Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4289

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ عَلَى رَاحِلَتِهِ، مُرْدِفًا أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَمَعَهُ بِلاَلٌ وَمَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ، مِنَ الْحَجَبَةِ حَتَّى أَنَاخَ فِي الْمَسْجِدِ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْتِيَ بِمِفْتَاحِ الْبَيْتِ، فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلاَلٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ، فَمَكَثَ فِيهِ نَهَارًا طَوِيلاً ثُمَّ خَرَجَ، فَاسْتَبَقَ النَّاسُ، فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ، فَوَجَدَ بِلاَلاً وَرَاءَ الْبَابِ قَائِمًا، فَسَأَلَهُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي صَلَّى فِيهِ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى مِنْ سَجْدَةٍ

Tarjumaad

Wuxuu yiri Al-Layth: Waxaa ii warramay Yuunus, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Naafic, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cumar — raḍiya Allāhu canhumā — in Rasūlka Allaah ﷺ uu maalintii Furashada Makka ka soo galay dhanka sare isagoo saaran rakaabkiisa, waxaana dhabarka u saarnaa Usaama bin Zeyd, waxaana la socday Bilaal iyo Cuthmaan bin Dalxa oo ka mid ahaa dadka haya furaha Kacbada. Markii uu rakaabkiisa ku fadhiisiyey Masjidka, wuxuu amray in loo keeno furaha Baytka (Kacbada). Kadibna Rasūlka Allaah ﷺ wuxuu galay Kacbada isagoo ay la socdaan Usaama bin Zeyd, Bilaal iyo Cuthmaan bin Dalxa, wuxuuna ku nagaaday muddo dheer, kadibna wuu ka soo baxay. Dadkii way ku tartameen gelitaanka, Cabdullaahi bin Cumarna wuxuu ahaa qofkii ugu horreeyey ee gala. Wuxuu arkay Bilaal oo taagan albaabka gadaashiisa, markaasuu weydiiyey meesha uu Rasūlka Allaah ﷺ ku tukaday. Bilaalna wuxuu u tilmaamay meeshii uu ku tukaday. Cabdullaahi wuxuu yiri: 'Laakiin waxaan illaabay inaan weydiiyo inta rakco uu tukaday.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu galay Kacbada oo ku tukaday; Ibnu Cumarna wuxuu weydiiyey meesha uu ku tukaday.

Erayada adag oo la sharxay
Maalintii Furashada

Maalintii Nabigu ﷺ galay Makka, magaaladuna hoos timid xukunka Islaamka.

Ilaaliyaha furaha

Qof ka tirsan qoyska gacanta ku hayey furaha Kacbada.

Rakco

Qayb salaadeed ay ka mid yihiin istaag, rukuuc iyo laba sujuudood.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay riwaayaddan ka fahmeen in Nabigu ﷺ galay Kacbada oo uu ku tukaday. Riwaayaddu ma sheegto inta rakco ee uu tukaday; Ibnu Cumar wuxuu sheegay inuu illoobay inuu arrintan weydiiyo Bilaal. Iyadoo laga duulayo riwaayadaha ku saabsan gelitaanka Kacbada, fuqahadu waxay ka doodaan sida loogu tukado gudaha iyo jihada loo jeesto; faahfaahintu way ku kala duwan tahay mad-habyada. Waxa kale oo laga dheehanayaa su’aashii Ibnu Cumar in aqoon sax ah oo ku saabsan falalka Nabiga ﷺ ay qiimo leedahay.

Casharrada maanta
  1. Raadi aqoon lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan cibaadada, si cadna u sheeg marka faahfaahin aan la soo werin.
  2. Cibaadada kaga dayo Nabiga ﷺ, balse ha u nisbayn falal ama tirooyin aan iluhu xusin.
  3. Si ixtiraam leh ula dhaqan mas’uuliyadda diineed iyo waxyaabaha laguu aaminay, sida ilaalinta furaha.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.