Sahih al-Bukhari, xadiiska 4415
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَرْسَلَنِي أَصْحَابِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ الْحُمْلاَنَ لَهُمْ، إِذْ هُمْ مَعَهُ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ وَهْىَ غَزْوَةُ تَبُوكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، إِنَّ أَصْحَابِي أَرْسَلُونِي إِلَيْكَ لِتَحْمِلَهُمْ. فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ عَلَى شَىْءٍ ". وَوَافَقْتُهُ، وَهْوَ غَضْبَانُ وَلاَ أَشْعُرُ، وَرَجَعْتُ حَزِينًا مِنْ مَنْعِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَمِنْ مَخَافَةِ أَنْ يَكُونَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ فِي نَفْسِهِ عَلَىَّ، فَرَجَعْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَأَخْبَرْتُهُمُ الَّذِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمْ أَلْبَثْ إِلاَّ سُوَيْعَةً إِذْ سَمِعْتُ بِلاَلاً يُنَادِي أَىْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ. فَأَجَبْتُهُ، فَقَالَ أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُوكَ، فَلَمَّا أَتَيْتُهُ، قَالَ " خُذْ هَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ ـ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ لِسِتَّةِ أَبْعِرَةٍ ابْتَاعَهُنَّ حِينَئِذٍ مِنْ سَعْدٍ ـ فَانْطَلِقْ بِهِنَّ إِلَى أَصْحَابِكَ فَقُلْ إِنَّ اللَّهَ ـ أَوْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ فَارْكَبُوهُنَّ ". فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِمْ بِهِنَّ، فَقُلْتُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لاَ أَدَعُكُمْ حَتَّى يَنْطَلِقَ مَعِي بَعْضُكُمْ إِلَى مَنْ سَمِعَ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ تَظُنُّوا أَنِّي حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا لَمْ يَقُلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا لِي إِنَّكَ عِنْدَنَا لَمُصَدَّقٌ، وَلَنَفْعَلَنَّ مَا أَحْبَبْتَ. فَانْطَلَقَ أَبُو مُوسَى بِنَفَرٍ مِنْهُمْ حَتَّى أَتَوُا الَّذِينَ سَمِعُوا قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْعَهُ إِيَّاهُمْ، ثُمَّ إِعْطَاءَهُمْ بَعْدُ، فَحَدَّثُوهُمْ بِمِثْلِ مَا حَدَّثَهُمْ بِهِ أَبُو مُوسَى.
Abuu Muusa wuxuu yiri: Asxaabtaydu waxay ii direen Rasuulka Allah ﷺ si aan uga soo weydiiyo xoolo ay fuulaan, iyagoo la socday ciidanka Al-Cusra, oo ahayd Dagaalkii Tabuuk. Waxaan idhi,
"Nabiga Allow! Asxaabtaydu waxay ii kaa soo direen inaad siisid gaadiid ay raacaan." Wuxuu yiri, "Wallahi, idinma saari doono waxba." Waxay dhacday markii aan u imid inuu xanaaqsanaa, aniguna ma aanan dareemin. Sidaas darteed waxaan ku soo laabtay anigoo murugeysan diidmada Nabiga ﷺ awgeed iyo cabsi aan ka qabay in Nabigu ﷺ uu iga xanaaqay. Waxaan ku laabtay asxaabtaydii waxaana u sheegay wixii Nabigu ﷺ yiri. Muddo yar kadib, waxaan maqlay Bilaal oo leh, "Abdullaahi bin Qaysoow!" Waan ka jawaabay. Bilaal wuxuu yiri, "Ka jawaab Rasuulka Allah ﷺ oo ku yeeraya." Markii aan u imid, wuxuu yiri, "Qaado labadan geel ee xiran iyo labadan kale ee xiran," isagoo ula jeeda lix geel oo uu markaas ka iibsaday Sacad. Nabigu ﷺ wuxuu raaciyey, "U gee asxaabtaada oo ku dheh, 'Allah (ama Rasuulka Allah ﷺ) wuu idiin ogolaaday inaad kuwaan fuushaan,' ee fuula." Markaasaan u geeyey geelashii waxaanan ku iri, "Nabigu ﷺ wuu idiin ogolaaday inaad kuwaan fuushaan, laakiin Wallahi idinma dhaafayo ilaa qaar idinka mid ah ay ila tagaan qof maqlay hadalka Rasuulka Allah ﷺ. Ha u malaynina inaan idiin sheegayo wax uusan Rasuulka Allah ﷺ oran." Waxay igu yiraahdeen, "Adigu waad runlow tahay agtayada, waana sameyn doonnaa waxaad jeceshahay." Sidaas darteed Abuu Muusa wuxuu la baxay koox iyaga ka mid ah ilaa ay u yimaadeen dadkii maqlay hadalka Rasuulka Allah ﷺ ee uu ku diiday, kadibna uu ku siiyey. Dadkaasina waxay u sheegeen sidii Abuu Muusa u sheegay oo kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Muusa wuxuu xaqiijiyey warkiisa ka hor intaanay asxaabtiisu ku tiirsanaan.
Dhacdadu waxay dhacday intii lagu jiray duullaankii Tabuuk, oo loo yaqaanay Ciidankii Dhibaatada. Abuu Muusa ayaa asxaabtiisa awgood u codsaday gaadiid ay raacaan; Nebigu ﷺ markii hore wuu diiday, dabadeedna wuxuu siiyey geel ay ku safraan.
Magac loo bixiyey duullaankii Tabuuk, kaas oo ku dhacay duruufo adag.
Xoolo ay asxaabtu fuuli kareen intii ay safarka ku jireen.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in weriye lagu kalsoon yahay uu si taxaddar leh u hubin karo in warkiisa si sax ah loo soo tebiyey. Codsigii Abuu Muusa ee xaqiijinta wuxuu muujinayaa in hubintu ilaaliso kalsoonida aqoonta, iyadoo aan markhaati lagu kalsoon yahay horay loogu eedayn. Sheekadu sidoo kale waxay muujinaysaa in diidmo hore ay ka dambayn karto go'aan cusub; sidaas darteed, warka ugu dambeeya waa in si dhammaystiran oo macnaha guud ku jira loo gudbiyaa.
- Warka muhiimka ah ka hubi ilo lagu kalsoon yahay ka hor intaadan sii faafin.
- U gudbi wixii la sheegay, oo ay ku jiraan wixii dambe lagu daray ama lagu beddelay.
- Si xushmad leh u codso xaqiijin, adigoon sumcadda wanaagsan ee qof si aan loo baahnayn uga shakiyin.
Riwaayaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa safarkii Tabuuk, waxayna sii dhammaystiraysaa macnaha taariikheed ee duullaanka.
Sahih al-Bukhari · #4414 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa dhacdo kale oo ka mid ah duullaannadii milatari ee Nebiga ﷺ, waxayna macnaha guud ka bixinaysaa cutubka Al-Maghaazi.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.