْتُ الصَّلاَةَ جَلَسْتُ إِلَى الْمِسْوَرِ وَإِلَى ابْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، فَحَدَّثْتُهُمَا بِالَّذِي قُلْتُ لِعُثْمَانَ وَقَالَ لِي. فَقَالاَ قَدْ قَضَيْتَ الَّذِي كَانَ عَلَيْكَ. فَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَهُمَا، إِذْ جَاءَنِي رَسُولُ عُثْمَانَ، فَقَالاَ لِي قَدِ ابْتَلاَكَ اللَّهُ. فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ الَّتِي ذَكَرْتَ آنِفًا قَالَ فَتَشَهَّدْتُ ثُمَّ قُلْتُ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتَ بِهِ، وَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَحَقٌّ عَلَيْكَ أَنْ تُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدَّ. فَقَالَ لِي يَا ابْنَ أَخِي أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ لاَ، وَلَكِنْ قَدْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا خَلَصَ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا. قَالَ فَتَشَهَّدَ عُثْمَانُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم. وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، وَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ اسْتَخْلَفَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفَ عُمَرُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ عَلَىَّ قَالَ بَلَى. قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ فَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ قَالَ فَجَلَدَ الْوَلِيدَ أَرْبَعِينَ جَلْدَةً، وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَجْلِدَهُ، وَكَانَ هُوَ يَجْلِدُهُ. وَقَالَ يُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ مَا ابْتُلِيتُمْ بِهِ مِنْ شِدَّةٍ وَفِي مَوْضِعٍ الْبَلَاءُ الِابْتِلَاءُ وَالتَّمْحِيصُ مَنْ بَلَوْتُهُ وَمَحَّصْتُهُ أَيْ اسْتَخْرَجْتُ مَا عِنْدَهُ يَبْلُو يَخْتَبِرُ مُبْتَلِيكُمْ مُخْتَبِرُكُمْ وَأَمَّا قَوْلُهُ بَلَاءٌ عَظِيمٌ النِّعَمُ وَهِيَ مِنْ أَبْلَيْتُهُ وَتِلْكَ مِنْ ابْتَلَيْتُهُ
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad Al-Jucfi, waxaa nooga warramay Hishaam, waxaa noo sheegay Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, waxaa nooga warramay Curwah bin Az-Zubayr, in Cubaydullaahi bin Cadiyi bin Al-Khiyaar uu uga warramay in Al-Miswar bin Makhramah iyo Cabdiraxmaan bin Al-Aswad bin Cabdi Yaghuth ay ku yiraahdeen:
"Maxaa kaa diidaya inaad la hadasho adeerkaa Cusmaan arrinka walaalkiis Waliid bin Cuqbah?" Dadku aad bay uga hadlayeen falkii uu sameeyey dartiis. Cubaydullaahi wuxuu yiri: "Markaas baan sugay Cusmaan markii uu u soo baxay salaadda, waxaanan ku iri: 'Waxaan kaa leeyahay baahi, waana nasteexo.' Wuxuu yiri: 'Ninyahow, Allah baan kaa magan galay.' Markaas waan ka dhaqaaqay. Markaan dhammeeyey salaadda, waxaan la fariistay Al-Miswar iyo Ibnu Cabdi Yaghuth, waxaanan uga warramay wixii aan Cusmaan ku iri iyo wuxuu igu yiri. Waxay yiraahdeen: 'Waajibkaagii waad gudatay.' Anigoo la fadhiya iyaga, ayaa waxaa ii yimid rasuulkii Cusmaan. Waxay igu yiraahdeen: 'Allah waa ku imtixaamay.' Markaasaan tegey ilaa aan ka galay agtiisa, wuxuuna yiri: 'Waa maxay nasteexadaadii aad horay u xustay?' Wuxuu yiri (Cubaydullaahi): Markaas baan Tashahhud akhriyey, dabadeedna waxaan iri: 'Allah wuxuu soo diray Muxammad ﷺ wuxuuna ku soo dejiyey Kitaabka, adiguna waxaad ka mid ahayd kuwii u hoggaansamay Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ oo