Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4256

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ـ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّهُ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ وَفْدٌ وَهَنَهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ‏.‏ وَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْمُلُوا الأَشْوَاطَ الثَّلاَثَةَ، وَأَنْ يَمْشُوا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ، وَلَمْ يَمْنَعْهُ أَنْ يَأْمُرَهُمْ أَنْ يَرْمُلُوا الأَشْوَاطَ كُلَّهَا إِلاَّ الإِبْقَاءُ عَلَيْهِمْ‏.‏ وَزَادَ ابْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعَامِهِ الَّذِي اسْتَأْمَنَ قَالَ ارْمُلُوا لِيَرَى الْمُشْرِكُونَ قُوَّتَهُمْ، وَالْمُشْرِكُونَ مِنْ قِبَلِ قُعَيْقِعَانَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Ibn Cabbaas (Allaah ha ka raalli noqdee): Markii uu yimid Rasuulka Allaah ﷺ iyo asxaabtiisa, waxay mushrikiintu dheheen,

"Waxaa idiin yimid koox dad ah oo uu tabar-daray cudurkii Xummadda Yasrib." Sidaas darteed, Nebigu ﷺ wuxuu amray asxaabtiisa inay Ramal (socod degdeg ah) sameeyaan saddexda wareeg ee ugu horreeya Tawaafka, iyo inay caadi u socdaan labada rukni dhexdooda. Sababta kaliya ee ka horjoogsatay inuu amro Ramal dhammaan wareegyada oo dhan waxay ahayd naxariis uu u qabay iyaga. Waxaa ku daray Ibn Salama, laga soo xigtay Ayuub, laga soo xigtay Saciid bin Jubayr, laga soo xigtay Ibn Cabbaas: Markii uu Nebigu ﷺ yimid sannadkii uu heshiiska galay (Umratul Qadaa'), wuxuu yiri, "Sameeya Ramal si ay mushrikiintu u arkaan xooggiinna," iyadoo mushrikiintu ay joogeen dhanka Qucaiqicaan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu saddexda wareeg ee hore ee dawaafka ku sameeyey ramal, wuxuuna u turaayey asxaabtiisa.

Asalka iyo sababta

Quraysh waxay ku andacoodeen in asxaabtii timid ay qandhada Yathrib ku tabar-darreeyeen. Nabiga ﷺ wuxuu faray inay ramal sameeyaan si ay kuwa ka soo horjeeday ugu muujiyaan awooddooda, balse naxariis darteed wuxuu ku koobay saddexda wareeg ee hore.

Erayada adag oo la sharxay
Ramal

Socod degdeg ah oo xoog leh oo la sameeyo saddexda wareeg ee hore ee dawaafka qaarkood.

Dawaaf

In Ka‘bada toddoba jeer lagu wareego, taas oo qayb ka ah xajka ama cumrada.

Labada gees

Dhagaxa Madow iyo Geeska Yamaani; inta u dhexaysa labadaas meelood, asxaabtu si caadi ah ayay u socdeen.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in ramalku yahay Sunnah dawaafka loo asteeyey, ee aanu waajib ahayn. Waxaa la sameeyaa saddexda wareeg ee hore; inta u dhexaysa Dhagaxa Madow iyo Geeska Yamaani si caadi ah ayaa loo socdaa. Afarta madhab ee fiqhiga Sunniga ahi waxay ragga u aqoonsan yihiin ramalka dawaafka loo asteeyey. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in Nabiga ﷺ uu tixgelin jiray awoodda iyo tabarta asxaabtiisa.

Casharrada maanta
  1. Raac cibaadada loo asteeyey sida uu Nabigu ﷺ u baray, hana ku darin culaysyo dheeraad ah.
  2. Markaad dadka hagayso, tixgeli xooggooda iyo awooddooda.
  3. Camalkaaga wanaagsan ha muujiyo karaamo iyo adkaysi.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.