Sahih al-Bukhari, xadiiska 4080
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Abd ar‑Rahman ibn Ka'b ibn Malikعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَقُولُ " أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ". فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدٍ، قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ، وَقَالَ " أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ". وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ، وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِمْ، وَلَمْ يُغَسَّلُوا. وَقَالَ أَبُو الْوَلِيدِ عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا، قَالَ لَمَّا قُتِلَ أَبِي جَعَلْتُ أَبْكِي وَأَكْشِفُ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ،، فَجَعَلَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَوْنِي وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَنْهَ، وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَبْكِيهِ أَوْ مَا تَبْكِيهِ، مَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رُفِعَ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Kacab bin Maalik, in Jaabir bin Cabdillaahi — raḍiya Allāhu canhumā — uu uga warramay in Rasuulka Allaah ﷺ uu labada nin ee shuhadada Uxud ku dari jiray hal maro, dabadeedna odhan jiray:
"Keebaa ugu badan qaadashada Qur'aanka?" Marka midkood loo tilmaamo, ayuu ku horreysiin jiray xabaasha, wuxuuna odhan jiray: "Anigu markhaati baan ka ahay kuwan Maalinta Qiyaamaha." Wuxuuna amray in lagu aaso dhiiggooda, laguma tukaday salaadda janaasada, lamana maydhin. Abuu Al-Waliid wuxuu ka weriyey Shucbah, oo ka weriyey Ibn Al-Munkadir, wuxuu yidhi: Waxaan maqlay Jaabir oo leh: Markii aabbahay la dilay, waan ooyay oo wajigiisa ayaan ka qaaday maradii, asxaabtii Nabiga ﷺ way i reebayeen, laakiin Nabigu ﷺ ima reebin. Nabigu ﷺ wuxuu yidhi: "Ha u ooyin, ama maxaad ugu ooyaysaa? Malaa'igtu way ku hoos haynaysay baallahooda ilaa laga qaaday (si loo aaso)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dagaalkii Uxud, kuwa Qur'aanka badan bartay ayaa mudnaan la siiyey marka la aasayay.
God dhinac ka ah qabriga oo meydka la dhex dhigo.
Shuhadada lama mayrin; dhiiggoodu wuxuu ku haray jirkooda iyo dharkooda.
Nabigu ﷺ wuxuu sheegay inuu Maalinta Qiyaame u markhaati furi doono shuhadada.
Culimada waxay tan ka fahmeen in aqoonta Qur'aanku leedahay fadli weyn, iyo in Nabigu ﷺ marka la aasayay mudnaan siiyey qofkii Qur'aanka in badan ka bartay. Fiqhiyiin hore waxay, iyagoo ka duulaya wixii ka dhacay Uxud, ka hadleen in shuhadada goobta dagaalka lagu dilay aan la mayrin; culimada badankood waxay sidoo kale qabaan inaan salaadda janaasada loo tukan. Culimadu way ku kala aragti duwan yihiin fasiraadda iyo xukunka salaadda janaasada.
- Waqti u qoondee barashada Qur'aanka iyo ku dhaqanka macnihiisa nolol maalmeedkaaga.
- Dadka ku maamuus iimaankooda iyo aqoontooda, ee ha ku qiimayn oo keliya mansabkooda bulsheed.
- U naxariiso dadka barooranaya, una oggolow inay murugoodaan, sida Nabigu ﷺ ula dhaqmay Jaabir.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.