Sahih al-Bukhari, xadiiska 4417
Waxaa weriyey Ya'la ibn Umayya. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ya'la ibn Umayya
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً، يُخْبِرُ قَالَ أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ بْنُ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْعُسْرَةَ قَالَ كَانَ يَعْلَى يَقُولُ تِلْكَ الْغَزْوَةُ أَوْثَقُ أَعْمَالِي عِنْدِي. قَالَ عَطَاءٌ فَقَالَ صَفْوَانُ قَالَ يَعْلَى فَكَانَ لِي أَجِيرٌ فَقَاتَلَ إِنْسَانًا فَعَضَّ أَحَدُهُمَا يَدَ الآخَرِ، قَالَ عَطَاءٌ فَلَقَدْ أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ أَيُّهُمَا عَضَّ الآخَرَ فَنَسِيتُهُ، قَالَ فَانْتَزَعَ الْمَعْضُوضُ يَدَهُ مِنْ فِي الْعَاضِّ، فَانْتَزَعَ إِحْدَى ثَنِيَّتَيْهِ، فَأَتَيَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَهْدَرَ ثَنِيَّتَهُ. قَالَ عَطَاءٌ وَحَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَفَيَدَعُ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا، كَأَنَّهَا فِي فِي فَحْلٍ يَقْضَمُهَا ".
Waxaa nooga warramay Cubaydullaahi bin Saciid, waxaa nooga warramay Muxammad bin Bakar, waxaa noo sheegay Ibnu Jureyj, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cataa’ oo warramaya, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Safwaan bin Yaclaa bin Umeyya, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Waxaan la dagaallamay Nebiga ﷺ dagaalkii Al-Cusra (Tabuuk). Yaclaa wuxuu oran jiray:
"Dagaalkaas wuxuu ahaa camalkayga ugu adag ee aan ku kalsoonahay." Cataa’ wuxuu yiri: Safwaan wuxuu yiri: Yaclaa wuxuu yiri: "Waxaan lahaa shaqaale oo qof kale la dagaallamay, midkoodna wuxuu qaniinay gacanta kan kale." Cataa’ wuxuu yiri: "Safwaan wuxuu ii sheegay kooda qaniinay, laakiin waan illaabay." Markaas kii la qaniinay gacantiisa ayuu kala baxay afka kii qaniinayey, markaas waxaa jabtay mid ka mid ah ilkihiisa hore. Markaas waxay u yimaadeen Nebiga ﷺ, wuxuuna meesha ka saaray xuquuqdii kii qaniinayey (ee ilkiisa jabtay). Cataa’ wuxuu yiri: Waxaan u maleynayaa inuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Ma wuxuu gacantiisa uga tegayaa afkaaga si aad u goosato, sida iyadoo ku jirta afka awr lab ah oo uu goosanayo?"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof gacantiisa kala baxa marka la qaniino oo ilig ka jabo, khasab kuma aha inuu iliggaas magdhabo.
Duullaankii adkaa ee Tabuuk, kaas oo Yacla uu Nabiga ﷺ kala qaybgalay.
Mid ka mid ah ilkaha ku yaal qaybta hore ee afka.
In xaaladdan aan mag laga bixinayn iligga jabay.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qofka iska difaacaya qaniinyo aanay waajib ku ahayn inuu iligga magdhabo haddii uu jabo markii uu gacantiisa afka kala baxayo. Xukunkani wuxuu ku xiran yahay duruufaha: qofka la qaniinay lagama rabin inuu gacantiisa halkaas ku daayo si mar kale loo qaniino. Fuqahadu arrintan waxay kaga hadlaan is-difaaca iyo masuuliyadda dhaawaca; ma aha oggolaansho guud oo dhaawac loo geysan karo dadka. Sida saxda ah ee loo dabaqayo waxay u baahan tahay in la qiimeeyo xaqiiqooyinka iyo xeerarka fiqiga ee khuseeya.
- Ka durug weerarka si aad uga hortagto dhaawac dheeraad ah, hana adeegsan xoog ka badan inta loo baahan yahay.
- Marka khilaaf yimaado, xaqiiqooyinka si taxaddar leh ugu gudbi garsoore awood u leh ama khabiir, halkii aad adigu mag ku khasbi lahayd.
- Si caddaalad ah ula dhaqan shaqaalaha iyo dadka kale ee ay arrintu khusayso, oo baar cidda weerarka bilowday ka hor inta aan la go’aamin eed ama masuuliyad.
Riwayaddani waxay ka hadlaysaa dhacdooyin isla duullaankaas la xiriira, waxayna sheekada gelinaysaa macnaha guud ee Al-Usra.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Xadiiskani wuxuu tilmaamayaa duruufo uu sharcigu xaddidayo daadinta dhiigga; marka la isu geeyo, waxay adkaynayaan in dhaawaca iyo masuuliyaddiisa lagu qiimeeyo xeerar cad.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.