Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4090

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abd al‑A'la ibn Hammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ
  2. 2Yazid ibn Zuray'يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ
  3. 3Sa'idسَعِيدٌ
  4. 4Qatadaقَتَادَةَ
  5. 5Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رِعْلاً، وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَبَنِي لَحْيَانَ اسْتَمَدُّوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَدُوٍّ، فَأَمَدَّهُمْ بِسَبْعِينَ مِنَ الأَنْصَارِ، كُنَّا نُسَمِّيهِمُ الْقُرَّاءَ فِي زَمَانِهِمْ، كَانُوا يَحْتَطِبُونَ بِالنَّهَارِ وَيُصَلُّونَ بِاللَّيْلِ، حَتَّى كَانُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ قَتَلُوهُمْ، وَغَدَرُوا بِهِمْ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَقَنَتَ شَهْرًا يَدْعُو فِي الصُّبْحِ عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَبَنِي لَحْيَانَ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَقَرَأْنَا فِيهِمْ قُرْآنًا ثُمِّ إِنَّ ذَلِكَ رُفِعَ بَلِّغُوا عَنَّا قَوْمَنَا، أَنَّا لَقِينَا رَبَّنَا، فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ وَعَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ حَدَّثَهُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا فِي صَلاَةِ الصُّبْحِ يَدْعُو عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ وَبَنِي لَحْيَانَ‏.‏ زَادَ خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، أَنَّ أُولَئِكَ السَّبْعِينَ، مِنَ الأَنْصَارِ قُتِلُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ، قُرْآنًا كِتَابًا‏.‏ نَحْوَهُ‏.‏

Tarjumaad

Anas bin Maalik (RC) wuxuu yiri: Qabiilooyinka Ri’l, Dhakwaan, ‘Usayyah iyo Bani Lixyaan waxay Rasuulka Allah ﷺ weydiisteen rag ay ku taageeraan cadowgooda. Markaas wuxuu u diray toddobaatan nin oo Ansaarta ah, oo aan waqtigooda ugu yeeri jirnay Al-Qurra’. Waxay xaabo gururan jireen maalintii, habeenkiina way tukan jireen. Markay gaareen Ceelka Macuunah, gaaladu way dileen iyagoo khiyaameeyey. Markii warku soo gaaray Nabiga ﷺ, wuxuu sameeyey Qunuud bil dhan salaadda subaxda, isagoo duco xun u diraya qabiilooyin Carbeed: Ri’l, Dhakwaan, ‘Usayyah iyo Bani Lixyaan. Anas wuxuu yiri: Waxaan akhrin jirnay aayado Qur’aan ah oo iyaga ku saabsan, laakiin markii dambe waa la nasakhay. Waxay ahayd:

“U gaarsiiya dadkayaga annaga oo matalayna inaan la kulanay Rabbigeen, uu naga raalli noqday, annagana naga raalli geliyey.” Sidoo kale Qataadah wuxuu ka weriyey Anas bin Maalik in Nabiga Allah ﷺ uu Qunuud sameeyey bil dhan salaadda subaxda, isagoo duco xun u diraya qabiilooyin Carbeed: Ri’l, Dhakwaan, ‘Usayyah iyo Bani Lixyaan. Khaliifah wuxuu dheeraad ku daray: Ibnu Zurayc wuxuu nooga sheekeeyey, Saciid wuxuu nooga sheekeeyey, Qataadah wuxuu nooga sheekeeyey, Anas wuxuu nooga sheekeeyey in toddobaatankaas Ansaarta ah lagu dilay Ceelka Macuunah. Sidaas oo kale.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu muddo bil ah sameeyay qunuut ka dib khiyaanadii Bi’r Ma‘una.

Asalka iyo sababta

Qabiilooyinka Ri‘l, Dhakwan, ‘Usayya iyo Banu Lihyan ayaa codsaday taageero ay uga hortagaan cadowgooda. Toddobaatankii Ansaar ee Nabigu ﷺ diray ayaa khiyaano lagu dilay agagaarka ceelka Ma‘una. Dabadeed muddo bil ah ayuu qunuut ku akhriyey salaadda subax, wuxuuna duco kaga horjeestay qabiilooyinkii ku lugta lahaa.

Erayada adag oo la sharxay
Qunuut

Duco gaar ah oo lagu akhriyo salaadda dhexdeeda.

Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nabiga ﷺ iyo muslimiintii hore.

Qurraa’

Akhristayaasha Qur’aanka; halkan waxaa loola jeedaa rag cibaado badan oo maalintii shaqayn jiray, habeenkiina tukan jiray.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu xadiiskan waxay daliil uga dhigtaan in qunuut lagu akhrin karo salaadda marka ay dhacdo masiibo ama weerar culus, iyo in Nabigu ﷺ sidaas sameeyey muddo bil ah. Madh-habyadu way ku kala duwan yihiin faahfaahinta ku dhaqankiisa: madh-habyada Xanafi iyo Xanbali waxay qunuutka masiibooyinka badanaa ku kooban yihiin salaadda subax, halka madh-habyada Maaliki iyo Shaafici ay oggol yihiin in lagu akhriyo salaadaha waajibka ah marka ay masiibo dhacdo. Xadiisku sidoo kale wuxuu muujinayaa qiimaha weyn ee salaadda, u adeegidda dadka iyo adkaysiga; hase yeeshee ducadii gaarka ahayd ee qabiilooyinkaas lagaga horjeeday waxay ku xidhnayd dhacdada la sheegay.

Casharrada maanta
  1. Tuko oo Allah ka bari gargaar marka bulsho ay la kulanto rabshad ama khiyaano.
  2. Isku dar dadaalka maalinlaha ah iyo cibaadada, sida ragga maalintii shaqayn jiray habeenkiina tukan jiray.
  3. Masiibada ha iska indho tirin: raadi taageero ku habboon, adkayso, dadka ay dhibaatadu saameysayna ducadaada ku xusuuso.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.