Sahih al-Bukhari, xadiiska 4500
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Anas
- 1Abdullah ibn Munirwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ
- 2Abdullah ibn Bakr as‑Sahmiعَبْدَ اللَّهِ بْنَ بَكْرٍ السَّهْمِيَّ
- 3Humaydحُمَيْدٌ
- 4Anasأَنَسٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ بَكْرٍ السَّهْمِيَّ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ الرُّبَيِّعَ، عَمَّتَهُ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ جَارِيَةٍ، فَطَلَبُوا إِلَيْهَا الْعَفْوَ فَأَبَوْا، فَعَرَضُوا الأَرْشَ فَأَبَوْا، فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَوْا إِلاَّ الْقِصَاصَ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقِصَاصِ، فَقَالَ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُكْسَرُ ثَنِيَّةُ الرُّبَيِّعِ لاَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أَنَسُ كِتَابُ اللَّهِ الْقِصَاصُ ". فَرَضِيَ الْقَوْمُ فَعَفَوْا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ".
Anas wuxuu ka warramay in eeddadiis, Ar-Rubay', ay jebisay iligga gabar yar. Qoyska eeddadiis waxay weydiisteen qoyska gabadha inay cafiyaan laakiin way diideen; kadibna waxay u soo bandhigeen magdhaw (Arsh) laakiin way diideen. Markaas bay u tageen Rasûlullah ﷺ waxayna diideen wax aan ahayn Qisaas (ciqaab siman). Rasûlullah ﷺ wuxuu amray Qisaaska. Anas bin An-Nadr ayaa yiri,
"Rasûlullah ﷺow! Ma la jebin doonaa iligga Ar-Rubay'? Maya, Ilaahay baan ku dhaartaye kaasoo xaqa kugu soo diray, iliggeeda lama jebin doono." Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri, "Anasow, Kitaabka Ilaahay waa Qisaas." Markaas dadkii way raalli noqdeen wayna cafiyeen. Kadib Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri, "Addoommada Ilaahay waxaa ka mid ah kuwo haddii ay Ilaahay ku dhaartaan, uu dhab ka dhigo dhaartooda."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qisaastu waxay xaqiijisaa caddaaladda, iyadoo cafiskana meel u bannaynaysa.
Ar-Rubayyi‘ waxay gabar ka jabisay iligga hore. Qoyska gabadhu markii hore way diideen cafiska iyo magdhowga, waxayna dalbadeen qisaas; markii Nebigu ﷺ xukunkaas sheegay ka dib, haddana way cafiyeen.
Aargoosi sharci ah oo ciqaabtu la mid tahay dhaawaca la geystay.
Magdhow lacageed oo dhaawac jireed laga bixiyo.
In Alle si rasmi ah loogu baryo inuu markhaati ka yahay hadal ama xukun.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qisaastu tahay xaq la aqoonsan yahay marka dhaawac jireed si ula kac ah loo geysto, balse qofka xaqa leh uu dooran karo cafis ama magdhow lagu heshiiyey. Garsooruhu sharciga ayuu ku dhaqmaa, mana bannaana inuu xaqa dhibbanaha dhinac u maro rabitaankiisa gaarka ah awgiis. Dhaar adag oo Anas ibn an-Nadr ku dhaartay ma beddelin xukunka; Nebigu ﷺ wuxuu xusuusiyey amarka Alle. Culimada tafsiirka ee hore waxay hadalka dhammaadka ah ee ku saabsan dadka dhaartooda la oofiyo ku xidhaan iimaankooda daacadda ah iyo u dhowaanshahooda gaarka ah ee Alle, mana u arkaan ka-dhaafid guud oo sharciga ah.
- Marka dhaawac culus dhaco, marka hore caddaalad ka raadi hay’adaha awoodda u leh; ha isku dayin inaad adigu aargoosato.
- Cafiska iyo magdhowga si xushmad leh uga wada hadla, adigoon dhinaca dhibbanaha cadaadis saarin.
- Dhaar qofeed ama dareen xooggan marnaba ha ka hormarin xeer sharci oo caddaalad ah.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa in Kitaabka Alle qisaasta jideeyo, sidaasna waxay caddayn dheeraad ah uga bixinaysaa xukunka sharci ee warbixintan ku jira.
Sahih al-Bukhari · #4501 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa qisaasta dhaawaca jirka waxayna gacan ka geysataa fahamka duruufaha sharci ee la xidhiidha aargoosiga.
Sahih al-Bukhari · #4502 (Sahih)Werintani waxay qisaasta iyo cafiska kaga hadlaysaa xaalad kale oo sharci, waxayna adkaynaysaa in cafisku yahay doorasho ay leeyihiin dadka xaqa leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.