rumeeyey. Waxaad ka qaybgashay labadii Hijradood ee hore, waxaadna la sohaybtay Rasuulka Allah ﷺ oo waxaad aragtay dhaqankiisa. Dadku aad bay uga hadleen arrinka Waliid bin Cuqbah, marka xaq baad u leedahay inaad ku oogto xadka.' Wuxuu igu yiri: 'Ina adeerow, ma la kulantay Rasuulka Allah ﷺ?' Waxaan iri: 'Maya, laakiin cilmigiisu wuxuu ii soo gaaray sida uu u gaaro gabadha bikrada ah ee daaha gadaashiisa jirta.' Markaas Cusmaan wuxuu akhriyey Tashahhud wuxuuna yiri: 'Shaki kuma jiro, Allah wuxuu soo diray Muxammad ﷺ isagoo Xaq wata, wuxuuna ku soo dejiyey Kitaabkiisa, aniguna waxaan ka mid ahaa kuwii u hoggaansamay Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ oo rumeeyey wixii Muxammad ﷺ lagu soo diray. Waxaan sameeyey labadii Hijradood ee hore sidaan sheegtay, waxaan la sohaybtay Rasuulka Allah ﷺ waanan la beycooday. Wallaahi, ma caasiyin mana khiyaanayn ilaa Allah oofsaday. Dabadeed Allah wuxuu Khaliif ka dhigay Abuu Bakar, Wallaahi ma caasiyin mana khiyaanayn. Dabadeed Cumar baa Khaliif noqday, Wallaahi ma caasiyin mana khiyaanayn. Dabadeed anigaa Khaliif noqday. Miyaanan idinku lahayn xuquuq la mid ah tii ay iyagu igu lahaayeen?' Waxaan iri: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Marka waa maxay hadalladan idinka imaada ee i soo gaadhaya? Arrinka aad ka sheegtay Waliid bin Cuqbah, haddii Allah idmo, xaq baannu uga qaadi doonnaa.' Markaas Cusmaan wuxuu amray in Waliid la jeedleeyo afartan jeedal. Wuxuu amray Cali inuu jeedleeyo, isaguna wuu jeedleeyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cusmaan wuu aqbalay talada wuxuuna ballanqaaday inuu si caddaalad ah uga qaado tallaabo al-Waliid.
Cubaydullaah bin Cadi waxaa lagu dhiirrigeliyay inuu adeerkii, khaliif Cusmaan, kala hadlo al-Waliid bin Cuqba, oo dadku ka hadlayeen falalkiisa awgood. Cusmaan talada wuu dhegaystay, wuxuuna amray in al-Waliid lagu dhufto afartan jeedal.
Talo daacad ah oo ujeeddadeedu tahay dhiirrigelinta wanaagga.
Ciqaab shareeco ahaan loo cayimay oo ku jirta fiqiga Islaamka.
Qiraalka iimaanka ee lagu akhriyo salaadda.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen in talo daacad ah oo hoggaamiye la siiyo ay habboon tahay marka si xushmad leh oo caddaalad-doon ah loo bixiyo. Xidhiidhka qaraabonimo ama mansab sare ma aha inay hor istaagaan in arrin si caddaalad ah loo baaro oo loo maareeyo iyadoo la raacayo xeerarka khuseeya. Fulinta ciqaabaha shareecadu waxay u taallaa maamul awood u leh, waxayna u baahan tahay caddayn iyo hannaan sharci ah; qisadani oggolaansho uma aha in qofku isagu sharciga gacanta ku qaato.
- Hoggaamiyeyaasha sii talo daacad ah adigoo xushmad leh, daliillo cadna adeegsanaya, ujeeddaduna tahay caddaalad.
- Eedeymaha si taxaddar leh u qiimee, una daa hay'ad awood u leh inay ku dhaqanto caddayn iyo hannaan sharci ah.
- Ha ka hormarin xidhiidhka qoyska ama daacadnimada qofeed in qof kasta si caddaalad ah loola dhaqmo.
Werintani waxay ku jirtaa isla qaybta ka hadlaysa fadliga Ansaarta, waxayna bixisaa macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan maqaamkooda.
Sahih al-Bukhari · #3871 (Sahih)Werintan kale ee saxiixa ahi sidoo kale waxay ku jirtaa cutubka Ansaarta, waxayna iftiiminaysaa fadligooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.