Sahih al-Bukhari, xadiiska 4210
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Ya'qub ibn Abd ar‑Rahmanيَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ خَيْبَرَ " لأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ غَدًا رَجُلاً، يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ، يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ، وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ". قَالَ فَبَاتَ النَّاسُ يَدُوكُونَ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَاهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّاسُ غَدَوْا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، كُلُّهُمْ يَرْجُو أَنْ يُعْطَاهَا فَقَالَ " أَيْنَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ". فَقِيلَ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ. قَالَ " فَأَرْسِلُوا إِلَيْهِ ". فَأُتِيَ بِهِ فَبَصَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي عَيْنَيْهِ، وَدَعَا لَهُ، فَبَرَأَ حَتَّى كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ، فَأَعْطَاهُ الرَّايَةَ، فَقَالَ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا، فَقَالَ " انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِيهِ، فَوَاللَّهِ لأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلاً وَاحِدًا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Yacquub bin Cabdirraxmaan, oo ka weriyey Abuu Xaazim, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Sahl bin Sacad - Allaha ka raalli ahaadee - in Rasuulka Allah ﷺ uu maalintii Khaybar yiri:
"Berri waxaan calankaan siin doonaa nin oo Allah gacmihiisa ku furi doono guusha, kaas oo jecel Allah iyo Rasuulkiisa, Allah iyo Rasuulkiisuna ay jecel yihiin." Dadku habeenkaas waxay ku waaberiisteen iyagoo isweydiinaya midkood la siin doono. Markii subaxdii la gaaray, dadku waxay u yimaadeen Rasuulka Allah ﷺ, iyadoo qof kastaa uu rajeynayo in la siiyo. Wuxuu yiri: "Xagee jiraa Cali bin Abii Daalib?" Waxaa lagu yiri: "Rasuulkii Allow, indhaha ayuu xanuunsanayaa." Wuxuu yiri: "U dir oo keena." Waa la keenay, markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ candhuuf ugu tuftay indhihiisa wuuna u duceeyey, wuuna bogsaday ilaa uu noqday sidii isagoon weligiis xanuun qabin. Kadibna wuxuu siiyey calankii. Cali wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow, ma la dagaallami doonaa ilaa ay annaga oo kale noqdaan?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Si deggan u soco ilaa aad ka degto barxaddooda, kadibna ugu yeer Islaamka, una sheeg xaqa Allah ee ku waajibay. Wallaahi, in Allah hanuuniyo hal qof adiga dartaa ayaa kaaga khayr badan inaad hesho geela cas-cas ee qaaliga ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Cali siiyey calanka, wuxuuna baray in dadka marka hore loogu yeero Islaamka.
Dhacdadu waxay ka dhacday duullaankii Khaybar. Nabigu ﷺ wuxuu sheegay inuu calanka siin doono qof jecel Allah iyo Rasuulkiisa, iyaguna ay jecel yihiin. Wuxuu siiyey Cali ibn Abii Daalib, ka dib markii xanuunkii ishiisa uu ku bogsaday ducadii Nabiga ﷺ.
Astaanta koox lagu garto oo loo dhiibo hoggaamiyaha kooxdeeda.
Tusaale lagu muujiyo hanti qaali ah; Nabigu ﷺ wuxuu adkaynayaa in qof lagu hago Islaamka ay ka qiimo badan tahay.
Waajibaadka Allah ku waajibiyey dadka, oo ay ka mid yihiin iimaanka iyo cibaadada.
Culimada hore waxay arrintan ka soo qaataan in Cali ibn Abii Daalib lahaa fadli gaar ah: wuxuu jeclaa Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ, iyaguna way jeclaayeen. Werintu waxay kaloo adkaynaysaa in hanuunku ugu dambayn Allah ka yimaado, halka qofka dadka u yeeraya uu sabab noqon karo. Culimadu waxay tilmaamaan kala horraynta uu Nabigu ﷺ baray: dadka si deggan ula dhaqan, Islaamka ugu yeer, waajibaadkana u sharax. Afarta mad-hab ee sunnigu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda dacwada iyo baridda waajibaadka diinta; werintani waxay caddaynaysaa in yeeridda iyo waxbariddu ka horreeyaan dagaalka marka ay xaaladdu saamaxdo.
- Marka hore dadka si deggan oo la fahmi karo ugu sharax waxa iimaanku ka rabo; ha ku degdegin xukun ama iska hor imaad.
- Hanuuninta dadka iyo si daacad ah ugu yeeridda khayrka ka qiimee hanti ama maamuus ka sarreeya.
- Allah ka bari gargaar marka aad xanuunsan tahay ama masuuliyad ku saaran tahay, isla markaasna qaad tallaabooyinka ku habboon si hawshaada si taxaddar leh u gudato.
Werintan saxiixa ahi waxay sidoo kale sharraxaysaa doorkii Cali ee duullaankii Khaybar, sidaas darteedna waxay dhammaystiraysaa werinta ku saabsan magacaabistiisii calan-side.
Sahih al-Bukhari · #4211 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa duullaankii uu Cali calanka ku helay, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa dhacdooyinkii Khaybar.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.